Lò phản ứng số 4 tại nhà máy điện Fukushima số 1 bị hư hỏng nặng sau thảm họa kép ngày 11-3. Ảnh: AP

Kết luận do Ủy ban Điều tra Độc lập về Thảm họa hạt nhân Fukushima thuộc Quốc hội Nhật Bản công bố ngày 5-7 cho biết, cuộc khủng hoảng hạt nhân tại nhà máy điện Fukushima số 1 sau thảm họa kép động đất-sóng thần hồi tháng 3 năm ngoái không hoàn toàn do sự tàn phá của thiên tai, mà một phần xuất phát từ “lỗi của con người”.

Trong bản báo cáo dài 641 trang, ủy ban nói trên nhận định: “Sự cố tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima là hậu quả của việc thiếu trách nhiệm quản lý cũng như sự phối hợp giữa chính phủ, đơn vị điều hành cùng Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO)”. Báo cáo trước đây của TEPCO cho rằng quy mô của trận động đất và sóng thần là vượt dự đoán và ngoài tầm kiểm soát. Song, một nhóm các học giả độc lập và nhà báo hồi tháng 2 tuyên bố lẽ ra TEPCO có thể làm được nhiều hơn nữa.

Theo ủy ban điều tra của Quốc hội Nhật Bản, nguyên nhân chính của sự việc là do hệ thống tổ chức cùng những quy định đã hỗ trợ cho các quyết định và hành động sai trái chứ không hề liên quan đến vấn đề năng lực cụ thể của bất kỳ cá nhân nào. Ngoài ra, báo cáo cũng cáo buộc chính phủ, các cơ quan quản lý hạt nhân và TEPCO không thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn cơ bản về kiểm tra, theo dõi, báo cáo chi tiết mặc dù nhận thức rõ ràng những nguy cơ từ động đất, sóng thần và các thảm họa khác có thể cắt đứt hệ thống điện. Đáng chú ý là thông tin hệ thống làm lạnh quan trọng của nhà máy rất có thể đã bị hư hại trong cơn địa chấn mạnh 9 độ Richter ngày 11-3-2011 chứ không phải trong trận sóng thần sau đó. Điều này càng gia tăng những nghi ngờ về độ an toàn của những nhà máy điện hạt nhân trước rủi ro động đất khi các lò phản ứng đã được khởi động trở lại sau thời gian đóng cửa toàn bộ hồi đầu tháng 5 năm nay.

ĐƯỜNG THẤT (Theo New York Times, AFP)