Tại Nhà văn hóa Thiếu nhi Ninh Kiều (nay là Phòng Văn hóa Thiếu nhi thuộc Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật TP Cần Thơ), có lớp dạy dân ca, vọng cổ miễn phí đã bền bỉ ươm mầm, nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc truyền thống trong thế hệ trẻ suốt 6 năm qua.

Tâm huyết

Người khởi xướng lớp là ông Võ Anh Tuấn, Giám đốc Nhà Văn hóa Thiếu nhi Ninh Kiều và Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Trúc Linh. Lớp không thu học phí, Nhà văn hóa Thiếu nhi Ninh Kiều hỗ trợ cơ sở vật chất và một phần chi phí đi lại cho giáo viên đứng lớp. Phụ trách giảng dạy là NSƯT Trúc Linh. Tuy nhiên, vì lý do sức khỏe, NSƯT Trúc Linh không thể đứng lớp lâu dài, nên Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Ái Hằng thay thế, tiếp tục duy trì lớp truyền lửa nghề cho các em.

NNƯT Ái Hằng hướng dẫn học trò.

Lớp định kỳ 2 buổi/tuần vào thứ hai và thứ sáu, từ 19 giờ đến 20 giờ 30 phút, hiện hơn 10 em theo học, có bé 5-6 tuổi và có học sinh THCS, THPT. NNƯT Ái Hằng cho biết: “Lớp mở hơn 6 năm rồi, thu hút nhiều học sinh. Có em giờ đã cuối cấp THPT, bài vở nhiều quá nên tạm vắng, lâu lâu lại về lớp phụ dạy các em nhỏ hoặc đi diễn. Ở đây, chỉ cần các em đam mê, yêu thích là tôi dạy, không phân biệt tuổi tác”. 

Đồng hành cùng NNƯT Ái Hằng là nhạc công Lê Minh Tâm vốn gắn bó với lớp từ khi còn là sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ. Nay dù đã ra trường và đi dạy, Minh Tâm vẫn duy trì việc đệm đàn mỗi buổi học. 

Tại lớp, các em được tận tình chỉ dạy cách cảm âm và nhịp, hát tròn vành rõ chữ đến luyến láy sao cho đúng và ngọt… nên tiến bộ nhanh. Vì thế lớp học còn thu hút nhiều em từ các vùng ngoại thành. Điển hình như em Phạm Hoàng Gia Bảo, 12 tuổi, hiện là học sinh Trường THCS Châu Văn Liêm, phường Ô Môn, đều đặn mỗi buổi học được mẹ đưa đi đón về quãng đường gần 50km bằng xe máy. Chị Trúc Mai, mẹ của Gia Bảo, chia sẻ: “Gia Bảo có năng khiếu từ nhỏ, rất yêu thích dân ca, vọng cổ. Khi biết có lớp học của cô Ái Hằng phù hợp độ tuổi của con, tôi quyết định cho con đi học. Bản thân tôi cũng ngồi nghe, học theo, về nhà có thể ôn bài cùng con”.

Đối với các em chưa biết chữ, phụ huynh ngồi bên cạnh, dùng điện thoại ghi âm lại từng câu hát, lời dạy của NNƯT Ái Hằng để về nhà cùng con rèn luyện thêm theo kiểu truyền khẩu. Có những gia đình ở tận Phụng Hiệp hay Thốt Nốt, ông bà hay cha mẹ vẫn kiên trì đưa đón con em đi học không bỏ buổi nào. Sự đam mê của các em và sự ủng hộ, đồng hành của phụ huynh là nguồn động lực to lớn với những người đứng lớp. 

Trái ngọt

Dưới sự chỉ dạy tận tình, bài bản của NNƯT Ái Hằng, từ các bài dân ca đơn giản đến những điệu lý khó và cả 20 bài bản tổ của đờn ca tài tử đều được các em tiếp thu, thể hiện thuần thục. Nhờ đó, lớp học đã gặt hái được nhiều “trái ngọt”. Ví như em Gia Bảo, dù mới gia nhập lớp học gần 1 năm, đã đạt giải Ba cá nhân tại Liên hoan Đàn, hát dân ca Nam Bộ TP Cần Thơ năm 2026. Trước đó, Gia Bảo cũng từng đạt giải Khuyến khích và giải Triển vọng tại Hội thi Tiếng hát Hoa phượng đỏ, được trao thưởng trong chương trình Giai điệu tuổi hồng ở trường.

Còn em Nguyễn Ngọc Bảo Trâm, 10 tuổi, đến nay có gần 1 năm gắn bó với lớp học, hiện tham gia biểu diễn tại Nhà văn hóa Thiếu nhi Ninh Kiều và có thể biểu diễn tại lễ tổng kết trường học của mình. Bảo Trâm còn rủ thêm 2 bạn cùng lớp tham gia học, với suy nghĩ chững chạc: “Con thích học các điệu lý và con rủ thêm nhiều bạn tham gia lớp học. Con nghĩ các lớp học này giúp văn hóa đất nước mình ngày càng phát triển hơn, con cháu sau này không quên cội nguồn”. 

Nhìn các học trò Bảo Hân, Như Phúc, Thảo Mi, Hạnh Trang, Gia Bảo… tự tin biểu diễn ở các sân khấu, NNƯT Ái Hằng rất vui và nói thêm: “Mỗi khi có học viên mới vào lớp là tôi lại thêm niềm vui. Các em hát được một bài bản là tôi hạnh phúc vô cùng. Tôi muốn truyền nghề, bồi dưỡng, vun đắp tình yêu âm nhạc cổ truyền trong các em. Tôi rất sợ khi các em vào học rồi nản lòng bỏ ngang. Vì vậy, tôi luôn nỗ lực hết mình để các em giữ mãi tình yêu với câu hò, điệu lý, với âm nhạc dân tộc”.

Lớp dạy dân ca vọng cổ tại Nhà văn hóa Thiếu nhi Ninh Kiều cho thấy nghệ thuật cổ truyền sẽ không bao giờ mai một, chừng nào vẫn còn những người thầy tâm huyết và những học trò nhỏ đam mê.

Bài, ảnh: LỆ THU