Ngày 12-4, Tổng thống được quốc tế công nhận của Bờ Biển Ngà Alassane Ouattara (ảnh) đã chính thức điều hành đất nước, sau khi Tổng thống mãn nhiệm nhưng không chịu từ chức Laurent Gbagbo bị bắt và các binh sĩ trung thành với ông này bắt đầu buông súng đầu hàng.

Trong một tuyên bố đưa ra sau cuộc hội đàm tại tổng hành dinh của ông Ouattara ở thành phố Abidjan, các tư lệnh quân đội của Bờ Biển Ngà, trong đó có Tham mưu trưởng, Tướng Philippe Mangou đã tuyên thệ trung thành với ông Ouattara và kêu gọi toàn bộ các lực lượng cảnh sát, an ninh ủng hộ ông.

Tuy nhiên, theo các hãng tin nước ngoài ông Ouattara vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo trong quá trình khôi phục an ninh ở quốc gia Tây Phi này.

Thử thách trước mắt đối với tân lãnh đạo Bờ Biển Ngà là phải thuyết phục những người còn hoài nghi về khả năng lãnh đạo của ông, trong đó có 46% cử tri từng bỏ phiếu ủng hộ ông Gbagbo tháng 11 năm ngoái. Tổng thống Ouattara phải cho thấy rằng ông không phải là “con rối” của Pháp hoặc phương Tây và đủ sức đoàn kết các thế lực chính trị tại Bờ Biển Ngà. Ông Ouattara, vốn là Tiến sĩ kinh tế được đào tạo tại Mỹ, có nhiều năm sống ở nước ngoài, làm việc cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và ngân hàng trung ương của Liên minh Tiền tệ Tây Phi. Vì vậy, từ nhiều năm qua, các đối thủ chỉ trích ông Ouattara, rêu rao rằng ông là “người bên ngoài”. Những người ủng hộ ông Gbagbo và các đối thủ khác còn đặt vấn đề rằng liệu ông Ouattara có phải là công dân của Bờ Biển Ngà hay không. Năm 1999, ông Ouattara bị cáo buộc giả mạo lý lịch có cha mẹ là người Bờ Biển Ngà và đã 2 lần bị ngăn cản tranh cử tổng thống vì lý do trên.

Một số nhà phân tích cho rằng cách duy nhất để ông Ouattara xóa bỏ sự hoài nghi là ông phải vực dậy nền kinh tế, khôi phục an ninh và mở cửa các ngân hàng sau hai tháng tạm ngưng, cũng như phục hồi hoạt động các dịch vụ công.

Pháp đã cam kết viện trợ 589 triệu USD để giúp Bờ Biển Ngà ngăn chặn khủng hoảng nhân đạo, trả bớt nợ quốc tế, thúc đẩy kinh tế và khôi phục dịch vụ công sau vài tháng tê liệt. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) đã hối thúc ông Ouattara thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc để giúp nước này đi đúng hướng, đồng thời cam kết ủng hộ chính quyền mới. EU cũng thông báo hỗ trợ 260 triệu USD để tái thiết Bờ Biển Ngà.

Xử lý ông Gbagbo như thế nào cũng là một thách thức đối với chính quyền Ouattara. Phát biểu trên truyền hình sau khi bắt giữ ông Gbagbo, Tổng thống Ouattara cam kết đối xử với cựu Tổng thống Gbagbo và phu nhân của ông này trên tinh thần nhân đạo. Tân Tổng thống bác bỏ lời kêu gọi trục xuất ông Gbagbo ra nước ngoài để xét xử và tuyên bố tiến hành mọi biện pháp bảo vệ ông này. Có tin cho biết Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) có thể điều tra ông Gbagbo về tội chống lại loài người tại Bờ Biển Ngà và các tổ chức nhân quyền cho rằng có bằng chứng đáng tin cậy theo hướng bất lợi cho ông Gbagbo. Theo Liên Hiệp Quốc, 800 người được xác nhận đã chết trong cuộc khủng hoảng sau cuộc bầu cử gây tranh cãi, nhưng số người thiệt mạng thực tế cao hơn nhiều. Sau 4 tháng xung đột, gần 2 triệu người cũng đã mất nhà cửa. Người phát ngôn LHQ Farhan Haq cho biết gia đình ông Gbagbo đã được đưa tới một địa điểm an toàn bí mật bên ngoài Abidjan.

N. MINH (Theo LA Times, WSJ, Telegraph)