Từ trái sang: Các nhà lãnh đạo Afghanistan, Iran và Pakistan trước thềm hội nghị. Ảnh: Reuters

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai và Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari hôm qua (24-5) có cuộc gặp thượng đỉnh tay ba với người đồng cấp Iran Mahmoud Ahmadinejad tại Tehran, nhằm thảo luận về cuộc chiến chống lại sự trỗi dậy mạnh mẽ của tàn quân Taliban tại Afghanistan và tình trạng bạo lực đang lan tràn ở Pakistan.

Các nhà phân tích cho rằng cuộc gặp này nhận được sự ủng hộ của Mỹ trong chiến lược thúc giục các quốc gia láng giềng tham gia vào tiến trình tái thiết và ổn định Afghanistan. Iran có đường biên giới dài hơn 1.800 km với Afghanistan và Pakistan, nên chính quyền Barack Obama hy vọng Tehran sẽ đóng vai trò không thể thiếu trong chiến lược ngăn đà “bành trướng” ồ ạt của Taliban.

Dù chính quyền Iran và Taliban đối lập nhau về hệ tư tưởng (Tehran theo dòng Hồi giáo Shiite trong khi Taliban theo dòng Sunni) nhưng những năm gần đây, có dấu hiệu cho thấy Tehran hậu thuẫn các lực lượng nổi dậy tại Afghanistan chống lại sự can thiệp của Mỹ và NATO. Hồi tháng 4-2007, NATO từng phát hiện hai đoàn xe chở vũ khí của Iran cho Taliban. Báo chí Pháp sau đó còn cho biết tại Iran tồn tại 3 căn cứ huấn luyện của Taliban. Năm 2008, quân đội Anh báo cáo có bằng chứng rõ ràng để khẳng định Iran cung cấp cho các tay súng Taliban bom vệ đường rất tinh vi mà Tehran trước đây từng hỗ trợ cho lực lượng nổi dậy ở miền Nam Iraq. Tư lệnh Bộ chỉ huy trung tâm Mỹ (Centcom) David Petraeus và người phát ngôn NATO James Appathurai mới đây cũng cáo buộc Iran đang ủng hộ Taliban.

Trong khi đó, Iran muốn nhân hội nghị này yêu cầu hai nước láng giềng tích cực ngăn chặn mạng lưới buôn bán ma túy từ Afghanistan đến Pakistan rồi vào Iran, nơi được coi là trạm trung chuyển ma túy lớn cho thị trường châu Âu và Trung Đông. Theo số liệu của Liên Hiệp Quốc, khoảng 40% trên tổng số 7.700 tấn ma túy được sản xuất tại Afghanistan hồi năm ngoái được đưa vào Iran.

PHÚC NGUYÊN (Theo AFP, AP)