Phát triển công nghiệp là tất yếu để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế, tiến tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế. Tuy nhiên, thực hiện điều này không thể dựa trên ý chí chủ quan, mà phải có tầm nhìn chiến lược dựa trên tổng quan về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tiềm năng, thế mạnh của địa phương mình.

Trong những lần làm việc với lãnh đạo ngành nông nghiệp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sóc Trăng Lê Thành Trí luôn nhấn mạnh: "Mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp là điều chúng ta phải hướng tới. Nhưng cũng cần thấy rõ rằng, từ nay đến năm 2020, thậm chí đến năm 2025, nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh". Định hướng này là hết sức phù hợp. Bởi tỉnh Sóc Trăng vốn là một tỉnh nông nghiệp, với trên 60% dân số sống bằng nghề nông, nên không thể một sớm, một chiều là có thể trở thành tỉnh công nghiệp được. Không đâu xa, ngay trung tâm của tỉnh là TP Sóc Trăng, trong số 10 phường đã có đến 9 phường phần đông người dân sống nhờ vào làm nông nghiệp. Do đó, việc lựa chọn phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và bền vững để làm nền tảng phát triển công nghiệp được xem là hướng đi phù hợp với thực tiễn của Sóc Trăng.

Nông nghiệp Sóc Trăng đã có một bước tiến dài sau 25 năm tái lập tỉnh, với những sản phẩm chủ lực và có giá trị cao, như: tôm nước lợ (tôm sú và tôm thẻ), lúa thơm ST, hành tím, cây có múi, bò sữa… Tuy nhiên, trong số những mặt hàng nông sản chủ lực của tỉnh hiện chỉ có con tôm nước lợ có giá trị gia tăng cao nhờ hệ thống nhà máy chế biến xuất khẩu, còn hầu hết chỉ được xuất bán dạng sản phẩm thô, giá trị không cao. Do đó, dù chúng ta vẫn giữ nông nghiệp làm nền tảng, nhưng vẫn cần có sự phát triển một số lĩnh vực công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến.

Đây là vấn đề cần thiết hiện nay để vừa góp phần ổn định vùng sản xuất sản phẩm nông nghiệp hàng hóa, vừa giúp tạo thêm giá trị gia tăng cho nông sản chủ lực và đặc biệt là tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động địa phương. Sẽ là tốt hơn đối với lúa thơm đặc sản ST, nếu địa phương có doanh nghiệp với hệ thống nhà kho, công nghệ chế biến cao để đưa sản phẩm đến đúng với phân khúc thị trường của nó. Khi đó, nông dân sản xuất lúa ST sẽ yên tâm đầu tư sản xuất đạt năng suất, chất lượng cao; còn doanh nghiệp cũng không phải lo chuyện thiếu nguyên liệu, mà chỉ chuyên tâm tìm kiếm thị trường, chế biến và tiêu thụ.

Nói một cách cụ thể hơn, giữa phát triển nông nghiệp và công nghiệp không thể coi nhẹ bất cứ ngành nào, cho dù trước mắt vẫn ưu tiên hơn cho nông nghiệp, để tạo sự hài hòa, cân đối cho nền kinh tế phát triển. Phát triển nông nghiệp tuy khó có thể giàu nhanh, nhưng ổn định và bền vững. Tuy nhiên, không vì thế mà giữ mãi tư duy "ăn chắc, mặc bền" này mà xem nhẹ vai trò của ngành công nghiệp. Bởi không có công nghiệp, nông nghiệp sẽ không thể phát triển lên tầm cao. Và ngược lại, nếu nông nghiệp không phát triển, một số ngành công nghiệp sẽ không có nguyên liệu sản xuất, thậm chí ảnh hưởng đến đời sống một bộ phận lớn dân cư khu vực nông thôn.

Chiến lược phát triển công nghiệp dựa trên nền tảng nông nghiệp và khoa học công nghệ tiên tiến sẽ tạo nên mối liên kết, hỗ trợ qua lại một cách chặt chẽ và bền vững hơn, giúp cả hai có điều kiện phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững hơn. Thực tế, với sự phát triển công nghiệp chế biến thời gian qua đã tác động rất tích cực đến sự phát triển của ngành nông nghiệp; trong đó, lĩnh vực chế biến, xuất khẩu tôm là một điển hình. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào mỗi công nghiệp chế biến như thời gian vừa qua, chúng ta sẽ không thể giải quyết hết những hạn chế của nền kinh tế, như: nông nghiệp gặp bất trắc, công nghiệp sẽ giảm giá trị sản xuất. Vì vậy, một mặt chúng ta phát triển mạnh công nghiệp chế biến, những vẫn cần phát triển một số lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, công nghiệp may mặc… để tạo bước chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, giúp nông nghiệp có điều kiện cơ giới hóa, hiện đại hóa nhiều hơn.

Sự chọn lựa nào cũng hết sức khó khăn, nhưng đó là điều cần thiết để giúp cân bằng và đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế địa phương. Và tỉnh đã chọn lựa, đã định hình cho mình một hướng đi riêng phù hợp với tiềm năng, lợi thế và điều kiện thực tế, nên vấn đề còn lại là đẩy nhanh việc triển khai các giải pháp thực hiện để đạt đến mục tiêu đã định.

Bài, ảnh: Hoàng Nhã