07/02/2026 - 10:15

Múa rối nước ở miền sông nước 

(CTO) - Sự góp mặt của Ðoàn nghệ thuật Múa rối nước Dừa Xanh (tỉnh Vĩnh Long) góp thêm sự phong phú cho văn hóa dân gian miền sông nước ĐBSCL.

Mỗi buổi biểu diễn của đoàn đều thu hút rất đông khán giả.

Nghệ thuật múa rối nước vốn bắt nguồn từ đồng bằng Bắc Bộ từ khoảng 1.000 năm trước. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống độc đáo, sử dụng mặt nước làm sân khấu (thủy đình) và rối gỗ làm nhân vật, nghệ nhân điều khiển từ sau màn, kết hợp âm nhạc, pháo sáng để kể chuyện dân gian.

Để có những vở múa rối hay phục vụ khán giả, các nghệ nhân lặng thầm phía sau màn tre, ngâm mình dưới nước cả giờ liền để điều khiển rối.

Rối nước tạo hình nhân vật tưởng tượng “Ba Phì” tạo tiếng cười cho khán giả.

Những năm gần đây, các chuyến lưu diễn của Ðoàn nghệ thuật Múa rối nước Dừa Xanh đã mang loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với khán giả miền Tây. Mỗi chuyến lưu diễn của đoàn đều thu hút hàng ngàn khán giả, đa phần là thiếu nhi. Sân khấu đậm chất truyền thống, những nhân vật được tạo hình đậm chất Nam Bộ, những vở múa rối mang đến cho khán giả nhiều cảm xúc. Ðó là khung cảnh đồng quê Nam Bộ hay hay tái hiện những truyện dân gian đậm bản sắc đồng bằng, với ngôn ngữ kể chuyện đặc trưng.

Rồng phun lửa đẹp mắt, khiến khán giả trầm trồ.

Rất đông khán giả thích thú với những màn biểu diễn rối đẹp mắt.

Giữa không gian sông nước ÐBSCL, Ðoàn nghệ thuật Múa rối nước Dừa Xanh (tỉnh Vĩnh Long) là đơn vị duy nhất theo đuổi và gìn giữ loại hình múa rối nước truyền thống. Hành trình đưa loại hình nghệ thuật này về miền Tây đã được nghệ nhân Nguyễn Tiến Hòa khởi xướng từ năm 1988. Tuy nhiên, do nhiều trở ngại, nỗ lực ban đầu ấy chưa thể tạo nên một sân khấu thường xuyên.

Đến năm 2019, với sự đồng hành và hỗ trợ của anh Phạm Tấn Vũ, khi đó là cán bộ Bảo tàng tỉnh Bến Tre (cũ), Ðoàn nghệ thuật Múa rối nước Dừa Xanh chính thức được hình thành. Từ đó đến nay, đoàn duy trì hoạt động đều đặn, từng bước khẳng định vai trò trong đời sống văn hóa địa phương.

Anh Phạm Tấn Vũ giao lưu với khán giả nhí, các em chia sẻ niềm vui và sự hào hứng khi xem các vở múa rối nước.

Các nghệ nhân tham gia đoàn đều được truyền dạy bài bản, nắm vững kỹ năng biểu diễn và thực hành di sản múa rối nước một cách thuần thục. Nhờ vậy, những tích trò, làn điệu và kỹ thuật vốn quen thuộc với vùng đồng bằng Bắc Bộ đã được cải biên, làm mới, phù hợp với thị hiếu và văn hóa khán giả miền Tây. Hiện nay, đoàn tổ chức thành 2 đội biểu diễn, quy tụ khoảng 16 diễn viên.

Là một loại hình nghệ thuật truyền thống lâu đời của dân tộc, múa rối nước vẫn còn khá mới mẻ đối với công chúng ÐBSCL. Chính vì vậy, việc đầu tư dàn dựng các chương trình biểu diễn chất lượng, mang tính giới thiệu và quảng bá là cách làm hay, nhằm mở rộng sức lan tỏa của múa rối nước, đồng thời góp phần bảo tồn và gìn giữ di sản văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại.

ĐĂNG HUỲNH

Chia sẻ bài viết