THANH TRÚC

Sau một thời gian khó khăn, người Mỹ dường như cảm thấy tốt hơn một chút về nền kinh tế. Nhưng phân tích các số liệu cho thấy những người giàu có ở xứ cờ hoa dường như chi tiêu thận trọng hơn trước. Thậm chí, để tránh bị tác động bởi lạm phát cao, nhiều người đã tìm ra cách duy trì thói quen mua sắm tùy thích, song không phải từ các nhà bán lẻ mà là từ người tiêu dùng khác.

Lo ngại lạm phát, nhiều người Mỹ đang thận trọng và chọn mua hoặc bán lại đồ cũ để tiết kiệm hoặc kiếm tiền.

Sau 3 tháng giảm liên tiếp, Chỉ số Niềm tin Tiêu dùng của Mỹ trong tháng 8 đã tăng trở lại ở mức 103,2 - tăng 7,9 điểm so với 95,3 hồi tháng 7. Kết quả khảo sát tâm lý người tiêu dùng của Ðại học Michigan tháng 8 cũng cho thấy có sự gia tăng đột biến về triển vọng cho năm tới. Ðó dường như là những thông tin tuyệt vời. Nhưng khi xem xét kỹ hơn các con số, các chuyên gia nhận thấy một tương lai không mấy sáng sủa, khi những người Mỹ giàu có không quá vui mừng và điều đó có thể báo hiệu nhiều khó khăn thị trường và nền kinh tế nói chung.

“Những người tiêu dùng có thu nhập cao được ghi nhận là có sự sụt giảm lớn về tài chính cá nhân hiện tại cũng như điều kiện mua sắm” - các nhà nghiên cứu tại Ðại học Michigan nói với hãng tin CNBC. Tại sao điều này lại quan trọng? Ðó là bởi vì chi tiêu của 20% số người có thu nhập cao nhất chiếm tới gần 40% tổng chi tiêu của người tiêu dùng ở Mỹ vào năm 2020, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động. Và chi tiêu của người tiêu dùng chính là động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng kinh tế của nước này.

Các nhà phân tích tại Viện Ngân hàng Mỹ phát hiện rằng, tổng chi tiêu bằng thẻ tín dụng trên mỗi hộ gia đình (không bao gồm nhu yếu phẩm, khí đốt và quần áo) của những người kiếm được hơn 125.000USD đã giảm trong 3 tháng liên tiếp. Nhiều dấu hiệu khác cũng cho thấy người giàu đang hạn chế tiêu xài. Giám đốc tài chính của Walmart - John David Rainey - gần đây tiết lộ người tiêu dùng đang giảm mua các mặt hàng theo ý thích vì lạm phát đang khiến họ phải chi nhiều hơn cho nhu cầu thiết yếu.

Những thực khách có thu nhập cao cũng được cho là đang thay đổi lựa chọn, từ các nhà hàng đắt tiền sang các nhà hàng tiêu chuẩn nhưng “thân thiện” với túi tiền, như Applebee’s và IHOP. Theo Giám đốc điều hành John Peyton, doanh số tại 2 chuỗi nhà hàng thuộc sở hữu của Dine Brands này trong quý II đều tăng khoảng 6-8% ở nhóm hộ gia đình có thu nhập trên 75.000USD mỗi năm. Mức tăng này cho thấy rằng “những vị khách thường dùng bữa tại các nhà hàng đắt tiền hơn đang tìm đến Applebee’s và IHOP” - Peyton nói thêm.

Marvin Loh, chiến lược gia cao cấp của quỹ đầu tư quốc tế State Street Global Advisors, cho biết: “Trong một nền kinh tế mà 60% động lực tăng trưởng được thúc đẩy bởi dịch vụ, bạn có thể thấy triển vọng chi tiêu của một nhóm nhỏ người có thu nhập cao ảnh hưởng lớn như thế nào đến nhóm người Mỹ lớn hơn còn lại”. Theo CNBC, tăng trưởng ngành thương mại dịch vụ đã sụt giảm nghiêm trọng sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell dự báo sẽ có “niềm đau” phía trước, khi ngân hàng trung ương Mỹ tiếp tục chính sách thắt chặt tiền tệ.

Xu hướng mua - bán “hàng qua tay”

Trong khi đó, hãng tin CNN cho biết người tiêu dùng Mỹ vẫn đang tiếp tục mua sắm cho tủ quần áo, trang trí nhà cửa, sân vườn, văn phòng và phòng tập thể dục, nhưng không phải từ các nhà bán lẻ mà là của người tiêu dùng khác.

Các chuỗi bán lẻ lớn như Walmart, Target hay Bed Bath & Beyond đang phải vật lộn với tình trạng dư thừa hàng hóa và thiếu khách mua đối với các mặt hàng như đồ nội thất, điện tử, đồ trang trí nhà cửa và quần áo. Nhưng đó lại là những danh mục đang có nhu cầu “rất nóng” trên thị trường hàng qua tay (secondhand) - theo báo cáo của OfferUp, một chợ đồ cũ trực tuyến hàng đầu tại Mỹ. “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy 76% các mặt hàng được mua và bán không phải là quần áo, mà thay vào đó là các danh mục đồ điện tử, nội thất, gia dụng, tân trang nhà cửa, thể thao, thiết bị ngoài trời và phụ tùng ô tô” - Todd Dunlap, Giám đốc điều hành (CEO) của OfferUp cho biết.

Báo cáo do công ty phân tích GlobalData thực hiện cho thấy 82% người Mỹ, tức khoảng 272 triệu người, hiện đang mua hoặc bán đồ cũ. Ða số họ nói rằng lạm phát ảnh hưởng đến quyết định tham gia thị trường đồ cũ của họ, trong đó tiết kiệm hoặc kiếm tiền là động lực chính. Những người bán đang dành khoảng 27 phút/ngày trên các trang web bán đồ cũ, gần bằng với thời gian họ dành cho Instagram, Facebook và Snapchat.

OfferUp dự báo thị trường bán lại sẽ đạt doanh thu 178 tỉ USD vào năm nay, tăng từ mức 160 tỉ USD của năm trước và đạt 289 tỉ USD vào năm 2027.