Trong khoảng 5 năm tới, theo dòng chảy xu thế thị trường, ngoài việc tự chế biến, xuất khẩu một số mặt hàng nông, thủy sản, Việt Nam nói chung và tỉnh Sóc Trăng nói riêng còn là một công xưởng gia công chế biến của thế giới về các mặt hàng nông, thủy sản.

Ông Hồ Quốc Lực, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta đã đưa ra nhận định trên về triển vọng của ngành chế biến nông, thủy sản xuất khẩu Sóc Trăng nói riêng và Việt Nam nói chung. Theo ông Hồ Quốc Lực, triển vọng của ngành chế biến xuất khẩu nông, thủy sản thời gian tới là rất khả quan, kể cả việc trở thành công xưởng gia công chế biến cho một số nước. Ngoài việc chế biến các mặt hàng tôm, rau, củ, quả xuất sang một nước, Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta cũng đang tính đến việc gia công thêm một số mặt hàng cho đối tác, nhằm phát huy hết tiềm năng công suất nhà xưởng và giải quyết việc làm cho lao động tại địa phương.

Chế biến bánh phối chế nông thủy sản và rau, củ, quả tại nhà máy chế biến An San của Công ty Sao Ta.

Mấy năm nay, Nhà máy chế biến rau quả An San của Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta có sự tăng trưởng rõ rệt cả về doanh số lẫn lợi nhuận. Kim ngạch xuất khẩu của nhà máy năm 2015 đạt 4 triệu USD, tăng 33% so với năm 2014. Đặc biệt, sau nhiều năm nghiên cứu, sản phẩm bánh phối chế nông, thủy sản của nhà máy đã được thị trường Nhật Bản tín nhiệm với mức giá cao hơn so với sản phẩm truyền thống ở nước Nhật. Tuy nhiên, cái khó hiện nay đối với nhà máy chính là ở khâu nguyên liệu khi hiện chỉ có mỗi mặt hàng đậu bắp và củ sen là có thể thu mua tại tỉnh. Ông Hồ Quốc Lực chia sẻ: "Khoai lang sản xuất trong tỉnh thì không đủ độ đường, còn cà tím, bắp non, ớt chuông thì không đạt yêu cầu về dư lượng hóa chất do phát sinh nhiều dịch hại trong quá trình canh tác. Vì vậy, phần lớn nguyên liệu nhà máy phải thu mua từ các tỉnh miền Đông, Tây Nguyên về phục vụ chế biến".

Tuy có những khó khăn nhất định, nhưng ông Hồ Quốc Lực vẫn lạc quan khi cho rằng, thị trường sản phẩm nông sản chế biến là rất tốt, nếu đáp ứng được yêu cầu, lợi nhuận sẽ cao hơn nhiều so với mặt hàng tôm. Ông Lực thông tin thêm: "Kết thúc năm 2015, đối tác của công ty ở Nhật Bản cho biết, lợi nhuận từ mặt hàng nông sản chế biến là khá cao so với con tôm. Đây là thông tin tốt và cũng là điều kiện thuận lợi cho một số mặt hàng nông sản của Sóc Trăng nói riêng và Việt Nam nói chung tiếp cận được một số thị trường lớn". "Vì sao trái xoài Việt Nam được phía Nga, Hàn Quốc sang mua nhiều, mà không phải là xoài Thái Lan có chất lượng ổn định hơn? Đó là vì trái xoài của Việt Nam ngoài việc đảm bảo độ đường, độ dẻo… còn có hương vị thơm hơn so với xoài Thái"- Ông Hồ Quốc Lực đơn cử thêm.

Cũng theo ông Hồ Quốc Lực, việc doanh nghiệp Nga sang mở nhà máy chế biến xoài ở tỉnh Đồng Tháp cho thấy, một số nước bắt đầu quan tâm hơn đến một số mặt hàng nông sản của Việt Nam. Tuy nhiên, để có được nhiều doanh nghiệp nước ngoài đến mở nhà máy chế biến như ở Đồng Tháp, chúng ta phải có vùng nguyên liệu tập trung đủ lớn để áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, cơ giới hóa, đồng nhất về giống, nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm. "Xu thế chế biến, xuất khẩu nông sản là rất khả quan. Nhưng vấn đề cần thay đổi quy trình canh tác để đảm bảo không dư lượng hóa chất, vì các thị trường càng cao cấp càng khó tính hơn" – ông Hồ Quốc Lực phân tích.

Gia công chế biến, theo ông Hồ Quốc Lực, câu chuyện này đã có cả chục năm nay. Nhưng, nó chủ yếu chỉ tập trung ở TP Hồ Chí Minh và một số tỉnh miền Đông do chi phí vận chuyển thấp so với khu vực ĐBSCL. Tuy nhiên, theo ông Lực, theo dòng chảy xu thế thị trường, việc gia công chế biến nông, thủy sản sẽ có sự dịch chuyển không chỉ từ một số nước lân cận về Việt Nam, mà còn từ các tỉnh, thành trong cả nước. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, khoảng 5 năm tới, Việt Nam nói chung và ĐBSCL nói riêng sẽ trở thành công xưởng gia công chế biến lớn, thu hút và giải quyết được nhiều lao động. Vì đây là dòng chảy của xu thế chuyển một số mặt hàng gia công về Việt Nam mà một số nước đang áp dụng, nhằm tận dụng lợi thế từ Hiệp định Đối tác Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nhân công giá rẻ của Việt Nam".

Năm nay, con tôm Việt Nam hứa hẹn sẽ gặp cạnh tranh gay gắt với tôm Ấn Độ tại thị trường Mỹ. Bởi nước này đang đầu tư mạnh cho chế biến. Tuy nhiên, tại thị trường Nhật, con tôm Ấn Độ rất khó để cạnh tranh với con tôm Việt Nam ở dòng sản phẩm cao cấp. Vì bên cạnh yếu tố chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, thị trường Nhật còn đòi hỏi sản phẩm phải đẹp và điều này các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều lợi thế, nhờ đội ngũ công nhân lành nghề và đặc biệt rất khéo léo. Đối với thị trường cá tra, ông Hồ Quốc Lực không ít lần cảnh báo: Chúng ta đừng chủ quan rằng đây là sản phẩm độc quyền theo kiểu: "một mình, một chợ" có thể quyết định giá thị trường. Thay vào đó, phải biết rằng, cá tra chỉ là sản phẩm thay thế cho cá Minh Thái. Do đó, khi nào sản lượng cá Minh Thái còn cao thì sản phẩm cá tra khó có khả năng tăng giá trở lại như thời hoàng kim của nó. "Vì là cá tự nhiên ngoài biển, nên cá Minh Thái ngon và sạch hơn cá tra. Ngoài giá trị thịt, cá Minh Thái còn có giá trị nguồn trứng được thị trường Nhật rất ưa chuộng khi được chế biến thành sản phẩm trứng muối. Hiện nay, Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta đang có dự định làm gia công sản phẩm cá này cho thị trường Nhật" – ông Hồ Quốc Lực cho biết.

Bài, ảnh: Xuân Trường