Bài 1: Đồng hành cùng bệnh nhân nghèo

Ngày thứ bảy, chủ nhật, khi mọi người nghỉ ngơi vui vẻ bên người thân sau một tuần làm việc vất vả thì nhiều cán bộ y tế lặn lội đến các vùng sâu, vùng xa khám, chữa bệnh cho người nghèo. Những chuyến đi ấy, góp phần làm sáng thêm hình ảnh người thầy thuốc tận tụy, hết lòng vì bệnh nhân nghèo…

* Ánh sáng cho người mù nghèo

"Bác sĩ ơi, tôi nhìn được mọi người, mọi vật rồi. Vậy là tôi tiếp tục đi làm được rồi, vui quá!". Đó là những câu nói quen thuộc trong các buổi lễ tháo băng mắt, sau mỗi đợt khám, phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí. Không chỉ bệnh nhân mà nhà hảo tâm, các y, bác sĩ vui mừng khi bệnh nhân đã tìm lại nguồn sáng, hạnh phúc trong đời. Đó cũng chính là lý do mà hàng trăm cán bộ y tế tình nguyện hy sinh những ngày lễ, ngày nghỉ cuối tuần lặn lội đến các vùng sâu, vùng xa đem lại ánh sáng cho người mù nghèo.

Những lần tham gia đi phẫu thuật đem lại ánh sáng cho bệnh nhân nghèo mới thấy hết được tấm lòng của y, bác sĩ. Thông thường đi khám ở các địa bàn xa, đoàn khởi hành từ 2-3 giờ sáng và tranh thủ khám bệnh nhân ngay khi đến nơi. Khám sàng lọc xong, bệnh nhân nào đủ điều kiện thì phẫu thuật ngay. Có ngày bác sĩ phải mổ 30 - 40 bệnh nhân, lúc cao điểm 50-60 bệnh nhân, các bác sĩ phải đứng mổ suốt (trong khi hàng ngày ở bệnh viện, các bác sĩ chỉ mổ vài ca/ngày). Bà Phạm Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo TP Cần Thơ, cho biết: "Tôi có dịp đi cùng đoàn nhiều lần. Lực lượng khám, phẫu thuật chủ công là Bệnh viện Mắt-Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ, ngoài ra có các y, bác sĩ ở Bệnh viện quân y 121, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ… Làm việc liên tục ngày đêm, thậm chí tranh thủ ăn bánh mì, uống sữa nhưng ai cũng ân cần, chu đáo với bệnh nhân. Các cô hộ lý tận tình dắt bệnh nhân ra phòng nghỉ, bố trí giường bệnh, hướng dẫn cách uống thuốc, chăm sóc và ăn uống sau mổ. Bệnh nhân và các mạnh thường quân rất hài lòng. Chính sự tận tâm với bệnh nhân mà các tổ chức, mạnh thường quân đồng hành với chương trình nhiều năm nay". Tuy phải hy sinh ngày nghỉ, đi đường xa, vất vả, không có thù lao nhưng các y, bác sĩ luôn nhiệt tình tham gia. Có những chuyến đi kéo dài hàng tuần. Những năm đầu, chỉ hơn 10 cán bộ y tế tham gia, nay có đến 100 người. Sau 12 năm, chương trình giúp 45.807 bệnh nhân nghèo bị đục thủy tinh thể được phẫu thuật miễn phí với tổng kinh phí 11,3 tỉ đồng do các tổ chức, cá nhân hảo tâm tặng (chưa kể tiền xét nghiệm, giường bệnh do các bệnh viện hỗ trợ bệnh nhân).

Nhắc đến chương trình đem lại ánh sáng cho người mù nghèo, không thể không nhắc đến bác sĩ Nguyễn Thanh Liêm, nguyên Giám đốc Bệnh viện Mắt-Răng Hàm Mặt, hiện là Phó chủ tịch Hội Bảo trợ Bệnh nhân nghèo TP Cần Thơ- từng gắn bó với công việc từ thiện này từ những năm 1998 (khi còn là Trưởng khoa Mắt-Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cần Thơ). Bác sĩ Liêm bồi hồi cho biết: "Trước đây, trang thiết bị, cơ sở vật chất ở các bệnh viện quận, huyện còn thiếu thốn, đường sá xa xôi… nên các chuyến đi rất vất vả, gian nan. Với tấm lòng "tất cả vì bệnh nhân", các y, bác sĩ tìm mọi cách khắc phục khó khăn". Thấy được ý nghĩa nhân văn của chương trình và tấm lòng của các y, bác sĩ, các tổ chức quốc tế đã tài trợ đầy đủ trang thiết bị phục vụ bệnh nhân (kể cả máy phaco). Ban đầu, mỗi năm, các y, bác sĩ chỉ phẫu thuật từ thiện vài trăm bệnh nhân. Trong khi số lượng bệnh nhân cần phẫu thuật còn rất lớn. Nhân chuyến đi dự đại hội nhãn khoa (tại Hoa Kỳ) năm 1997, bác sĩ Nguyễn Thanh Liêm có dịp làm quen với Chủ tịch Hội SAP.VN. Sau chuyến đi đó, năm 1998, Hội SAP.VN hỗ trợ Khoa Mắt mỗ miễn phí cho bệnh nhân. Mỗi năm, số bệnh nhân được hỗ trợ tăng dần. Đến nay, SAP.VN tài trợ phẫu thuật trên 8.500 ca, với kinh phí 6 tỉ 364 triệu đồng… Bác sĩ Liêm cũng là cầu nối với Việt kiều Võ Văn Tám, từ năm 2002 đến nay, hàng năm, ông Tám đều hỗ trợ phẫu thuật vài trăm ca miễn phí.

Cán bộ y tế Đội Thầy thuốc tình nguyện Sở Y tế thành phố đem đến niềm vui cho bệnh nhân qua những chuyến khám chữa bệnh về cộng đồng. Ảnh: Thu Sương

Lễ tháo băng mắt cho bệnh nhân mổ đục thủy tinh thể.

Gần 17 năm gắn bó với việc đem lại ánh sáng cho người mù nghèo, gắn bó với những chuyến đi từ thiện và với các nhà tài trợ… nên dù nghỉ hưu, bác sĩ Liêm vẫn gắn bó với công việc. Bác sĩ Liêm cho biết: "Tôi rất vui vì góp phần đem ánh sáng cho bệnh nhân nghèo, còn sức khỏe tôi còn tiếp tục tham gia. Sắp tới, tôi cùng với các y, bác sĩ đề ra các giải pháp để chương trình ngày càng hiệu quả, thiết thực".

* Đến với người nghèo khắp nơi

Nghe tin đoàn bác sĩ Đội thầy thuốc tình nguyện Sở Y tế thành phố đến trạm y tế phường Trung Kiên, quận Thốt Nốt khám, chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, khó khăn, gia đình chính sách, nhiều bà con hồ hởi đến trạm y tế từ rất sớm. Dì Đặng Lệ Quyên (64 tuổi) cho biết: "Dì có tiền sử bị cao huyết áp và mắc bệnh đau nhức xương khớp nhiều năm liền. Mấy hôm nay trời lạnh, bệnh càng nặng thêm, gia cảnh khó khăn, con cái đều đi làm xa, may thay, Đoàn bác sĩ về đây, khám và cho dì 10 ngày thuốc. Dì được khám chữa bệnh, lãnh thuốc miễn phí, vừa đỡ tốn công, vừa đỡ lo chi phí khám chữa bệnh, lại cận kề Tết nên thật yên tâm".

Đội Thầy thuốc tình nguyện (Sở Y tế TP Cần Thơ) là đội đầu tiên trong cả nước, thành lập ngày 27-2-2002. Người khởi xướng thành lập là bác sĩ Lê Thành Lập, nguyên Giám đốc Sở Y tế thành phố, kết hợp với bà Phạm Thị Việt Nga, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang. Thời gian qua, Dược Hậu Giang luôn đồng hành cùng Đội thầy thuốc tình nguyện Sở Y tế, ghi lại dấu ấn tốt đẹp cho cộng đồng. Khởi đầu, đội gồm vài chục thành viên, đến nay có khoảng 300 y, bác sĩ tình nguyện tham gia. Ngoài ra, các BV trên địa bàn thành phố cũng thành lập các Đội thầy thuốc tình nguyện. Từ đó, tạo lực lượng hùng hậu các bác sĩ tình nguyện, sẵn sàng dấn thân trên các chuyến khám chữa bệnh miễn phí vì cộng đồng. Bác sĩ Nguyễn Viết Thịnh (Khoa cấp cứu, BV Đa khoa TP Cần Thơ), thành viên của Đội Thầy thuốc trẻ, nhiều năm gắn bó với những chuyến khám chữa bệnh về cộng đồng, bộc bạch: "Khi về công tác tại BV Đa khoa TP Cần Thơ, tôi có điều kiện tham gia chương trình này. Một chuyến, hai chuyến rồi nhiều chuyến khám chữa bệnh thu hút tôi, bởi ý nghĩa thiết thực, nhân văn của việc làm tình nguyện. Trung bình hàng năm, tôi cùng các thành viên của đội tham gia 10 chuyến khám chữa bệnh tình nguyện để thấu hiểu hơn thiếu thốn về điều kiện y tế của người dân và học hỏi, tích lũy thêm nhiều kỹ năng sống".

Từ năm 2002 đến nay, Đội Thầy thuốc tình nguyện tổ chức 407 đợt khám từ thiện ở các tỉnh, thành vùng ĐBSCL và nước bạn Campuchia. Đội khám trên 343.000 lượt bệnh nhân, siêu âm trên 55.400 người, tổng chi phí gần 12,8 tỉ đồng. Mỗi chuyến đi, Ban tổ chức luôn trang bị đầy đủ trang dụng cụ thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng như máy siêu âm, điện tim, đo dường huyết, cùng với thuốc men đảm bảo thăm khám, điều trị ban đầu một số bệnh lý nội khoa thông thường, đồng thời tầm soát một số bệnh lý đặc biệt, kịp thời chuyển bà con lên tuyến trên điều trị. Bà Trương Thị Minh Thu, Chủ tịch Công đoàn ngành y tế thành phố, cho biết: "Qua mỗi chuyến đi khám chữa bệnh miễn phí về các vùng quê, các y, bác sĩ trẻ của ngành y tế thành phố có điều kiện trải nghiệm cuộc sống và đồng cảm với người bệnh, từ đó làm việc bằng trái tim của người thầy thuốc yêu nghề, yêu người. Theo tôi, đây cũng là cách thiết thực để trau dồi y đức, để người cán bộ y tế khéo léo hơn trong giao tiếp, ứng xử với bệnh nhân".

H.Hoa-T.Sương

Bài cuối: “Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ...”