Các chuyên gia y tế xếp viêm màng não do não mô cầu vào nhóm bệnh truyền nhiễm cấp tính. Bệnh diễn tiến nhanh, có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ. May mắn không tử vong, người bệnh vẫn bị di chứng rất nặng nề.

Cán bộ y tế tư vấn tiêm chủng cho người dân. 

Theo thống kê từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, viêm màng não do não mô cầu nằm trong nhóm 6 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất Việt Nam. Đặc điểm nguy hiểm nhất của bệnh là khả năng gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát cơn sốt đầu tiên. Ngay cả khi may mắn vượt qua nguy hiểm tính mạng, viêm màng não do não mô cầu vẫn để lại những di chứng chậm phát triển, mất khả năng tư duy, học tập...

Theo Bộ Y tế, tính từ ngày 14-12-2024 đến tháng hết 11-2025, toàn quốc ghi nhận 95 ca viêm màng não do não mô cầu, 1 ca tử vong, số ca mắc tăng 74 ca so với cùng kỳ. Riêng tại TP Cần Thơ, trong năm 2025 phát hiện 4 ca, không ghi nhận tử vong. Theo các chuyên gia, viêm màng não do não mô cầu có dấu hiệu quay trở lại, người dân cần cảnh giác, nhất là ở mùa đông xuân, thời tiết thích hợp cho vi khuẩn phát triển.

Theo TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương, ở giai đoạn sớm, bệnh nhân thường có dấu hiệu tê bì. Nhưng dấu hiệu này ở trẻ nhỏ không phát hiện được do trẻ không biết nói. Chỉ đến khi sốt cao, đau đầu, khó chịu, li bì... thì gia đình mới phát hiện đưa trẻ đến cơ sở y tế. Điều nguy hiểm là bệnh khó phát hiện sớm, dễ nhầm với các bệnh lý khác. Khi bệnh biểu hiện triệu chứng, như: sốt cao khó hạ, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, xuất hiện các vết bầm tím... thì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, dẫn đến tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Trong vòng 10 năm qua, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận bệnh nhân điều trị viêm màng não do não mô cầu có độ tuổi từ 4,5 tháng tuổi đến 18 tuổi và hầu như các bệnh nhân không tiêm ngừa trước đó. Khi có 1 ca viêm màng não do não mô cầu nhập viện, bệnh viện huy động lực lượng hồi sức tích cực, sử dụng thuốc vận mạch tốt nhất, rồi lọc máu, tim phổi nhân tạo... Tuy nhiên, không phải cơ sở y tế nào cũng luôn sẵn sàng những phương tiện, thuốc đặc hiệu này.

Bệnh viêm màng não do não mô cầu lây lan nhanh qua đường hô hấp trong môi trường tập thể, đông người và có thể gây thành dịch. Bệnh do hít phải dịch tiết từ mũi, hầu, họng bắn ra từ người mang vi khuẩn (người bệnh hoặc người lành mang trùng).

PGS.TS Phạm Quang Thái, Phó trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, khuyến cáo: Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa không đặc hiệu, như: rửa tay thường xuyên; vệ sinh thông thoáng nhà ở và nơi làm việc phòng học; mang khẩu trang khi tiếp xúc với người có triệu chứng bị bệnh hô hấp; che miệng khi ho, hắt hơi; vệ sinh mũi họng... thì biện pháp chủ động là tiêm vắc-xin phòng bệnh não mô cầu. Khi có dấu hiệu sốt cao đột ngột kèm đau đầu, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.

Bài, ảnh: H.HOA