Trung Quốc và Uzbekistan vừa cam kết nâng quan hệ 2 nước lên “đối tác chiến lược toàn diện trong mọi hoàn cảnh” từ “đối tác chiến lược toàn diện”; tăng cường hợp tác trong các vấn đề về kinh tế, an ninh và ngoại giao; cam kết hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề liên quan đến lợi ích cốt lõi trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục “xoay trục” sang Trung Á. Tuyên bố được đưa ra nhân chuyến công du kéo dài 3 ngày tới Trung Quốc của Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) trong cuộc gặp với Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev hôm 24-1. Ảnh: SCMP

Trong cuộc gặp hôm 24-1, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói với Tổng thống Mirziyoyev rằng xây dựng quan hệ Trung Quốc - Uzbekistan có ý nghĩa và năng động hơn là nguyện vọng chung của nhân dân 2 nước. Do đó, cả hai bên nên coi việc phát triển quan hệ “đối tác chiến lược toàn diện trong mọi hoàn cảnh” trong kỷ nguyên mới là cơ hội để xây dựng nền tảng vững chắc cho Bắc Kinh và Tashkent, đồng thời giúp thúc đẩy sự tin cậy lẫn nhau về mặt chính trị.

Chủ tịch Tập cho rằng trước tình hình quốc tế phức tạp như hiện nay, hai bên cần ủng hộ lẫn nhau. Theo đó, Trung Quốc kiên quyết ủng hộ Uzbekistan bảo vệ chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, tự do lựa chọn con đường phát triển. Theo nhà lãnh đạo Trung Quốc, hai bên nên sớm bắt đầu xây dựng tuyến đường sắt chạy qua Kyrgyzstan để nối 2 nước và tăng cường nối kết Uzbekistan với thế giới. Tuyến đường sắt này cũng sẽ giúp mở ra các tuyến giao thương mới trong bối cảnh giới thương nhân tránh xa các tuyến đường bộ hiện có đi qua Nga sau khi Mát-xcơ-va phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine và hứng chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây. Về lâu dài, tuyến đường có thể giúp cắt giảm thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Trung Quốc và châu Âu.

Ngoài ra, ông Tập còn cam kết tài trợ về mặt công nghệ và kỹ thuật trong các lĩnh vực năng lượng mặt trời, gió và thủy điện để hỗ trợ chiến lược phát triển xanh của Uzbekistan. Trước đó, Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) đã phê duyệt khoản vay trị giá 3,1 tỉ USD cho Uzbekistan. AIIB hôm 25-1 cho biết đã phê duyệt thêm nhiều khoản vay khác để tài trợ cho 14 dự án tại Uzbekistan, gồm các dự án giao thông, năng lượng, tài nguyên nước và môi trường.

Đáp lại, Tổng thống Mirziyoyev cho hay Uzbekistan tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc “một Trung Quốc”, kiên quyết phản đối sự can thiệp từ bên ngoài vào công việc nội bộ của Trung Quốc và sẵn sàng hỗ trợ Bắc Kinh các vấn đề liên quan đến lợi ích cốt lõi của nước này. Ông hy vọng chuyến thăm Trung Quốc lần này sẽ là cơ hội quan trọng để tăng cường hơn nữa sự tin cậy lẫn nhau, mở rộng hợp tác toàn diện, đồng thời mong muốn sẽ đạt được nhiều kết quả tốt đẹp hơn nữa trong hợp tác thiết thực trên nhiều lĩnh vực như kinh tế thương mại, nông nghiệp, năng lượng xanh, du lịch.

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) của Hong Kong, nhà lãnh đạo 2 nước nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, ứng phó với biến đổi khí hậu, chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan. Hai nước cũng tái khẳng định quan điểm về Afghanistan, qua đó tuyên bố tôn trọng chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của nước này, phản đối sự can thiệp vào công việc nội bộ của Afghanistan đồng thời bày tỏ hy vọng Kabul có thể góp phần thúc đẩy kết nối khu vực dù Bắc Kinh và Tashkent đều không chính thức công nhận chế độ Taliban kể từ khi lực lượng này trở lại nắm quyền vào năm 2021.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)