Lực lượng Mỹ và Anh đã mở ít nhất 8 đợt tập kích vào các mục tiêu của Houthi ở Yemen, nhưng khó có thể buộc nhóm phiến quân này ngừng tấn công các tàu qua Biển Ðỏ.

Houthi “khoe” tên lửa trong một cuộc duyệt binh. Ảnh: Getty Images

Tuy không phải là một lực lượng quân sự hùng mạnh, nhưng Houthi lại có ba lợi thế giúp tăng cường khả năng quấy phá và khiến phương Tây vất vả trong việc ngăn chặn họ.

Lợi thế đầu tiên là địa lý. Lối đi tắt tốt nhất cho các tàu di chuyển qua lại giữa châu Âu hoặc Bờ Ðông nước Mỹ và Ấn Ðộ/Ðông Á là kênh đào Suez ở Ai Cập, nối Ðịa Trung Hải với Ấn Ðộ Dương. Lực lượng Houthi đã tấn công nhiều tàu đi qua eo biển Bab el Mandeb, lối đi hẹp dẫn vào Biển Ðỏ và xa hơn tới kênh đào Suez.

Eo biển này chỉ dài 112km và rộng 32km, nằm trong tầm bắn của tên lửa diệt hạm trên đất liền, máy bay không người lái (UAV) và cả lựu pháo có tầm bắn xa. Không giống như hầu hết các đường cao tốc, không có đường tránh nếu eo biển Bab el Mandeb bị chặn.

Lợi thế thứ hai là công nghệ. Vũ khí diệt hạm hiện đại và rất mạnh nhưng đủ đơn giản để ngay cả một nhóm chiến binh cũng có thể vận hành chúng. Ngoài ra, các UAV có chi phí thấp và một UAV cỡ nhỏ cũng có thể gây thiệt hại cho một con tàu lớn.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Houthi do Iran hậu thuẫn đang sở hữu một loạt tên lửa diệt hạm đa dạng, chủ yếu là từ Tehran. Các tên lửa hành trình diệt hạm bao gồm P-21 Termit thời Liên Xô, Ghadir của Iran (tầm bắn gần 300km) và Quds Z-0 (hơn 800km). Nhóm còn có tên lửa đạn đạo diệt hạm do Iran sản xuất với tầm bắn khoảng 482km và nhiều UAV.

Những tên lửa này được bắn từ các bệ phóng di động có thể nhanh chóng thay đổi địa điểm. Houthi có thể bắn một tên lửa rồi bỏ chạy trước khi Hải quân Mỹ xác định chính xác địa điểm phóng và tấn công đáp trả bằng tên lửa hành trình Tomahawk. Nhóm phiến quân đã quen với những chiến thuật này nhờ đối đầu với liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu trong cuộc chiến kéo dài 9 năm qua ở Yemen.

Ðịa lý cũng đã tạo nên mối đe dọa công nghệ. Cách phòng thủ tốt nhất của một tàu không phải là súng hay thiết bị gây nhiễu mà là không gian rộng mở. Ngay cả một tàu sân bay khổng lồ cũng khó bị phát hiện giữa đại dương bao la. Trong khi đó, eo biển Bab el Mandeb chỉ rộng 32km, tức các tàu có thể bị theo dõi bằng radar mặt đất, thuyền nhỏ, UAV nhỏ hoặc thậm chí là người quan sát trên đỉnh đồi bằng ống nhòm tốt.

Vấn đề thứ ba là chính trị. Các tay súng Houthi tuyên bố chỉ tấn công các tàu của Israel nhằm thể hiện tình đoàn kết với người dân ở Dải Gaza, mặc dù nhiều tàu không liên quan đến nước này. Theo tờ Business Insider, nguyên nhân thực sự là Iran muốn sử dụng lực lượng ủy nhiệm để trở thành cường quốc thống trị ở Vịnh Persic và Trung Ðông. Houthi có một nhà tài trợ hùng mạnh và chính phủ theo đường lối cứng rắn của người Shiite ở Tehran. Iran đã hỗ trợ vũ khí và tiền bạc cho Houthi, trong khi các tàu của Tehran cung cấp cho lực lượng này thông tin về hoạt động di chuyển của các tàu ở Biển Ðỏ.

Các biện pháp trừng phạt nhằm vào Houthi, chẳng hạn như việc Mỹ gần đây đưa nhóm này trở lại danh sách các tổ chức khủng bố, không có hiệu quả đối với một lực lượng nổi dậy luôn sẵn sàng tử vì đạo.

Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa Houthi bất khả chiến bại. Các cuộc tấn công của phương Tây vào nền tảng quân sự và khả năng giám sát của Houthi, nhắm vào cả các thủ lĩnh nhóm này, có thể tạo nên khác biệt.