Quản lý mật độ tán che và dọn dẹp thảm mục dưới tán rừng cao su, keo giúp ngăn chặn sinh mê-tan và tăng thu nhập cho người trồng rừng.

Việt Nam hiện sở hữu hàng triệu héc-ta rừng trồng tập trung, chủ yếu là các diện tích cao su, keo và bạch đàn. Tuy nhiên, một điểm mù kỹ thuật ít được chú ý trong quản lý rừng bền vững là sự tích tụ dày đặc của lớp lá khô, cành mục và sinh khối tầng đáy qua nhiều năm. Vào mùa mưa, độ ẩm cao kết hợp với tán rừng che phủ kín tạo nên môi trường thiếu oxy trầm trọng ở tầng sát mặt đất. Quá trình phân hủy tự nhiên của lượng hữu cơ khổng lồ này trong điều kiện ngập ẩm, yếm khí đã vô tình kích hoạt các quần thể vi khuẩn kỵ khí, biến thảm mục dưới tán rừng thành những điểm phát thải khí mê-tan ra bầu khí quyển.

Chủ động kiểm soát thảm mục dưới tán rừng Tây Yên. Ảnh: TTXVN

Tình trạng thảm mục ứ đọng không chỉ phát tán khí nhà kính mà còn trực tiếp ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của rừng và an toàn của chủ rừng. Lớp thảm mục quá dày làm cản trở quá trình trao đổi khí của hệ thống rễ nông, tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh, mối mọt sinh sôi tấn công gốc cây. Đồng thời thảm lá khô này dễ bắt lửa cực kỳ nguy hiểm trong mùa hanh khô. Để xử lý triệt để nút thắt này, giải pháp kỹ thuật cốt lõi là chủ động quản lý vi khí tượng dưới tán rừng thông qua việc tỉa cành định kỳ, điều chỉnh mật độ tán che để ánh nắng và không khí lưu thông xuống tận mặt đất, duy trì môi trường hiếu khí liên tục nhằm triệt tiêu cơ chế sinh mê-tan.

Song song đó, việc thu gom và tái sử dụng lượng thảm mục, cành nhánh phụ phẩm dưới tán rừng mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho các hộ trồng rừng và doanh nghiệp lâm nghiệp. Nguồn sinh khối này thay vì để phân hủy kỵ khí gây ô nhiễm có thể được thu gom làm nguyên liệu chế biến viên nén năng lượng hoặc phối trộn làm phân bón vi sinh trả lại cho đất. Việc làm sạch tầng hoai mục này không chỉ loại bỏ nguồn phát sinh khí nhà kính, giảm thiểu tối đa nguy cơ cháy rừng mà còn tạo thêm nguồn thu nhập phụ đáng kể trên mỗi héc-ta rừng trồng.

Chủ động kiểm soát thảm mục dưới tán rừng trồng là bước đi thiết thực giúp các chủ rừng nâng cao chất lượng lâm phần, bảo vệ tài sản gỗ và dễ dàng đáp ứng các tiêu chí khắt khe của chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC. Đây chính là giải pháp "kép" vừa mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân, vừa đóng góp thiết thực vào mục tiêu cắt giảm phát thải khí nhà kính chung của quốc gia.

PV/Báo Tin tức và Dân tộc