Cũng như một số tỉnh thành trên cả nước, tại thành phố Cần Thơ, tình hình dịch bệnh tay chân miệng đang diễn biến rất phức tạp với số ca mắc bệnh tăng cao trong thời gian gần đây. Để cung cấp thông tin cho bạn đọc, phóng viên Báo Cần Thơ đã phỏng vấn tiến sĩ, bác sĩ Lê Hoàng Sơn, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, về tình hình diễn biến cũng như cách phòng và điều trị bệnh tay chân miệng trong cộng đồng.

* Xin tiến sĩ vui lòng cho biết tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn thành phố Cần Thơ đang diễn biến ra sao?

- Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do siêu vi trùng (virus) đường ruột gây ra với dấu hiệu chính là phát ban dạng bóng nước ở miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối,... Bệnh có thể gây biến chứng nặng như viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp... đưa đến tử vong nếu không được phát hiện, chẩn đoán, xử trí kịp thời.

Trong 6 tháng đầu năm 2011, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ đã tiếp nhận khám, điều trị ngoại trú 2.834 ca bệnh, tăng 109,15% so với cùng kỳ; điều trị nội trú 220 ca bệnh, tăng 65,41% so với cùng kỳ. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 7 đến nay, số ca nhập viện điều trị nội trú lên đến 72 ca, tăng 6,5 lần so với cùng kỳ.

* Theo tiến sĩ, nguyên nhân nào dẫn đến việc bệnh tay chân miệng tăng đột biến và ngày càng diễn biến phức tạp?

- Các khảo sát và nghiên cứu về nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng cho thấy tác nhân chính là Enterovirus EV.71 và Coxsackievirus A.16, trong đó EV.71 gây nhiều biến chứng nặng. Virus EV.71 là một RNA (Ribonucleic) có kích thước khoảng 30nm, không có bao nên dễ ổn định trong môi trường của ký chủ như dịch vị dạ dày, có thể tồn tại nhiều ngày ở nhiệt độ thường dưới 37oC. EV.71 lây qua đường phân dịch, qua tiếp xúc với dịch tiết từ miệng, tổn thương bóng nước và qua giọt bắn từ đường hô hấp.

Ở Việt Nam, bệnh tay chân miệng thường xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi, nhiều nhất là trẻ em dưới 3 tuổi. Bệnh xảy ra quanh năm, có đợt cao điểm vào các tháng 3 đến tháng 5, thường do Coxsackievirus A.16 và tháng 9 đến tháng 12 do EV.71.

Bác sĩ đang khám cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ. Ảnh: HỒNG VÂN.

Các vụ dịch tay chân miệng xảy ra ở vùng Châu Á Thái Bình Dương trong đó có Việt Nam, với sự giao lưu tiếp xúc như hiện nay thì nguy cơ lây nhiễm bệnh trong cộng đồng khá cao. Hơn nữa sự lây truyền giữa người với người qua cười nói, hắt hơi, cầm nắm các vật dụng ăn uống, sinh hoạt,... cũng là các yếu tố dễ gây ra dịch.

* Công tác tiếp nhận, điều trị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ có những thuận lợi, khó khăn gì, thưa Tiến sĩ?

- Về thuận lợi, ngay từ đầu năm, qua dự báo về tình hình dịch bệnh, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống các dịch bệnh nguy hiểm trong đó có tay chân miệng. Bệnh viện đã thành lập ban chỉ đạo, đề ra các giải pháp chẩn đoán điều trị hiệu quả với mục tiêu không có bệnh tử vong. Với sự chỉ đạo của Sở Y tế, Đảng ủy, Ban giám đốc bệnh viện và đội ngũ thầy thuốc với trình độ chuyên môn kỹ thuật cao tận tình chăm sóc điều trị tốt cho bệnh nhi; đầu tư trang thiết bị y tế, thuốc men, vật tự tiêu hao đáp ứng tốt cho công tác điều trị; thường xuyên liên kết hợp tác với bệnh viện tuyến trên chỉ đạo tuyến dưới thông qua tập huấn, hội thảo, hội chẩn qua email, hot line; tăng cường lọc bệnh, giảm quá tải bệnh viện qua điều trị bệnh trong ngày, theo dõi, hướng dẫn các ca điều trị ngoại trú cách chăm sóc bệnh nhi tại nhà và kịp thời đưa trẻ đến bệnh viện khi phát hiện dấu hiệu bệnh nặng trở lại.

Bên cạnh đó, trong quá trình điều trị, dù nỗ lực rất lớn nhưng bệnh viện còn gặp một số khó khăn, như: bệnh tay chân miệng hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vacxin chủng ngừa; khi xảy ra vụ dịch thì lưu lượng bệnh rất đông trong khi hiện tại cơ sở khoa, phòng chật hẹp, xuống cấp; đội ngũ y, bác sĩ và điều dưỡng chưa đầy đủ, cường độ làm việc cao. Bên cạnh đó, do sự hiểu biết về bệnh tay chân miệng của người dân chưa đầy đủ, còn thờ ơ hoặc do quá lo lắng mà nhiều gia đình yêu cầu được chuyển lên tuyến trên..., phần nào gây khó khăn cho đội ngũ thầy thuốc trong điều trị...

* Tiến sĩ có khuyến cáo gì đối với cộng đồng trong việc phòng, phát hiện và điều trị bệnh tay chân miệng?

- Bệnh tay chân miệng là một bệnh lây do các virus đường ruột, đường lây truyền do tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, phân dịch, bóng nước của trẻ bệnh hoặc gián tiếp qua vật dụng, đồ chơi dùng chung với trẻ bệnh. Các bậc phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất khi trẻ có dấu hiệu sau: sốt, nổi bóng nước ở miệng, lòng bàn tay, bàn chân,... Nên đưa trẻ đến bệnh viện khi trẻ có một trong các dấu hiệu như: sốt cao 39oC hoặc sốt liên tục trên 2 ngày; quấy khóc liên tục, khó ngủ hoặc ngủ li bì; giật mình, chới với, hốt hoảng; đi đứng loạng choạng, run giật, yếu tay chân; da nổi bông; nôn ói nhiều.

Để phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ, các bậc phụ huynh cần lưu ý: thường xuyên rửa tay cho trẻ sạch sẽ; lau chùi vật dụng, đồ chơi của trẻ bằng dung dịch khử khuẩn Chloramin B hoặc surfanios, hoặc dung dịch Javel như: zonrox; cách ly trẻ bệnh tại nhà trong 10 ngày để tránh lây cho trẻ lành và tăng cường bổ sung dinh dưỡng nhằm tạo sức đề kháng cho trẻ.

* Xin cảm ơn tiến sĩ!

HỒNG VÂN (thực hiện)