Ở đời, khen đúng lúc, chê đúng chỗ đều có tác dụng tốt. Nhưng dù đã khen hay chê cũng cần hiểu rõ ngọn nguồn, hợp tình, hợp lý mới thuyết phục người khác. Làng nghệ thuật, giải trí Việt thời gian gần đây thường xuất hiện những chuyện tôn vinh văn nghệ sĩ nhưng lại sai lệch, cẩu thả. Nhiều người bức xúc cho rằng, khen nhau như thế bằng mười hại nhau!

Chân dung nhà thơ Yến Lan lại xuất hiện trong pa-nô vinh danh nhà thơ Hàn Mặc Tử tại “Con đường thi nhân”. Ảnh: thanhnien.vn

Mới đây, Ban tổ chức Ngày Thơ Việt Nam xuân Đinh Dậu 2017 đã bị chỉ trích vì sự cẩu thả trong thiết kế "Con đường thi nhân". Phần pa-nô giới thiệu thơ và tên nhà thơ Hàn Mặc Tử thì lại in hình nhà thơ Yến Lan; trích dẫn các câu trong "Truyện Kiều" của cụ Nguyễn Du cũng sai. Người đứng đầu Hội Nhà văn Việt Nam giải thích những sai sót ấy là do… làm đêm. Nhưng dư luận đặt câu hỏi: chẳng lẽ ông Chủ tịch Hội không xem trước bản phác thảo vào… ban ngày?

"Dư chấn" của "Con đường thi nhân" vẫn còn thì ngày 12-2 vừa qua, chương trình "100 triệu 1 phút" phát sóng trên kênh VTV3 lại mắc sự cố nhầm ảnh. Với câu hỏi: "Ai là tác giả ca khúc "Hò kéo pháo"?", chương trình đưa ra 3 đáp án: A. Hoàng Việt, B. Hoàng Vân, C. Hoàng Hà cùng 3 ảnh chân dung tương thích với 3 đáp án. Ngay lập tức, khán giả phát hiện ảnh được cho là nhạc sĩ Hoàng Việt thực ra là nhạc sĩ Hoàng Hiệp bởi nhạc sĩ Hoàng Việt mất ở tuổi gần 40 (năm 1967) trong khi ảnh cụ Hoàng Hiệp ở tuổi gần 80. VTV đã lên tiếng xin lỗi gia đình hai cố nhạc sĩ cũng như khán giả, nhưng dư luận chưa thôi bức xúc vì đây không phải là lần sai duy nhất. Tháng 8-2016, chương trình "Chuyển động 24h" đã đăng ảnh ca sĩ Sơn Tùng MTP khi nói về hoạt động âm nhạc của ban nhạc Hàn Quốc- Big Bang. Nghiêm trọng hơn, trước đó, một phóng sự trong chương trình Thời sự của VTV đã đăng nhầm ảnh nữ nghệ sĩ Tố Uyên khi nói về nữ sĩ Xuân Quỳnh…

Sẽ có nhiều cái cớ để giải thích cho những sai lầm nêu trên. Nhưng suy cho cùng, rốt cuộc vẫn là sự cẩu thả, thiếu trách nhiệm của nhà tổ chức, sản xuất. Chuyện đăng nhầm ảnh khi nói về nhà thơ Xuân Quỳnh rất khó chấp nhận bởi bà là tác giả hiện đại nổi tiếng, được giảng dạy trong chương trình THCS và THPT, có ảnh đăng trong sách giáo khoa. Còn việc lầm lẫn giữa Sơn Tùng MTP và nhóm Big Bang thì quả là… cạn lời.

Những vụ việc nêu trên ở góc độ nào đó, là sự thiếu tôn trọng người trong ảnh, nhất là người đã khuất. Điều đó đôi khi còn gợi lại nỗi đau cho hậu duệ của các danh nhân, nghệ sĩ.

Phải chăng, đây là kết cục khi "khen chưa thật tâm"?

ĐĂNG HUỲNH