TP Cần Thơ đang tích cực xác định và điều chỉnh ranh giới các vùng sản xuất lúa chất lượng cao nhằm tạo cơ sở vững chắc để “định hình” vùng sản xuất, kịp thời hỗ trợ người dân nhân rộng các mô hình canh tác chất lượng cao, phát thải thấp.

Mô hình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp tại xã Thạnh Quới.

Cần Thơ là thành phố trung tâm của vùng ĐBSCL, có khoảng 530.000ha đất nông nghiệp, trong đó có 319.000ha đất sản xuất lúa. Để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa gạo và gia tăng thu nhập cho nông dân, ngành chức năng thành phố đang tích cực triển khai thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 (Đề án 1 triệu héc-ta lúa) trên địa bàn thành phố. Đồng thời, thực hiện tốt các quy hoạch phát triển các vùng lúa có năng suất và chất lượng cao gắn với các quy hoạch chung phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố. Qua đó, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo theo hướng nâng cao chất lượng, chuỗi giá trị gắn với phát triển xanh, bền vững, giảm phát thải và nâng cao đời sống người dân.

TP Cần Thơ đã đăng ký thực hiện Đề án 1 triệu héc-ta lúa đến năm 2030 đạt hơn 170.870ha. Ngày 26-1-2026, UBND TP Cần Thơ ban hành Quyết định số 337/QĐ-UBND về phê duyệt quy hoạch vùng trồng lúa có năng suất, chất lượng cao trên địa bàn thành phố, với 179.280ha tại 66 xã, phường. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp. Cụ thể hóa Quyết định số 337/QĐ-UBND, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đang khẩn trương phối hợp cùng các địa phương và đơn vị có liên quan rà soát hiện trạng sử dụng đất gắn với các quy hoạch. Qua đó, xác định cụ thể các diện tích tham gia vùng sản xuất lúa chất lượng cao tại các địa phương, với bản đồ ranh giới và tọa độ không gian chính xác, tránh chồng lấn các quy hoạch khác. Kịp thời số hóa bản đồ, định hình vùng sản xuất, tạo thuận lợi trong việc kiểm tra biến động đất, cấp mã số vùng trồng và hỗ trợ người dân nhân rộng các mô hình canh tác chất lượng cao và phát thải thấp theo Đề án 1 triệu héc-ta lúa.

Qua phối hợp và rà soát cho thấy có 9 xã được xác định thiếu diện tích và phần khoanh định thiếu 2.115ha do sử dụng đất cho các quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, giao thông và sản xuất các loại cây trồng, vật nuôi khác. Trong đó, tập trung nhiều ở các xã Trần Đề, Trường Long Tây, An Lạc Thôn, Mỹ Tú và kế đến là xã An Ninh, Mỹ Hương, Đông Thuận, Đông Hiệp, Vĩnh Trinh.

Cũng theo kết quả rà soát, có 17 xã, phường xác định đủ vùng diện tích đất lúa được quy hoạch theo Quyết định số 337/QĐ-UBND, nhưng vẫn còn nhu cầu và điều kiện để mở rộng vùng lúa có năng suất, chất lượng cao nên được khoanh định bổ sung diện tích nhằm đảm bảo diện tích chung cho toàn vùng theo quy hoạch của thành phố. Đó là các xã, phường gồm: Long Phú 1, Long Mỹ, Vĩnh Viễn, Ngã Năm, Mỹ Quới, Tân Long, Mỹ Xuyên, Mỹ Phước, Long Hưng, Lâm Tân, Đại Hải, Thuận Hòa, Tân Thạnh, Trường Khánh, Liêu Tú, Vĩnh Tường và Hỏa Lựu.

Theo ông Nguyễn Văn Huyền, Phó Chủ tịch UBND xã Liêu Tú, địa phương dự kiến xin mở rộng thêm 750ha tham gia vùng sản xuất lúa chất lượng cao. Bên cạnh tăng cường tập huấn kỹ thuật, xã rất mong ngành chức năng thành phố sẽ hỗ trợ xây dựng nhiều mô hình điểm để nông dân dễ học tập, nhân rộng.

Bà Phan Bạch Vân, Trưởng Phòng Kinh tế xã Trần Đề, cho biết, để triển khai hiệu quả Đề án 1 triệu héc-ta lúa, cần định hình rõ vùng sản xuất và đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn cho người dân. Xã rất mong các cơ quan chức năng thành phố triển khai đồng bộ các hoạt động hỗ trợ đào tạo, tấp huấn gắn với xây dựng mô hình tại địa phương.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ Nguyễn Thị Giang chia sẻ, bên cạnh rà soát, xác định vị trí, ranh giới và diện tích thực tế vùng quy hoạch lúa chất lượng cao, Sở đã yêu cầu Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp chặt với địa phương, đơn vị có liên quan để khẩn trương rà soát, xác định các vùng trồng cây ăn trái tập trung. Các dữ liệu sẽ được cập nhật và tích hợp vào hệ thống quy hoạch chung của thành phố giai đoạn đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG