Nhật Bản có kế hoạch trong 5 năm tới sẽ viện trợ 10 tỉ USD cho các nước đang phát triển đối phó với tình trạng Trái đất ấm lên. Chương trình này dự kiến sẽ được Thủ tướng Yasuo Fukuda trình bày tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ) vào cuối tháng 1-2008. Đây được xem là một trong những nỗ lực của Tokyo nhằm thể hiện vai trò “lãnh đạo” toàn cầu khi đảm nhận cương vị chủ tịch Nhóm 8 nước công nghiệp phát triển (G8) trong năm nay.

Khói gây ô nhiễm không khí từ một nhà máy điện ở tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc). Ảnh: Reuters

Khoản viện trợ trên sẽ tập trung vào việc cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính và các chương trình tăng cường sử dụng điện mặt trời thông qua tài trợ hoặc cho vay lãi suất thấp. 41 quốc gia đang phát triển ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh sẽ nhận được nguồn viện trợ, trong đó Trung Quốc được chú trọng với việc cải thiện hiệu năng các nhà máy điện “quá tuổi” chạy bằng than đá- nguồn khí thải chính của nước này. Bên cạnh đó, tiền cũng sẽ được dùng để trợ giúp các nước đang phát triển tập hợp dữ liệu khí tượng phục vụ công tác phòng chống thiên tai. Trước mắt, Nhật Bản sẽ chính thức thông qua khoản viện trợ cho Indonesia vào tháng 3 tới và giúp đảo quốc Tuvalu ở Thái Bình Dương đang vất vả chống chọi với mực nước biển dâng cao cùng các cơn bão ngày càng khắc nghiệt.

Với chương trình viện trợ trên, Tokyo muốn chứng tỏ rằng Nhật Bản, chứ không chỉ có Mỹ hay châu Âu, có thể giữ vai trò chủ đạo trong các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu. Thủ tướng Fukuda tuyên bố sẽ dùng “ngoại giao môi trường” để thúc đẩy việc sử dụng công nghệ thân thiện với môi trường trên thế giới. Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi cuối năm ngoái, ông Fukuda cam kết hỗ trợ các chuyên gia Trung Quốc sang Nhật Bản nghiên cứu về công nghệ chống ô nhiễm, vốn là một thế mạnh của đất nước Mặt trời mọc. Nhật Bản cũng là một trong những nước đi đầu về mua hạn ngạch khí thải để thực hiện cam kết đối với Nghị định thư Kyoto. Ngoài ra, Nhật Bản còn hợp tác với Mỹ xây dựng một cơ chế mới đối phó với hiện tượng Trái đất ấm lên khi Nghị định thư Kyoto hết hiệu lực vào năm 2012.

Trái đất ấm lên có thể làm nhiệt độ ở Nhật Bản tăng 4,70C vào cuối thế kỷ này. Biến đổi khí hậu có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới khoảng 1.000 tỉ USD trong thế kỷ 21.

Biến đổi khí hậu được Tokyo chọn làm chủ đề chính trong chương trình nghị sự tại Hội nghị thượng đỉnh G8 vào tháng 7 tới. Để hội nghị thành công, chính phủ Nhật Bản sẽ tổ chức hàng loạt cuộc họp bàn về các giải pháp tiết kiệm năng lượng vào cuối tháng này.

N.MINH (Theo Bloomberg, AFP, AP, Reuters)