Chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ 1-7-2025, TP Cần Thơ hướng đến mục tiêu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành. Trong không gian phát triển mới này, bên cạnh những cơ hội, cộng đồng doanh nghiệp địa phương cũng đang chịu áp lực lớn về tính tuân thủ trước tốc độ thay đổi nhanh chóng của hệ thống pháp luật. Xoay quanh những thuận lợi, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Cần Thơ (CBA).

Thưa ông, sau một thời gian TP Cần Thơ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn ghi nhận những tín hiệu tích cực nào?

- Chúng tôi đánh giá rất cao sự quyết tâm của hệ thống chính trị thành phố trong triển khai mô hình này. Đây là bước cải cách hành chính quan trọng hướng đến sự tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả. Dù thời gian vận hành chưa dài, DN cũng đã cảm nhận được những tín hiệu tích cực rõ nét. Trục điều hành trực tiếp giúp rút ngắn đáng kể thời gian truyền tải thông tin, giảm bớt các khâu trung gian và nâng cao tinh thần chủ động của chính quyền cơ sở. Nhiều vấn đề phát sinh được xử lý ngay tại địa bàn. Việc tiếp cận chính quyền thuận tiện hơn không chỉ tiết kiệm thời gian, giảm chi phí cơ hội mà quan trọng hơn là củng cố niềm tin đầu tư cho DN.

Việc bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện) tác động cụ thể ra sao đến các thủ tục liên thông như đăng ký kinh doanh hay chấp thuận chủ trương đầu tư, thưa ông?

- Việc bớt đi một đầu mối trung gian giúp quy trình phối hợp giữa các sở, ngành và cơ sở trở nên trực diện hơn. Bước đầu, chúng tôi ghi nhận việc hướng dẫn hồ sơ đã rõ ràng ngay từ khâu tiếp nhận, DN hạn chế phải đi lại nhiều lần. Tuy nhiên, đây là mô hình mới nên cần thêm thời gian để đánh giá toàn diện. CBA cho rằng, để phát huy tối đa hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh cơ chế liên thông, xử lý song song đối với các thủ tục đủ điều kiện và tăng cường ứng dụng công nghệ số. Bản chất của cải cách không chỉ là bớt cấp hành chính, mà phải là rút ngắn toàn bộ thời gian thực tế để hồ sơ được phê duyệt.

Thực tế rà soát cho thấy áp lực thể chế chuyển tiếp là rất lớn. CBA ghi nhận thực trạng này như thế nào, thưa ông?

- Giai đoạn chuyển tiếp luôn đi kèm những bỡ ngỡ. Một số doanh nghiệp thành viên của chúng tôi đã xuất hiện tâm lý băn khoăn khi xác định cơ quan đầu mối giải quyết thủ tục, hoặc cách áp dụng pháp luật trong một số lĩnh vực như đất đai, đầu tư, quy hoạch, đấu thầu và xây dựng. Dù vậy, chúng tôi nhìn nhận đây chỉ là những khó khăn cục bộ mang tính thời điểm, không phải vướng mắc hệ thống. Đáng mừng là UBND TP Cần Thơ đã chủ động nhận diện vấn đề này và báo cáo trực tiếp với Đoàn công tác của Bộ Tư pháp vào cuối tháng 6 vừa qua. Sự đồng hành, cầu thị của chính quyền thành phố trong tháo gỡ vướng mắc phát sinh là rất đáng ghi nhận.

Dù vậy, để giải quyết triệt để, Hiệp hội kiến nghị Trung ương và thành phố sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chuyển tiếp thống nhất. Khi có một “thước đo” pháp lý rõ ràng, doanh nghiệp mới yên tâm dốc vốn, cán bộ thực thi công vụ cũng vững tâm xử lý hồ sơ.

Ông có thể nói rõ hơn những “điểm nghẽn” thực tế nhất mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp?

- Qua tổng hợp, chúng tôi thấy nổi lên 3 nhóm vấn đề chính: Thứ nhất, tiến độ xử lý hồ sơ liên ngành. Các thủ tục tích hợp liên quan đến đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng và nghĩa vụ tài chính vẫn cần thời gian để cơ chế phối hợp giữa các cơ quan vận hành trơn tru theo mô hình mới. Thứ hai, tính liên thông của dữ liệu. Hệ thống công nghệ thông tin giữa các cấp chưa đồng bộ hoàn toàn. DN mong mỏi các cơ sở dữ liệu được kết nối mạnh mẽ để không phải kê khai lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã nắm giữ. Thứ ba, tính kế thừa pháp lý. Đối với các dự án, hợp đồng ký kết với UBND cấp huyện trước đây, DN rất cần hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng về đơn vị tiếp quản xử lý để bảo đảm tính liên tục của dự án.

Công ty luật Cilaf & Partners đang chuẩn bị hồ sơ pháp lý hỗ trợ cho doanh nghiệp. Ảnh: CTV

Để tránh tình trạng “thẩm quyền trên giấy” hay phân cấp cơ học, CBA có đề xuất gì để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp, thưa ông?

- Chúng tôi kiến nghị Trung ương khẩn trương rà soát, lấp đầy các khoảng trống pháp lý giữa Luật Tổ chức chính quyền địa phương mới với các luật chuyên ngành. Song song đó, chính quyền TP Cần Thơ cần sớm ban hành các hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền giải quyết hồ sơ chuyển tiếp. Đặc biệt, cần có cơ chế bảo lưu rõ ràng đối với các ưu đãi đầu tư, ưu đãi thuế, tiền thuê đất mà DN đã được phê duyệt hợp pháp trước khi thay đổi địa giới hành chính.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, DN kỳ vọng gì vào những đột phá công nghệ và nâng cao tính minh bạch, thưa ông?

- Chuyển đổi số phải lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm. Chúng tôi kỳ vọng thành phố tập trung vào 3 giải pháp công nghệ mũi nhọn: Một là, công khai tiến độ hồ sơ trực tuyến. DN phải biết rõ hồ sơ của mình đang ở bước nào, ai thụ lý và bao giờ có kết quả. Hai là, thực hiện triệt để nguyên tắc “dữ liệu một lần”. Khi dữ liệu đã liên thông giữa các sở, ngành, DN không phải nộp đi nộp lại các giấy tờ trùng lặp. Ba là, số hóa kênh tiếp nhận và phản hồi kiến nghị. Việc phản ánh khó khăn trực tuyến và công khai kết quả xử lý sẽ là công cụ giám sát hiệu quả nhất. Khi quy trình được minh bạch hóa trên môi trường số, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chính quyền cơ sở tự khắc được nâng cao.

CBA cam kết sẽ luôn là cầu nối sát cánh cùng chính quyền, phản ánh trung thực hơi thở của thực tiễn để cùng xây dựng một môi trường kinh doanh thông thoáng, hiện đại và bền vững.

Xin cảm ơn ông!

LAN THANH (thực hiện)