Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tăng trưởng tín dụng trong 10 tháng đầu năm đạt 6,8%, trong khi kế hoạch đề ra năm 2012 là 12%, ngành ngân hàng chỉ còn 2 tháng để hoàn thành mục tiêu này. Hiện nhiều ngân hàng thương mại (NHTM) đang đẩy mạnh mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, cho vay tiêu dùng thông qua nhiều chương trình, gói vay với lãi suất ưu đãi. Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính, ngân hàng cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 12%, các ngân hàng phải nới rộng tín dụng, nhưng sẽ rất rủi ro. Bởi tăng tín dụng mà không có giải pháp kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, vốn không đến đúng địa chỉ, ngân hàng sẽ chịu áp lực vì nợ xấu mới phát sinh. Trong khi đó, nợ xấu trong hệ thống ngân hàng vẫn chưa được giải quyết một cách căn cơ, việc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng chưa đạt kết quả như kỳ vọng.

Các tháng cuối năm là thời điểm kinh doanh cao điểm của nhiều doanh nghiệp, song nền kinh tế phục hồi chậm, tổng cầu vẫn chưa khởi sắc, nên nhu cầu vốn của doanh nghiệp không cao. Nhu cầu đầu tư, mở rộng sản xuất của doanh nghiệp trầm lắng hơn các năm trước. Kinh tế khó khăn, thu nhập không tăng cũng khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Do vậy, đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng của các NHTM để đạt mục tiêu đề ra là rất khó. Thời điểm này, các chuyên gia tài chính khuyến cáo các ngân hàng cần đẩy mạnh các giải pháp kiểm soát tín dụng, không tăng tín dụng bằng mọi giá mà tăng số lượng phải đi kèm với chất lượng; tiếp tục nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tăng xử lý nợ xấu để khơi thông dòng vốn ra thị trường.

Hiện các ngân hàng tung ra nhiều gói cho vay với lãi suất khá mềm để hút khách hàng. Theo đó, các doanh nghiệp sẽ đỡ gánh nặng, áp lực về lãi suất để hoàn thành kế hoạch năm 2013. Cụ thể, cuối tháng 10-2013, TienPhong Bank triển khai chương trình "2.500 tỉ đồng tín dụng ưu đãi" cho vay lãi suất thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động nguồn vốn. SHB tiếp tục dành 5.000 tỉ đồng cho vay bổ sung vốn lưu động với lãi suất hấp dẫn cho khoản vay của khách hàng trong thời gian từ ngày 1-10 đến hết ngày 31-12-2013. AB Bank dành gói 1.500 tỉ đồng cho doanh nghiệp vay với lãi suất 7,9%/năm, gói 70 triệu USD cho vay lãi suất 3,2%. HD Bank đang triển khai gói tín dụng 1.000 tỉ đồng, lãi suất 8-8,5%/năm bổ sung vốn lưu động phục vụ các phương án, dự án sản xuất kinh doanh hàng xuất nhập khẩu… Nếu nhìn tổng quan thì rõ ràng các gói tín dụng với lãi suất ưu đãi mà các ngân hàng đưa ra khá hấp dẫn doanh nghiệp, người tiêu dùng. Tuy nhiên, trên thực tế, để dòng vốn chảy vào sản xuất, kinh doanh lại là chuyện khác. Tăng trưởng tín dụng phụ thuộc vào nhu cầu vốn của doanh nghiệp, thị trường đang thấp điểm, doanh nghiệp không mạnh dạn mở rộng sản xuất do lo ngại tồn kho, người tiêu dùng đang thắt chặt chi tiêu. Một số doanh nghiệp cần vốn, nhưng sợ bẫy lãi suất. Mặt bằng lãi suất đang ở mức thấp, đúng kỳ vọng của doanh nghiệp, song nhiều doanh nghiệp lo ngại đầu năm 2014 ngân hàng có thể điều chỉnh tăng lãi suất.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để khơi thông dòng vốn, cần có giải pháp kích cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, phải thận trọng và thực hiện đồng bộ các giải pháp để kiểm soát lạm phát. Song song đó, vốn của ngân hàng cần đến đúng địa chỉ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thật sự cần vốn, có giải pháp kinh doanh khả thi, có khả năng trả nợ. Kiểm soát được chất lượng tăng trưởng tín dụng, hệ thống ngân hàng sẽ giữ thanh khoản tốt, không phát sinh nợ xấu mới.

Song Nguyên