Từ ngày 1-1-2015, theo cam kết của Việt Nam khi thực hiện Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) giai đoạn 2015-2018, hàng ngàn mặt hàng nhập khẩu từ các nước Đông Nam Á thuế nhập khẩu giảm về bằng 0%. Điều này đang tạo sức ép cho không ít các doanh nghiệp Việt, khi mà hàng hóa nhập khẩu từ các nước Đông Nam Á trong vài năm trở lại đây đang có được lợi thế cạnh tranh mạnh trên thị trường.

Để trụ vững được trên thị trường, các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất hàng nông nghiệp phải không ngừng đổi mới và nâng tầm sản phẩm.

Thực tế, từ những năm 90 của thế kỷ trước, Việt Nam đã mở cửa hội nhập cho hàng hóa cho các nước trong khối ASEAN. Nhưng đến nay, qua hơn 20 năm, sản phẩm hàng hóa Việt vẫn có chỗ đứng vững trên thị trường. Hiện nay, tại các hệ thống siêu thị hàng hóa Việt chiếm ưu thế trên các quầy kệ, tỷ lệ lên đến trên 90% và được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn. Cùng đó, Bộ Chính trị phát động Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đang mang lại những hiệu quả tích cực, đó là ngày càng nhiều người ủng hộ và sử dụng hàng Việt. Việc ủng hộ này xuất phát từ niềm tin về chất lượng của sản phẩm. Nhiều người tiêu dùng cho rằng, dùng hàng Việt không chỉ dừng lại ở việc ủng hộ mà nó thực sự thuyết phục người tiêu dùng bằng chất lượng và mẫu mã ngày càng được nâng cao. Chẳng hạn, với các loại hóa mỹ phẩm, may mặc… các sản phẩm có mẫu mã, chất lượng không thua kém gì hàng nhập khẩu, giá lại phù hợp túi tiền phần lớn người tiêu dùng. Điều đó chứng tỏ, các doanh nghiệp Việt đủ khả năng để cạnh tranh trên thị trường và “vươn” được ra biển lớn.

Đối với mặt hàng nông sản sẽ phải chịu áp lực lớn từ sự cạnh tranh gay gắt khi thuế suất nhập khẩu giảm về 0%, bởi các mặt hàng nông sản nhập khẩu (đặc biệt từ Thái Lan) có thế mạnh hơn về mẫu mã, sự đa dạng, chất lượng được xem là khá ổn định. Tại ĐBSCL, vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước, hiện nay người nông dân tại nhiều địa phương xây dựng liên kết chuỗi, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chú trọng công tác an toàn vệ sinh thực phẩm cho hàng hóa nông sản như chương trình cánh đồng mẫu lớn, hợp tác xã sản xuất rau an toàn… Nhờ đó sản lượng của nhiều mặt hàng nông sản có thị trường tiêu thụ tốt cả trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phải nhìn nhận rằng trên thực tế không ít các sản phẩm Việt Nam vẫn còn những hạn chế, như: chất lượng không ổn định, mẫu mã kém đa dạng và chậm thay đổi, công tác quảng bá sản phẩm còn yếu, tình trạng sản phẩm còn dư lượng kháng sinh, dư lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép vẫn còn nhiều làm cho giá trị của sản phẩm thấp, mất uy tín trên thị trường… dẫn đến tình trạng hàng hóa kém sức cạnh tranh trên thị trường.

Theo Bộ Công thương, việc mở cửa này là có lộ trình, nhất là các mặt hàng giá nhạy cảm, khả năng sản xuất trong nước còn hạn chế hoặc khả năng cạnh tranh chưa cao, để có được khoảng thời gian nhất định đủ cho các doanh nghiệp trong nước vươn cao hơn về chất lượng. Tuy nhiên, theo lộ trình cam kết của Hiệp định Thương mại hàng hóa, sẽ là thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong nước. Thiết nghĩ, để trụ vững được trên thị trường, các doanh nghiệp trong nước phải không ngừng đổi mới và nâng tầm sản phẩm. Bởi sự ủng hộ của người tiêu dùng phải xuất phát từ giá trị thực tế của sản phẩm.

Bài, ảnh: Khánh Nam