Theo các bác sĩ chuyên khoa da liễu, khoảng 80% thanh thiếu niên gặp phải bệnh lý mụn trứng cá. Tưởng chừng đơn giản, nhưng nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, mụn trứng cá có thể gây hại sức khỏe da, để lại sẹo.

    Bác sĩ thăm khám da cho bạn trẻ bị mụn trứng cá. 

Bác sĩ CKII Lê Văn Đạt, Giám đốc Bệnh viện (BV) Da liễu thành phố chia sẻ, qua thực tế điều trị, BV tiếp nhận nhiều trường hợp tuổi dậy thì bị mụn trứng cá đến điều trị ở giai đoạn muộn, với nhiều tổn thương da mặt, sẹo xấu, phải điều trị thời gian dài, tốn kém. Những trường hợp đó, nếu được điều trị sớm, tư vấn chăm sóc da đúng cách, sẽ giúp khỏi mụn, giữ lại làn da khỏe mạnh.

Xuất phát từ thực tế đó, BV Da liễu TP Cần Thơ phối hợp với ngành giáo dục thành phố, phát động chương trình “Truyền thông về mụn trứng cá tại các trường THPT và THCS”, với 15 trường trên địa bàn quận Ninh Kiều, từ ngày 16-10 đến 4-11-2017.  Tham gia chương trình, học sinh được các bác sĩ chuyên khoa da liễu cung cấp kiến thức về mụn trứng cá, cách phòng ngừa, chăm sóc da khi bị mụn trứng cá. Các em bị mụn trứng cá sẽ được bác sĩ thăm khám và tư vấn hướng điều trị. Ngoài ra, các em còn được cấp sổ theo dõi khám và tư vấn miễn phí tại phòng khám tư vấn BV Da liễu TP Cần Thơ.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Ngọc, bác sĩ điều trị BV Da liễu TP Cần Thơ cho biết, mụn trứng cá (acne) là bệnh da thông thường, do tăng tiết chất bã và viêm của hệ thống nang lông tuyến bã. Bệnh biểu hiện bằng nhiều loại tổn thương khác nhau như mụn cám, sẩn viêm, mụn mủ, mụn bọc, nang... khu trú ở vị trí tiết nhiều chất bã như mặt, lưng, ngực. Khoảng 80% trường hợp mụn trứng cá gặp ở tuổi thanh thiếu niên, đặc biệt giai đoạn dậy thì, nếu không điều trị đúng cách, sẽ ảnh hưởng tới thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống của các em.

Mụn trứng cá được hình thành dưới tác động của 3 yếu tố chính: tăng sản xuất chất bã, sừng hóa cổ nang lông và vai trò của vi khuẩn Propionibacterium acnes. Tuyến bã chịu sự điều tiết hoạt động của các hormon, đặc biệt là hormon sinh dục nam, kích thích tuyến bã hoạt động và phát triển thể tích làm tăng bài tiết chất bã lên nhiều lần. Cổ nang lông tuyến bã bị sừng hóa làm ống bài xuất tuyến bã bị hẹp lại, chất bã không thoát ra ngoài được nên bị ứ đọng lại trong lòng tuyến bã, lâu ngày bị cô đặc lại hình thành nhân trứng cá. Bình thường vi khuẩn cư trú ở da một cách vô hại, nhưng khi các lỗ nang lông bị ứ, các chất bã và tế bào chết tạo môi trường kỵ khí, vi khuẩn có thể phát triển gây bệnh. Ngoài ra, mụn trứng cá hình thành do hiện tượng viêm do sự tích tụ chất sừng, chất bã, vi khuẩn vào lớp bì.

Mụn trứng cá dạng thông thường bắt đầu từ tuổi dậy thì (90% trường hợp ở lứa tuổi 13-19), trên nền da nhờn xuất hiện các tổn thương nhân trứng cá hay mụn đầu đen do chất bã bài tiết và tế bào biểu mô cô đặc  lại. Sau đó, tùy mức độ viêm nhiều hay ít, nông hoặc sâu mà có các tổn thương như mụn đầu đen, đầu trắng, sẩn, mụn mủ, mụn bọc hay ổ áp xe. Vị trí thường gặp là ở mặt, trán, cằm, má, phần trên lưng, trước ngực; ít khi xuống quá thắt lưng.

Ngoài ra, mụn trứng cá còn có các dạng: trứng cá dạng cục, dạng kén - hay gặp ở nam, tổn thương sâu hơn trứng cá thường và hình thành các kén có nguồn gốc nang lông. Trứng cá bọc là loại trứng cá mủ mạn tính, dai dẳng. Bắt đầu ở tuổi thiếu niên, có tổn thương dạng cục, hay để lại lỗ dò, luôn luôn để lại sẹo lõm. Trứng cá tối cấp (trứng cá bọc cấp tính, trứng cá có sốt và loét) xảy ra đột ngột với sốt, mệt mỏi, tăng bạch cầu đa nhân, hồng ban nút và các tổn thương trứng cá.

Mụn trứng cá thường gặp ở nữ nhiều hơn nam, nhưng bệnh ở nam thường nặng hơn ở nữ. Theo các nghiên cứu, cứ 100 bệnh nhân bị trứng cá thì 50% có tiền sử gia đình. Ngoài ra, các yếu tố thời tiết, chủng tộc, nghề nghiệp hay yếu tố stress, chế độ ăn uống, các bệnh lý nội tiết, thuốc hay lạm dụng mỹ phẩm cũng là nguyên nhân.

Theo các bác sĩ, mụn trứng cá nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách, có thể để lại dát tăng sắc tố dai dẳng, thậm chí để lại sẹo. Bên cạnh đó, còn ảnh hưởng đến tâm lý của người bệnh: giảm khả năng giao tiếp xã hội, ảnh hưởng tâm thần kinh của người bệnh, nhất là đối với học sinh giai đoạn phát triển phức tạp về tâm sinh lý.

Bài, ảnh: THU SƯƠNG