Sau khi tái lập tỉnh Bạc Liêu, Phước Long vẫn là huyện nghèo nàn, lạc hậu của tỉnh, thuộc diện vùng trũng của vùng ĐBSCL. Đường đi lại cách trở do sông ngòi chằng chịt, hệ thống giao thông chưa thông suốt. Người dân nơi đây quanh năm chỉ biết “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” để đổi cái ăn, cái mặc. Nhiều thế hệ nông dân ở các xã trong huyện ước mơ có được con đường làng bằng bê tông chạy dài để thuận tiện cho việc đi lại, giao thương dễ dàng, nhưng ước mơ chỉ là mơ ước! Song, chỉ hơn 3 năm sau khi thực hiện xây dựng nông thôn mới (NTM) theo chủ trương của Chính phủ, nông thôn Phước Long đã thay da, đổi thịt một cách căn bản…

* Sáng tạo trong gian khó

Cổng rào an ninh trật tự ở khắp các xã trong huyện Phước Long. Ảnh: QUỐC KHÁNH

Là huyện nghèo đứng tốp đầu của tỉnh Bạc Liêu, mỗi năm huyện Phước Long chỉ thu ngân sách chưa đầy 10 tỉ đồng. Vậy mà khi Phước Long được Trung ương chọn là một trong 5 huyện của cả nước làm điểm chỉ đạo xây dựng NTM giai đoạn 2010-2015, Phước Long bứt phá vươn lên như một nhân tố điển hình về phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng an ninh, xây dựng hệ thống chính trị, đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân. Kết quả ấy, không phải ngẫu nhiên mà Phước Long vực dậy trong một sớm, một chiều. Ông Trần Hoàng Duyên, Bí thư Huyện ủy Phước Long, cho biết: Khi bắt đầu xây dựng NTM, toàn huyện chỉ đạt cơ bản 4 tiêu chí về văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh trật tự. Các tiêu chí khác đạt từ 50% trở xuống. Đảng bộ Phước Long xác định, phát huy sức mạnh nội lực tại địa phương bằng truyền thống cách mạng, đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường với tinh thần tiến công đột phá đúng phương châm “dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Đảng bộ kiện toàn cả hệ thống chính trị từ người đứng đầu cao nhất huyện là bí thư huyện ủy cho đến cán bộ chủ chốt tại các ấp phải là những đảng viên tiêu biểu, tận tâm, tận lực để làm gương cho mọi người dân thấy được những giá trị đích thực bằng những công trình, dự án phục vụ quốc kế, dân sinh. Khi người dân hiểu được ý nghĩa của việc xây dựng NTM thì sẽ đồng thuận với Đảng, biến ý Đảng thành lòng dân.

Thật vậy, trong gần 4 năm qua kể từ khi phát động nhân dân cùng thực hiện chương trình mục tiêu xây dựng NTM, nhân dân ở 8 xã, thị trấn đã dấy lên tinh thần cách mạng trong xây dựng NTM, tự nguyện đóng góp cùng với Nhà nước gần 4.500 tỉ đồng, đóng góp hàng chục nghìn ngày công lao động, hiến đất cùng cho Nhà nước để mở đường, xây dựng kết cấu hạ tầng. Bốn năm qua, nhân dân hiến gần 600.000 mét vuông đất để xây dựng cầu, đường, nhà văn hóa, trường học, trạm xá…tổng giá trị gần 1.000 tỉ đồng. Hiện tại, Phước Long đã hoàn thành 155 km đường giao thông ấp liền ấp, 215km đường bê tông ngõ xóm, 14 bờ kè, 136/216 cầu bê tông…Toàn huyện có 2 xã hoàn thành 19/19 tiêu chí NTM là xã Vĩnh Thanh và xã Phước Long. Đến cuối năm 2014, các xã Phong Thạnh Tây A, Phong Thạnh Tây B, Hưng Phú sẽ hoàn thành 19/19 tiêu chí (cao hơn bình quân chung của vùng ĐBSCL).

* Tiềm năng được vực dậy

Để khai thác tiềm năng lợi thế của địa phương, Phước Long quy hoạch thành hai vùng sản xuất, chuyển đổi mạnh mẽ cây trồng, vật nuôi, bố trí sản xuất phù hợp với từng tiểu vùng, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Việc xây dựng hệ thống thủy lợi, thủy nông nội đồng được đầu tư đúng mức bảo đảm tưới tiêu phục vụ sản xuất cả hai vùng. Bên cạnh đó, huyện vận dụng các chủ trương cơ giới hóa nông nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân vay vốn mua máy gặt liên hợp, máy xới thay thế dần cho lao động thủ công đồng thời giảm hao hụt sau thu hoạch. Bà con được khuyến khích thâm canh tăng vụ. Nhiều mô hình mới liên kết sản xuất ra đời như: lúa-tôm, tôm-cua, lúa-màu, hình thành trang trại nuôi cá sấu. Gia đình anh Nguyễn Văn Quân, (ấp Tường Thắng A, xã Vĩnh Thanh) trước đây thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm sản xuất nên làm lúa, chăn nuôi đều kém hiệu quả. Cái nghèo cứ đeo bám. Từ khi xây dựng NTM, gia đình anh Quân được huyện, xã giúp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật, được hỗ trợ vay vốn, nay gầy được đàn heo vài chục con. Gia đình anh còn xây hầm biogas, đảm bảo yếu tố môi trường, tiết kiệm nhiên liệu. Đồng lúa của anh cũng trúng hơn nên mỗi năm thu nhập khoảng 200 triệu đồng. Anh Quân tự hào nói: “Cái nghèo nay trở thành chuyện đã qua đối với gia đình tôi!”.

Gia đình anh Lê Văn Định (ấp Bình Lễ, xã Vĩnh Phú Tây) cũng là một điển hình về thoát nghèo. Khi được ngành chức năng tư vấn trồng cây khóm trên vùng đất nhiễm phèn, anh Định lên liếp, cải tạo đất để trồng 1 ha khóm kết hợp với nuôi cá phi, mè trắng dưới mương. Ngoài ra, còn thả nuôi thêm bò, bồ câu… Nay, mỗi năm, gia đình anh thu nhập hơn 100 triệu đồng.

Về xã NTM Vĩnh Thanh hôm nay, tất cả đường làng, ngõ xóm, xe 4 bánh đều chạy tới nơi. Nhiều ấp trước đây chỉ có thể đi lại bằng ghe xuồng, nay có đường ô tô hơn 35 km chạy khắp các ấp. Làng quê thực sự đổi thay. Ông Phan Thành Đông, Chủ tịch UBND huyện Phước Long, bộc bạch: 4 năm qua, chúng tôi cuốn chiếu từng tiêu chí. Tuy nhiên, không thể nôn nóng “đốt cháy” giai đoạn. Chúng tôi xác định yếu tố qui hoạch là mấu chốt để phát triển sản xuất. Sản xuất có hiệu quả thì đời sống nhân dân mới đi lên và mới có sức đóng góp cùng với Nhà nước được. Chính việc xác định đúng hướng mà GDP của huyện tăng trưởng với tốc độ khá nhanh từ 15% đến 16%/năm, thu nhập bình quân đầu người trên 25 triệu đồng/năm”.

Anh Trần Thanh Tuấn, Bí thư xã Vĩnh Thanh cho chúng tôi biết thêm: Trong hơn 3 năm qua, rất nhiều hộ là cán bộ, đảng viên, nông dân hăng hái tình nguyện hiến đất xây dựng NTM. Tiêu biểu như hộ ông Nguyễn Thanh Hiệp, 65 tuổi, thương binh hạng 2/4, nguyên bí thư Đảng ủy xã đã gương mẫu hiến hơn 600 mét vuông đất ngay trên nền nhà cũ, trị giá hàng trăm triệu đồng để chính quyền địa phương xây dựng nhà văn hóa xã. Ông Diệp Văn Thống là đảng viên, Trưởng ấp Vĩnh Bình A cũng hiến hơn 500 mét vuông đất để xây nhà văn hóa ấp. Nhiều cán bộ, đảng viên khác dù hoàn cảnh họ chưa phải là hộ giàu có nhưng cũng đã hiến đất để phục vụ công ích như xây trường học, bệnh xá, làm cầu, đường chung sức xây dựng NTM.

Đánh giá về kết quả đạt được trong xây dựng NTM ở Phước Long sau hơn 3 năm, ông Võ Văn Dũng, Bí thư Tỉnh ủy -Trưởng Ban chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh Bạc Liêu, cho biết: Phước Long có xuất phát điểm thấp nhưng qua việc xây dựng NTM, bộ mặt nông thôn thay đổi đến diệu kỳ là nhờ toàn Đảng bộ đoàn kết, nhất trí, biết khơi dậy sức mạnh từ lòng dân. Thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM không theo kiểu buộc phải chấp hành chủ trương, mà xuất phát từ tình yêu quê hương thật sự. Từ tâm huyết đó mà Đảng bộ đoàn kết nhất trí, trên dưới một lòng, đi đến đâu cũng nghe cán bộ huyện, xã, ấp bàn chuyện xây dựng NTM, vì thế hiệu suất công tác của hệ thống chính trị được nâng cao và huy động được trí tuệ tập thể…Từ đó Phước Long có nhiều cách làm hay, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm nhất là việc phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho xây dựng NTM. Điều đó cho thấy dù khó khăn đến đâu, nhưng nếu có tình yêu quê hương, có lòng thương dân mình thật sự thì chúng ta sẽ có nghị lực vượt khó, có khát vọng vươn lên làm được nhiều việc có ích cho quê hương.

Về huyện NTM Phước Long, chúng tôi cảm nhận được nếp ăn, nếp ở của bà con thực sự thay đổi. Nay, bà con biết liên kết với nhau trong sản xuất và đời sống thông qua mô hình cánh đồng mẫu lớn, trạm bơm tập trung. Các hoạt động thương mại dịch vụ, những phiên chợ hàng Việt đưa các sản phẩm công nghệ đến gần với nhà nông Phước Long hơn. Các dịch vụ viễn thông, thiết bị di động không còn xa lạ với người dân nơi đây…

Việt Sử - Quốc Khánh