Phía Nam với lợi thế là khu vực tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, có những ngành nghề quan trọng với sản lượng công nghiệp chiếm tỷ trọng cao nhất nước. Tuy nhiên, sự phân bố đầu tư giữa các địa phương không đồng đều, tập trung chủ yếu tại TP Hồ Chí Minh và một số tỉnh lân cận TP Hồ Chí Minh. Từ thực tế này, năm 2014, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam đã ký kết hợp tác mở rộng và tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư và thương mại (XTĐTTM), tạo điều kiện tốt nhất hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Ông Lê Văn Tâm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, khẳng định: "Vùng ĐBSCL đa phần các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa do vậy vai trò của hoạt động XTĐTTM rất quan trọng. Đặc biệt, từ sự liên kết giữa TP Hồ Chí Minh và 25 Trung tâm XTĐTTM các tỉnh, thành phố phía Nam là cơ hội để các địa phương cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, đưa ra những sáng kiến để việc XTĐT đi vào chiều sâu và có hiệu quả hơn". Qua 2 năm hợp tác (2014-2015), ngay trong bối cảnh nền kinh tế suy giảm, doanh nghiệp vẫn ổn định sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm; một số địa phương đã khắc phục được tình trạng nhập siêu.

Nhờ liên kết, các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam đã tăng cường hợp tác, liên kết tổ chức thực hiện nhiều chương trình XTTM, hỗ trợ doanh nghiệp trong quảng bá doanh nghiệp, sản phẩm Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế. Thực hiện nội dung hợp tác giữa các tỉnh, thành phố phía Nam, Trung tâm XTĐTTM TP Hồ Chí Minh với vai trò Trưởng Ban điều phối chương trình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, hỗ trợ công tác tổ chức và mời gọi các nhà phân phối lớn, nhà mua hàng tại TP Hồ Chí Minh tham gia đàm phán, kết nối cung cầu với doanh nghiệp một số các địa phương, như: Vĩnh Long, Trà Vinh, Bình Phước, Cần Thơ, Sóc Trăng... Cùng đó, Trung tâm XTĐTTM các địa phương cũng chủ động và tham gia tích cực các sự kiện lớn ở các địa phương trong khu vực phía Nam. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, tích cực của các Trung tâm XTĐTTM đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh các sản phẩm địa phương liên kết hợp tác phát triển mạng lưới phân phối trong khu vực.

Hợp tác, liên kết cùng phát triển giữa Trung tâm XTĐTTM TP Hồ Chí Minh với các Trung tâm XTĐTMT các tỉnh phía Nam, đã làm cho nhịp độ đầu tư cải thiện. Lượt doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài đến tìm hiểu cơ hội đầu tư tăng lên; thị trường tiêu thụ ổn định, thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp được nhân rộng khắp cả nước. Nhiều dự án như da giày, may mặc nếu như trước đây tập trung chủ yếu tại TP Hồ Chí Minh và một số địa phương lân cận nay đã bắt đầu chuyển dịch dần đến các địa phương xa. Chẳng hạn như tại tỉnh Kiên Giang, tháng 5-2015, sau khi Nhà máy May Vinatex Kiên Giang tại huyện Gò Quao (với tổng mức đầu tư 110 tỉ đồng, sử dụng gần 1.500 lao động) đi vào hoạt động, đầu năm 2016 Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) tiếp tục khởi công xây dựng Nhà máy May Vinatex có tổng mức đầu tư dự kiến 210 tỉ đồng, sử dụng trên 2.000 lao động. Cũng trong tháng 3-2016 khởi công dự án nâng công suất Nhà máy Bia Sài Gòn - Kiên Giang lên 100 triệu lít/năm; khánh thành một số nhà máy sản xuất giày thể thao xuất khẩu (do Công ty Cổ phần Thái Bình Kiên Giang làm chủ đầu tư), nhà máy chế biến gỗ MDF Kiên Giang của Tập đoàn Cao su Việt Nam và nhà máy sản xuất thuốc lá của Công ty TNHH Liên doanh VINA-BAT.

Ông Lê Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho rằng: "Liên kết là rất cần thiết để thúc đẩy cho các tỉnh phía Nam phát triển nhanh và đồng đều. Trong mối liên kết, TP Hồ Chí Minh được xem là đầu mối lớn để tiêu thụ hàng hóa và vùng ĐBSCL sẽ trở thành vựa cung ứng, đặc biệt các mặt hàng nông sản. Tuy nhiên, để mối liên kết được bền chặt thì an toàn vệ sinh thực phẩm phải được xem là mục tiêu chính mà các địa phương hướng đến". Bà Bùi Thị Thanh An, Phó Cục trưởng Cục XTTM, Bộ Công thương, cho rằng: "Liên kết giữa các địa phương là sáng kiến rất hay vì tận dụng được lợi thế của nhau để phát triển trong điều kiện năng lực giữa các địa phương chưa đồng đều. Để liên kết đạt hiệu quả tốt, các địa phương cần quy hoạch sản phẩm với chất lượng ổn định để không chỉ đảm bảo cho thị trường nội địa mà còn giữ vững thị trường xuất khẩu. Để phát huy hiệu quả trong xu hướng hội nhập quốc tế sâu rộng, các hoạt động XTĐT cần có định hướng dài hạn; cần gắn kết hoạt động xúc tiến với hoạt động đầu tư; công tác đào tạo cần tập trung mang tính chuyên sâu để hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp...".

Nam Hương