Lần đầu tiên sau hơn hai năm xảy ra nội chiến ở Syrie, Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố Syrie là "mối đe dọa an ninh quốc gia hàng đầu của Mỹ".

"Hiểm họa hàng đầu"

Sau vụ tấn công bằng vũ khí hóa học hôm 21-8 ở ngoại ô Thủ đô Damas, vụ việc mà tình báo Mỹ cho là có hơn 1.400 người thiệt mạng, khác với con số hơn 500 người mà Tổ chức giám sát nhân quyền Syrie đưa ra, Nhà Trắng nhấn mạnh nội chiến ở Syrie là hiểm họa hàng đầu đối với lợi ích nước Mỹ.

Tổng thống Mỹ Obama tại G20. Ảnh: AFP

Giới chức Mỹ cũng cho rằng nếu Washington không đưa ra phản ứng giới hạn đối với Syrie, điều này sẽ "khuyến khích" các quốc gia "thù địch" khác sử dụng hoặc phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt mà không lo sợ bị trừng phạt. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel cũng khẳng định kho vũ khí hóa học được cho là lớn nhất thế giới ở Syrie có thể lọt vào tay các đồng minh của Syrie, trong đó có nhóm vũ trang Hồi giáo Hezbollah ở Liban.

Chính quyền Obama cũng đã nhắc lại "bóng ma" của vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001 khiến khoảng 3.000 người Mỹ thiệt mạng là ví dụ điển hình, cho thấy sự nguy hiểm của "việc thụ động" trong đối phó nguy cơ khủng bố. Washington cũng cho biết trong bối cảnh cấp thiết hiện nay ở Syrie, họ buộc phải hành động quân sự "có giới hạn" đối với chính quyền Damas.

"Mở rộng mục tiêu" ở Syrie

Dẫn lời giới chức Mỹ hôm 5-9, Thời báo New York cho biết Tổng thống Obama đã ra lệnh cho Lầu Năm Góc mở rộng danh sách các mục tiêu tấn công tiềm tàng ở Syrie, sau khi thông tin tình báo tiết lộ chính quyền Bashar al-Assad đã di chuyển lực lượng và thiết bị quân sự "dùng để thực hiện các vụ tấn công bằng vũ khí hóa học". Điều này có nghĩa sẽ mở rộng ra hơn 50 địa điểm chủ chốt từng là một phần trong danh sách mục tiêu tấn công ban đầu khi Mỹ bàn với đồng minh Pháp, tức trước khi ông Obama để cho Quốc hội Mỹ quyết định kế hoạch tấn công Syrie hồi cuối tuần qua.

Theo các quan chức Mỹ, cuộc không kích phối hợp với đồng minh Pháp sẽ không nhắm trực tiếp vào kho vũ khí của Syrie mà chỉ làm suy yếu "khả năng sử dụng vũ khí hóa học của chính quyền Damas".

"Bằng chứng mới" của Anh về vụ tấn công khí độc

Trong cuộc phỏng vấn bên lề khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ở thành phố St.Petersburg (Nga), Thủ tướng Anh David Cameron bất ngờ tuyên bố có bằng chứng mới khẳng định "chính quyền al-Assad đã thực hiện vụ tấn công bằng vũ khí hóa học" hồi tháng trước.

Tuyên bố của ông Cameron được cho là dựa trên những báo cáo của các nhà khoa học ở phòng thí nghiệm Porton Down của Anh, khi cho rằng các cuộc kiểm tra trên quần áo của nạn nhân cũng như mẫu đất thu thập được từ hiện trường vụ tấn công ở ngoại ô Damas đã cho dấu hiệu "dương tính với khí độc sarin". Tuy nhiên, nguồn tin Anh đã không trưng ra thêm chi tiết về giá trị của các cuộc kiểm tra trên.

Phát biểu của giới chức Anh ngay lập tức vấp phải phản đối quyết liệt từ Nga, đồng minh lâu năm của Syrie và là nước cực lực phản đối kế hoạch tấn công Syrie. Phát ngôn viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ trích: "Anh là đảo quốc nhỏ bé để có thể lắng nghe". Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov thì cho rằng bất cứ bằng chứng nào về việc sử dụng vũ khí hóa học ở Syrie đều phải do Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ) công bố.

Cũng trong ngày 5-9, Đại sứ Mỹ tại LHQ Samantha Power tuyên bố từ bỏ việc thuyết phục HĐBA nhằm tìm kiếm sự phê chuẩn cho phép Washington tấn công Syrie, đồng thời tố cáo Nga đang bắt HĐBA làm "con tin" và "né tránh trách nhiệm quốc tế" về vấn đề Syrie.

THANH BÌNH (Tổng hợp)

Hezbollah: “Can thiệp quân sự vào Syrie là hành động khủng bố” Ngày 5-9, phong trào Hồi giáo Hezbollah -đồng minh chủ chốt của Damas- đã chỉ trích các kế hoạch hành động quân sự do Mỹ cầm đầu chống Syrie là “mối đe dọa khủng bố”. Theo Hezbollah, hành động hay việc đe dọa tiến hành hành động gây hấn của Mỹ đối với Syrie là chủ nghĩa khủng bố có tổ chức, đe dọa hòa bình, an ninh của khu vực và quốc tế. Đây là phản ứng chính thức đầu tiên của Hezbollah trước những lời kêu gọi của Mỹ tiến hành hành động quân sự chống Damas. Cùng ngày, Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei cảnh báo Mỹ đang phạm sai lầm liên quan đến Syrie và chắc chắn sẽ phải trả giá nếu có bất kỳ hành động quân sự nào. Ông nhấn mạnh khu vực Tây Á đã trở thành nơi xâm lược của các thế lực “kiêu ngạo toàn cầu” song làn sóng thức tỉnh Hồi giáo từ khu vực này đã đi ngược lại mong muốn của họ. Trong khi đó, Tổng thống lâm thời Ai Cập Adly Mansour tuyên bố quốc gia Bắc Phi này phản đối quyết định đơn phương tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào Syrie. Trước đó, Ngoại trưởng Ai Cập Nabil Fahmy cũng khẳng định Cairo sẽ không “tham gia vào bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào chống lại Syrie” và phản đối mạnh mẽ “bất kỳ hành động can thiệp quân sự từ bên ngoài” vào quốc gia này.