TRÍ VĂN (Theo TIME)

“Lần đầu tiên, Trung Quốc sẽ đưa một phi hành gia dân sự vào vũ trụ” - 3 tài khoản Twitter nhằm vào người dân khu vực Mỹ Latinh gồm “Hoy Chile”, “Hoy Costa Rica” và “Hoy Paraguay” hôm 31-5 đã đồng loạt đăng tải lời “xin chào” như vậy bằng tiếng Tây Ban Nha về 3 phi hành gia Trung Quốc. Hai ngày sau, 3 tài khoản đó cùng lúc đăng một bài viết quảng cáo công nghệ 5G vượt trội của Trung Quốc.

Các bài viết có nội dung y hệt nhau được các tài khoản Twitter Trung Quốc đăng tải nhằm vào người dân Mỹ Latinh. Ảnh: TIME

Theo một cuộc điều tra của công ty an ninh mạng Nisos (Mỹ), những bài viết nói trên là một phần của mạng lưới gồm các tài khoản thân Bắc Kinh nhằm vào người dân ở các nước Mỹ Latinh. Hoạt động của mạng lưới này cung cấp cái nhìn thoáng qua về chiến lược mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực, vốn được đưa ra nhằm củng cố vị thế của Bắc Kinh với tư cách là đồng minh và đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ Latinh.

Nisos nhận định, mạng lưới trên có thể chỉ là giai đoạn sơ khai của hoạt động gây ảnh hưởng lớn hơn do Bắc Kinh hậu thuẫn nhằm tạo ra những câu chuyện tích cực về Trung Quốc. Theo Nisos, mạng lưới này được liên kết với Trung Quốc Tân Văn xã, hãng thông tấn quốc gia lớn thứ hai ở Trung Quốc, sau Tân Hoa xã, chuyên chia sẻ các bài đăng, hình ảnh và video từ các trang web liên kết với truyền thông nhà nước Trung Quốc. Ngoài việc chuyên đăng tải các bài viết nhằm vào công chúng ở Paraguay, Costa Rica và Chile, các tài khoản thuộc mạng lưới này dường như phối hợp đăng tải những bài viết có nội dung y hệt hoặc tương tự nhau theo định kỳ, chủ yếu là những hình ảnh, đoạn video về văn hóa, giải trí hay các sự kiện của Trung Quốc. Dù có lượng người theo dõi thấp nhưng chúng vẫn được các nhà ngoại giao và đại sứ quán Trung Quốc quan tâm cũng như được các tài khoản ủng hộ Bắc Kinh ở Mỹ Latinh thỉnh thoảng đăng lại.

Thật ra, mạng lưới các tài khoản Twitter nói trên là một phần của mạng truyền thông xã hội lớn hơn, gồm các tài khoản của Chính phủ Trung Quốc, các viện nghiên cứu về quan hệ Trung Quốc - Mỹ Latinh, các nhà báo “tự do”, các học giả cũng như các tài khoản liên quan đến kinh doanh quốc tế. Mạng lưới này cũng là một phần của chiến lược “Mặt trận thống nhất” thằm thúc đẩy lợi ích của Bắc Kinh thông qua nhiều hoạt động gây ảnh hưởng được triển khai nhằm định hình quan điểm toàn cầu về Trung Quốc. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, chiến lược đó do Ban Công tác Mặt trận Thống nhất Trung ương Ðảng Cộng sản Trung Quốc điều hành. “Phần lớn hệ sinh thái trực tuyến của Mỹ Latinh bị cả Mỹ và các công ty truyền thông xã hội phớt lờ, qua đó tạo cơ hội cho Trung Quốc tự do thử nghiệm các chiến lược khác nhau, đặc biệt là trong không gian thông tin. Họ đang chơi trò chơi lâu dài” - chuyên gia phân tích tình báo tại Nisos Sandra Quincoses nhận định.

Song, giới chuyên gia lo ngại rằng mạng lưới này có thể là “tay chân” của các cơ quan Chính phủ Trung Quốc. Theo Nisos, các ứng dụng liên kết với địa chỉ IP của trang web liên kết với các tài khoản nói trên “không chỉ cho phép thu thập thông tin mà còn có khả năng kiểm soát tài khoản mạng xã hội của người đăng ký”, từ đó có thể cho phép Chính phủ Trung Quốc quản lý các bài viết và thu thập thông tin từ những người bất đồng chính kiến cư trú ở nước ngoài.

Dù hoạt động trên có vẻ nhỏ và không phức tạp nhưng rõ ràng mang lại hiệu quả. Sau nhiều năm âm thầm đầu tư, hầu hết các nước Mỹ Latinh coi Trung Quốc là đối tác chứ không phải đối thủ. Ðiều này được thể hiện theo nhiều cách khác nhau, gồm việc các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh ủng hộ TikTok, ứng dụng video xã hội phổ biến mà phương Tây xa lánh và cấm đoán do lo ngại về an ninh quốc gia.

Trong 2 thập niên qua, Trung Quốc đã âm thầm xây dựng mối quan hệ kinh tế và an ninh chặt chẽ với hầu hết các nước Mỹ Latinh. Đến nay, Bắc Kinh trở thành đối tác kinh tế quan trọng của khu vực khi kim ngạch thương mại song phương trong giai đoạn 2000-2020 tăng từ mức 12 tỉ USD lên con số 315 tỉ USD và trở thành nguồn cung vốn vay và đầu tư trực tiếp nước ngoài hàng đầu tại khu vực.