Dâu Hạ Châu là loại trái cây đặc trưng của huyện Phong Điền, TP Cần Thơ. Theo nghiên cứu khoa học, loại trái cây này có nhiều chất dinh dưỡng, phòng ngừa nhiều loại bệnh. Sau hơn 2 năm nghiên cứu, ứng dụng các quy trình công nghệ, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Nguyễn Đoan Duy cùng nhóm cộng sự Trường Đại học Cần Thơ đã nghiên cứu thành công cho ra sản phẩm nước giải khát và rượu từ dâu Hạ Châu.

Sản phẩm nước giải khát và rượu vang được làm từ trái dâu Hạ Châu gồm: Nước ép dâu Hạ Châu có gas có cồn, nước ép dâu Hạ Châu thanh trùng và rượu vang dâu Hạ Châu. Các loại nước giải khát này đang được giới thiệu và bán cho du khách tại một số điểm du lịch huyện Phong Điền và nhiều địa phương khác ở TP Cần Thơ.

"Đa dạng hóa một số sản phẩm nước giải khát làm từ dâu Hạ Châu" là đề tài nghiên cứu khoa học cấp thành phố, do Phó Giáo sư -Tiến sĩ Lê Nguyễn Đoan Duy làm chủ nhiệm thực hiện cùng nhóm tác giả của Trường Đại học Cần Thơ. Dâu Hạ Châu dễ trồng, dễ chăm sóc, trái có vị chua, ngọt hài hòa, hương thơm đặc trưng. Năm 2006, dâu Hạ Châu được Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam công nhận là nhãn hiệu hàng hóa. Dâu Hạ Châu được Phòng Nông nghiệp huyện Phong Điền chọn làm cây trồng chủ lực, thay thế loại cây ăn trái chủ lực trước đây là cam mật (giống trái bị bệnh vàng lá gân xanh tấn công, gây tổn thất nặng nề nhiều năm qua).

Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Nguyễn Đoan Duy, dâu Hạ Châu là loại trái cây được đánh giá có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên hiện nay, phần lớn dâu Hạ Châu sau thu hoạch được tiêu thụ dưới dạng trái cây tươi, trong khi đây là một loại trái cây theo mùa vụ. Ở các nước nhiệt đới như Việt Nam, được thiên nhiên ưu đãi nên trái cây có quanh năm, sản lượng rất dồi dào nhưng phần lớn trái cây được tiêu thụ dạng tươi, dễ phát sinh tình trạng "được mùa mất giá". Dâu Hạ Châu cũng không thoát được trình trạng giá bấp bênh, nên việc chế biến các sản phẩm từ trái cây là một nhu cầu hết sức cần thiết. Việc đa dạng hóa các sản phẩm từ dâu Hạ Châu để tạo ra giá trị gia tăng, đảm bảo nông dân có thu nhập ổn định. Đồng thời xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc thù địa phương, phục vụ nhu cầu phát triển du lịch.

Theo kết quả nghiên cứu, phân tích của nhóm tác giả, trái dâu Hạ Châu chứa nhiều thành phần dinh dưỡng cao, tốt cho sức khỏe như: Polyphenol, hoạt tính chống oxy hóa, vitamin C, đường. Đặc biệt, trong dâu Hạ Châu có chứa hàm lượng polyphenol cao và khả năng chống oxy hóa mạnh. Polyphenol là chất có đặc tính chống oxy hóa giúp chống lại việc tạo lập các gốc tự do dư thừa trong cơ thể. Đây là nguyên nhân gây ra sự lão hóa tế bào trong cơ thể. Polyphenol có thể bảo vệ cơ thể, chống lại nhiều loại bệnh khác nhau như: tim mạch, ung thư, loãng xương…Từ thực tế này, nhóm nghiên cứu khảo sát nhu cầu phát triển các sản phẩm chế biến từ dâu Hạ Châu, đặc biệt là về 2 dòng sản phẩm dự định phát triển là nước giải khát và rượu dâu Hạ Châu. Mỗi loại nước giải khát làm từ dâu Hạ Châu có quy trình sản xuất riêng và đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ông Nguyễn Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND huyện Phong Điền, cho biết: "Thời gian qua, diện tích dâu Hạ Châu ở huyện Phong Điền gia tăng, từ 28 ha (năm 2004) lên gần 600 ha (năm 2014). Trước đây, bà con địa phương chưa nắm rõ kỹ thuật trồng dâu, nên năng suất tương đối thấp. Tuy nhiên, đầu năm 2012, bà con nắm được kỹ thuật canh tác cùng sự hỗ trợ từ công tác khuyến nông nên năng suất tăng lên đáng kể. Vì vậy, bà con nông dân phấn khởi mở rộng thêm nhiều diện tích trồng dâu Hạ Châu. Thêm vào đó, giống dâu dễ trồng, biết cách chăm sóc rất dễ đạt năng suất cao. Hơn nữa, khả năng chống chịu của dâu với sự thay đổi của khí hậu như ngập lụt tương đối tốt. Trước tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, những cây ăn trái khác đều giảm năng suất trong khi cây dâu Hạ Châu vẫn cho năng suất trái cao".

Theo Hội đồng nghiệm thu khoa học TP Cần Thơ, công trình nghiên cứu sản xuất thành phẩm các loại nước giải khát từ dâu Hạ Châu mang tính ứng dụng cao. Tiến sĩ Phan Thế Đồng, Trường Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh cho rằng, sản phẩm nước giải khát dâu Hạ Châu có nhiều thành phần dinh dưỡng, sẽ được người tiêu dùng và thị trường đón nhận. Tuy nhiên, để sản phẩm có tính cạnh tranh cao, cần có thêm những kết quả khảo sát, đánh giá về các loại nước giải khát khác trên thị trường, để có thể định hướng đi thích hợp, lâu dài và bền vững cho sản phẩm.

Việc đưa kỹ thuật công nghệ vào sản xuất thành công các loại nước giải khát từ dâu Hạ Châu vừa tăng hàm lượng khoa học và công nghệ trong sản phẩm, vừa giúp người dân trồng dâu Hạ Châu ổn định thu nhập. Ông Nguyễn Trung Nghĩa cho biết thêm: "Sau khi kết quả nghiên cứu được chuyển giao cho đơn vị liên quan, địa phương sẽ có kế hoạch cụ thể kết nối với các doanh nghiệp sản xuất cũng như giới thiệu, quảng bá để đưa sản phẩm ra thị trường".

Bài, ảnh: Thảo Mộc