Nền kinh tế Trung Quốc có thể đang chững lại nhưng các công ty nội địa đang kiếm bộn tiền ở nước ngoài. Lợi nhuận toàn cầu đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Trung Quốc, thậm chí có thể định hình lại kinh tế nước này khi các công ty đại lục chuyển hướng từ sản xuất hàng hóa giá rẻ sang xuất khẩu công nghệ, sở hữu trí tuệ và văn hóa.

Một chi nhánh của "gã khổng lồ" cà phê Trung Quốc Luckin Coffee tại thành phố New York, Mỹ. Ảnh: Gety Images

Đánh giá trên được ngân hàng đầu tư đa quốc gia Mỹ Goldman Sachs đưa ra trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc mắc kẹt trong tình trạng trì trệ kéo dài do khủng hoảng bất động sản, nhu cầu tiêu dùng yếu. Khi thị trường nội địa sa sút, các công ty chuyển hướng ra nước ngoài để tìm kiếm khách hàng và thu về lợi nhuận cao hơn.

Theo phân tích của Goldman Sachs, các công ty niêm yết Trung Quốc hiện kiếm được khoảng 16% tổng doanh thu ở nước ngoài, tăng từ 14% vào năm 2018. 

Vượt ra ngoài mô hình “Sản xuất tại Trung Quốc”

Những năm gần đây, Trung Quốc tăng cường nguồn vốn đầu tư trực tiếp ra nước ngoài một cách bài bản, đặc biệt nhắm vào thị trường mới nổi và những quốc gia tham gia Sáng kiến ​“Vành đai, Con đường”. Chiến lược này cho phép doanh nghiệp trong nước đa dạng hóa chuỗi cung ứng, xây dựng năng lực sản xuất gần hơn với thị trường tiêu thụ và tăng cường khả năng phục hồi kinh doanh.

Nó cũng đánh dấu bước đột phá rõ rệt so với mô hình tăng trưởng “sản xuất tại Trung Quốc” mà Bắc Kinh theo đuổi nhiều thập kỷ qua. Thay vì xuất khẩu hàng hóa với giá cực thấp cho người tiêu dùng phương Tây, sản phẩm Trung Quốc đang dịch chuyển lên chuỗi giá trị cao hơn và trải rộng ra nhiều danh mục, từ đồ chơi, nội thất đến xe điện, pin lithium-ion và tấm pin năng lượng Mặt trời.

Ví dụ như ở Mỹ, người tiêu dùng ngày càng quen thuộc với các công ty Trung Quốc mới nổi như Pop Mart, Luckin Coffee và Temu vốn không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà còn cả mô hình kinh doanh kỹ thuật số. Đáng chú ý, thuế quan cũng không làm chậm đà tăng trưởng của các công ty đại lục bởi sản phẩm của họ có giá thấp hơn từ 15% đến 60% so với các đối thủ toàn cầu. Thậm chí, nếu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện thực hóa lời cảnh báo áp thuế 100% lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc thì cũng chỉ làm giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp đại lục khoảng 10% trong ngắn hạn, một phần vì nhiều công ty trong số họ từ lâu đã đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm tỷ trọng doanh thu tại Mỹ.

Theo ước tính của Goldman Sachs, nhóm gồm 25 công ty hàng đầu Trung Quốc trong 12 ngành công nghiệp đã thu về khoảng 34% doanh thu từ nước ngoài. Trung bình, cổ phiếu các doanh nghiệp này (bao gồm Alibaba, BYD và PDD Holdings) đã tăng gần 40% từ đầu năm đến nay và có thể mở rộng nhờ lợi thế về chi phí, chất lượng sản phẩm được nâng cấp.

MAI QUYÊN (Theo Business Insider, Reuters)