Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đang khẩn trương triển khai sứ mệnh trị giá 30 triệu USD nhằm giải cứu kính thiên văn vũ trụ Swift trước nguy cơ rơi trở lại Trái đất. Chiến dịch dự kiến bắt đầu ngay trong tuần này với lịch phóng thiết bị tiếp cận Swift sớm nhất vào ngày 30-6.

Sau hơn 20 năm trên không gian, kính thiên văn Swift của NASA đang từ từ rơi trở lại Trái đất. Ảnh: NASA

NASA đã thuê công ty khởi nghiệp Katalyst Space Technologies phóng một robot tự hành mang tên Link để tiếp cận Swift. Kính thiên văn săn tìm các vụ nổ vũ trụ này được đưa lên không gian từ năm 2004 và đang bị giảm độ cao ngày càng nhanh do ảnh hưởng từ chu kỳ hoạt động cực đại của Mặt trời thời gian gần đây.

Robot Link có kích thước bằng một chiếc tủ lạnh nhỏ nhưng sở hữu sải cánh pin Mặt trời dài 12m và 3 cánh tay máy (tầm với 1m) có kẹp siết giống tay đồ chơi Lego.

Sau khi được phóng lên bằng tên lửa Pegasus từ Quần đảo Marshall trên Thái Bình Dương, Link sẽ mất khoảng 1 tháng để bắt kịp Swift, và thêm vài tháng để đẩy kính thiên văn này từ độ cao 360km hiện tại lên quỹ đạo an toàn hơn là 600 km so với bề mặt Trái đất.

Kính thiên văn nặng 1,6 tấn này buộc phải duy trì độ cao trên 300km so với bề mặt Trái đất thì việc giải cứu mới khả thi.

Theo tính toán, nếu không có sự can thiệp, Swift sẽ chạm "điểm không thể quay đầu" vào tháng 10 tới. Để kéo dài thời gian, NASA đã tắt toàn bộ thiết bị khoa học và tạm dừng các hoạt động quan sát của Swift từ tháng 2-2026.

Đại diện NASA khẳng định nỗ lực cứu hộ này là vô cùng cần thiết vì cơ quan này hiện không có ngân sách để chế tạo một thiết bị thay thế tương đương.

Trị giá hàng trăm triệu USD, chiến dịch giải cứu Swift là một trong những sứ mệnh thách thức nhất của Mỹ trong không gian.

Nếu thành công, Swift có thể hoạt động trở lại vào tháng 9-2026. Đây cũng sẽ là bước đệm để Katalyst Space Technologies tiếp tục kế hoạch giải cứu kính thiên văn huyền thoại Hubble (36 tuổi) vào năm 2028.

TRANG NHUNG