Mùa thu năm 1945, Đảng ta đã chọn đúng thời cơ, phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thành công, mang lại độc lập, tự do cho dân tộc, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tuy nhiên, Nhà nước cách mạng non trẻ phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thách thức, thế nước như “ngàn cân treo sợi tóc”. Một lần nữa, bản lĩnh của Đảng lại được thể hiện trong giai đoạn lịch sử đầy gian nan tưởng chừng không vượt qua nổi.

Ngày 6/1/1946, lần đầu tiên người dân Việt Nam được đi bầu cử với tư cách là công dân của một nước. (Ảnh: Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam cung cấp)

Hậu quả nạn đói năm 1945, ngân khố kiệt quệ, cơ sở kinh tế lạc hậu, trình độ dân trí thấp khiến cho Nhà nước cách mạng gần như không có nguồn lực. Trong khi đó, dưới danh nghĩa giải giáp quân Nhật, 20 vạn quân Tưởng tràn vào miền bắc, kéo theo đó là các tổ chức, đảng phái phản động hòng thực hiện âm mưu “diệt cộng, cầm Hồ”. Theo chân quân Anh, thực dân Pháp từng bước tiến hành cuộc chiến tranh tái chiếm nước ta.

Trong tình thế hiểm nghèo, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên định mục tiêu độc lập dân tộc, chú trọng tập trung xây dựng nền tảng chính trị-xã hội của chế độ mới. Những chủ trương cứu đói, tuần lễ Vàng, khôi phục, phát triển sản xuất, xóa nạn mù chữ, tổ chức Tổng tuyển cử và xây dựng thiết chế nhà nước... đã phát huy hiệu quả trong quản lý quốc gia, ổn định xã hội, giải quyết nhu cầu thiết thân của Nhân dân, tạo nền tảng cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Để tránh sự công kích của kẻ thù, bảo đảm có lợi cho cách mạng, ngày 11/11/1945, Đảng tuyên bố “tự giải tán”, thực chất là rút vào hoạt động bí mật, xem đây là “biện pháp đau đớn để cứu vãn tình thế”, đồng thời lập ra Hội Nghiên cứu Chủ nghĩa Mác ở Đông Dương để tiếp tục lãnh đạo cách mạng - một sự kiện đã thể hiện bản lĩnh của Đảng bằng phương án xử lý đặc biệt trong điều kiện chính trị phức tạp. Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu Chính phủ và một số cán bộ của Đảng nắm giữ các cơ quan trọng yếu.

Thông qua Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể quần chúng, Đảng giữ vững mối quan hệ và sự lãnh đạo đối với toàn thể dân tộc; tập hợp tất cả các lực lượng yêu nước ở mọi thành phần xã hội vào sự nghiệp chung bảo vệ, giữ vững nền độc lập dân tộc.

Trước nguy cơ đối diện cùng lúc với nhiều kẻ thù, Đảng đã chủ trương sử dụng giải pháp ngoại giao trên cơ sở nhân nhượng có nguyên tắc, linh hoạt trong sách lược để phân hóa kẻ thù và có thời gian để củng cố chính quyền, xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố cơ sở chính trị, tổ chức hậu phương với quan điểm: “Điều cốt tử là trong khi mở cuộc đàm phán với Pháp, không những không ngừng một phút công việc sửa soạn, sẵn sàng kháng chiến bất cứ lúc nào và ở đâu, mà còn hết sức xúc tiến việc sửa soạn ấy, và nhất định không để cho việc đàm phán với Pháp làm nhụt tinh thần quyết chiến của dân tộc ta” (1).

Đó cũng là quá trình từng bước tự chủ hình thành đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính; là quá trình chuẩn bị hết sức quý giá, vô cùng quan trọng để chuyển cả nước vào trạng thái chiến tranh bảo vệ Tổ quốc khi những cơ hội hòa hoãn, đàm phán bằng giải pháp hòa bình không còn, trong lúc đó, tương quan lực lượng lại nghiêng về phía kẻ xâm lược.

Khi thực dân Pháp liên tiếp gây hấn, gửi tối hậu thư đòi giải tán lực lượng vũ trang, đòi kiểm soát Thủ đô Hà Nội, hăm dọa chậm nhất ngày 20/12/1946 sẽ hành động, “Việt Nam nay bị đặt trước hai đường: Một là khoanh tay, cúi đầu trở lại nô lệ; hai là đấu tranh đến cùng để giành lấy tự do và độc lập” (2). Với bản lĩnh của Đảng tiên phong, Đảng đã lãnh đạo dân tộc đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ với “biết bao uất hận, nổ thành sức mạnh xung thiên” (3), với tinh thần “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” (4).

Sự nghiệp đấu tranh giữ vững chính quyền cách mạng, chuẩn bị cho Toàn quốc kháng chiến trong những năm 1945-1946 của Nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định bản lĩnh kiên cường của Đảng trước thử thách nghiệt ngã của lịch sử.

Đảng đã vững vàng tổ chức, lãnh đạo Nhân dân chống “thù trong, giặc ngoài”, tạo nên bản lĩnh độc lập, tự chủ của dân tộc, từng bước chuyển hóa thế bị động thành khả năng chủ động chiến lược để giành thắng lợi trong cuộc tổng giao chiến đầu tiên với quân thù, tạo tiền đề cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi đến thành công. Để lại những kinh nghiệm hết sức sâu sắc đó là giữ vững độc lập, tự chủ, kiên định với mục tiêu chiến lược đi đôi với linh hoạt sách lược, đánh giá đúng tình hình, chuẩn bị từ sớm và lựa chọn con đường phù hợp với điều kiện dân tộc.

Từ Toàn quốc kháng chiến mùa đông 1946, dân tộc Việt Nam phát huy tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, làm nên những thắng lợi huy hoàng, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, hùng cường, khẳng định vị thế trên trường quốc tế, phấn đấu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, hiện thực hóa khát vọng phát triển.

Vận dụng những bài học từ Toàn quốc kháng chiến, cần thường xuyên nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, năng lực tự chủ chiến lược, đẩy mạnh công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân.

Kiên định ngọn cờ độc lập dân tộc, bảo vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích quốc gia trong bối cảnh thế giới đa cực và toàn cầu hóa, luôn khẳng định độc lập, tự chủ về đường lối phát triển, về chiến lược quốc gia, về kinh tế và công nghệ... được bảo đảm bằng một tiềm lực kinh tế mạnh, một nền khoa học-công nghệ tiên tiến và một hệ thống thể chế minh bạch, hiệu quả.

Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vận dụng và phát triển sáng tạo nền tảng tư tưởng của Đảng nhằm luận giải về thời cơ, vận hội; tạo lập môi trường hòa bình, ổn định, huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ từ sớm, từ xa.

Kiên định mục tiêu chiến lược, nhận định đúng tình hình, phát huy nội lực, chủ động tạo thế, kiên quyết hành động bảo vệ lợi ích dân tộc đã thể hiện bản lĩnh kiên cường, trí tuệ của Đảng trong quá trình giữ vững thành quả Cách mạng Tháng Tám để đưa dân tộc bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ.

Trong kỷ nguyên mới của dân tộc, tinh thần “đứng vững kiên cường” để bước vào Toàn quốc kháng chiến 80 năm trước cần được tiếp tục phát huy, nâng lên thành năng lực đổi mới sáng tạo, tự chủ chiến lược, quản trị hiệu quả và kiến tạo phát triển. Đó là bước chuyển hóa bài học từ Toàn quốc kháng chiến thành động lực xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

___________________________

(1) Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, Tập 8, tr. 46.

(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 4, (1945-1946), Nxb CTQG, Hà Nội, 2011, tr.536.

(3) Trường Chinh, Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam, Tập 2, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1976, tr.22.

(4) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội, 2011, tr. 534.

Đại tá, Tiến sĩ LÊ THANH BÀI

Phó Viện trưởng Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam

Theo Báo Nhân dân