Liên minh châu Âu (EU) đang “đặt cược” lớn vào điện toán đám mây, chip để giảm sự phụ thuộc về công nghệ vào Mỹ và Trung Quốc cũng như để tái gia nhập cuộc đua công nghệ toàn cầu. Nhưng liệu họ có thành công hay không và Washington, Bắc Kinh sẽ phản ứng ra sao vẫn còn là nghi vấn.

Phó Chủ tịch EC Virkkunen phát biểu trước báo giới hôm 3-6. Ảnh: AP

Ủy ban châu Âu (EC) vừa ông bố “Gói Chủ quyền Công nghệ” nhằm thúc đẩy ngành công nghệ nội địa của châu Âu. Phát biểu trước báo giới hôm 3-6, Phó Chủ tịch EC Henna Virkkunen cho biết, sáng kiến mới của EU tập trung vào 4 hướng ưu tiên, gồm phát triển ngành công nghiệp bán dẫn thông qua Đạo luật Chip 2.0; thúc đẩy hạ tầng điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI); tăng cường hệ sinh thái phần mềm nguồn mở; đồng thời đẩy mạnh số hóa và ứng dụng AI trong lĩnh vực năng lượng với mục tiêu cuối cùng là giảm sự phụ thuộc vào các công ty công nghệ Mỹ và Trung Quốc. 

Trong đó, trọng tâm của sáng kiến mới là đề xuất “Đạo luật Phát triển Điện toán đám mây và AI” (CADA) nhằm thúc đẩy phát triển các nền tảng điện toán đám mây và hạ tầng AI do châu Âu làm chủ. Brussels hy vọng sáng kiến mới sẽ giúp tăng gấp 3 lần công suất trung tâm dữ liệu trong vòng 5-7 năm tới để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế số và các ứng dụng AI, đồng thời cam kết sẽ thiết lập một hệ thống xếp hạng để đảm bảo chúng được tích hợp vào hệ thống năng lượng châu Âu một cách “bền vững”.

Đáng chú ý, sáng kiến mới đề xuất 4 cấp độ chủ quyền kỹ thuật số mà các cơ quan công quyền phải xem xét khi mua dịch vụ điện toán đám mây. Theo đó, cấp độ cao nhất, gồm các lĩnh vực như quốc phòng và chăm sóc sức khỏe, sẽ ngăn chặn hiệu quả các công ty ngoài châu Âu giành được các hợp đồng công. Mục đích là ngăn chặn kịch bản “công tắc ngắt khẩn cấp” - nguy cơ một chính phủ nước ngoài có thể cắt đứt quyền truy cập vào bệnh viện hoặc chiến đấu cơ.

“Chúng ta đang sống trong một thế giới mà địa chính trị và công nghệ không thể tách rời. Những người ủng hộ đổi mới công nghệ sẽ định hình tương lai và chúng ta phải đảm bảo rằng châu Âu đóng vai trò hàng đầu trong việc này” - bà Virkkunen nhấn mạnh.

Chuỗi biện pháp nói trên được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa tham vọng biến châu Âu thành “lục địa AI”, thắt chặt quyền tự chủ kỹ thuật số và xây dựng một tương lai số bền vững hơn.

Lâu nay, EU nhập khẩu hầu hết dịch vụ và sản phẩm công nghệ từ nước ngoài. Thị trường kỹ thuật số lục địa già bị chi phối bởi các “ông lớn” công nghệ Trung Quốc như Alibaba hay ByteDance cũng như các “gã khổng lồ” công nghệ Mỹ như Google, Microsoft hay Apple vốn chiếm 80% thị trường châu Âu. Theo một báo cáo của công ty tư vấn Asteres (Pháp), EU ước tính chi 264 tỉ euro/năm để mua phần mềm điện toán đám mây của Mỹ.

Mặc dù sự phụ thuộc ngày tăng vào công nghệ nước ngoài đã được các nhà hoạch định chính sách châu Âu “gióng chuông cảnh báo” trong nhiều thập kỷ nhưng chính sách thương mại ngày càng quyết đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự sẵn sàng của Trung Quốc trong việc “vũ khí hóa” sự phụ thuộc đó chính là động lực để EU công bố gói chủ quyền công nghệ nói trên.

Song, liệu động thái trên của Brussels có đủ để thay đổi tình hình trong bối cảnh EU tụt hậu trong việc xây dựng các trung tâm dữ liệu cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu về dịch vụ AI trong những năm tới, chủ yếu là do việc cấp phép chậm chạp, chi phí năng lượng cao và đất đai khan hiếm? “Châu Âu không thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài bằng cách điều chỉnh quy định. Do đó, châu Âu buộc phải xây dựng năng lực riêng, vượt qua sự phụ thuộc một chiều và khôi phục sự lựa chọn cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng” - Matthias Ecke, nghị sĩ Nghị viện châu Âu thuộc đảng Dân chủ Xã hội Đức, cho hay. Dù vậy, ông Ecke dự đoán, các nhà cung cấp của Mỹ vẫn sẽ “thống trị” bất chấp những nỗ lực của EU.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)