Đóng góp ý kiến cho dự thảo đồ án quy hoạch chung TP Cần Thơ, các chuyên gia và nhà quản lý nhấn mạnh việc lựa chọn mô hình phát triển đa cực phù hợp, phân định rõ không gian phát triển. Bên cạnh đó, giải quyết bài toán hạ tầng logistics, quy hoạch cảng biển và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là những yếu tố then chốt để thành phố bứt phá.

Ông  Phạm Thanh Vận, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Cần Thơ:

Cần định hình rõ các tuyến phát triển kinh tế chính

- TP Cần Thơ nên phát triển về phía Trần Đề để liên kết giữa phát triển kinh tế, công nghiệp với du lịch sông nước và kinh tế biển. Cần định hình rõ các tuyến phát triển kinh tế chính. Đồng thời, cân nhắc kỹ việc phân chia không gian thành 6 phân vùng theo hướng hạn chế trùng lắp, chồng chéo và tự giới hạn không gian phát triển. Trường hợp lựa chọn phương án trung tâm hành chính ở khu vực Trung tâm Văn hóa Tây Đô nên tập trung nâng cấp, mở rộng tại chỗ để tạo sự ổn định và tiếp nối củng cố trung tâm đô thị hiện hữu vừa để tạo sự tập trung nguồn lực. Tránh đưa ra các phương án dời trung tâm thiếu tính khả thi gây tâm lý xáo trộn. Đối với sân bay Cần Thơ, trước mắt cần tập trung khai thác hiệu quả công suất hiện có, trong tương lai dài hạn nếu quá tải hãy tính đến chuyện mở rộng hay di dời sau nhiều thập kỷ nữa.

TS Dương Văn Ni, Chuyên gia Sinh thái cảnh quan vùng ĐBSCL:

Khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng 

- Lịch sử chuyển đổi từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa đã đưa TP Cần Thơ mặc nhiên trở thành trung tâm giao thương, dịch vụ thương mại của cả vùng. Về xác định mục tiêu phát triển TP Cần Thơ phải tập trung nguồn lực trở thành Trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng ĐBSCL. Phải khẳng định mạnh mẽ vai trò đào tạo nguồn nhân lực, bởi vì TP Cần Thơ là nơi tập hợp rất nhiều trường đại học. Di dân ra khỏi đồng bằng là lớp trẻ đi, còn di dân trở lại đồng bằng là lớp già sau 20-30 năm đi ra làm ăn ngoài thành phố, tới tuổi nghỉ hưu hoặc hết tuổi lao động mới trở về. Thống kê cho thấy 50-70% những doanh nhân, doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh, Bình Dương... xuất thân từ ĐBSCL. Do đó, phải coi vấn đề đào tạo nguồn nhân lực trở thành điểm nhấn, yếu tố con người là then chốt. Khi đào tạo được nguồn nhân lực tốt, chính nguồn nhân lực đó sẽ khai thác được những hạ tầng khác.

Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Chi nhánh ĐBSCL:

Quy hoạch cần có tầm nhìn dài hạn và mang tính chiến lược

- Lượng hành khách và giao thương qua Sân bay Cần Thơ những năm qua có xu hướng giảm. Nguyên nhân do hạ tầng giao thông đường bộ kết nối các tỉnh lân cận với TP Hồ Chí Minh ngày càng thuận tiện, khiến hành khách lựa chọn di chuyển thẳng về TP Hồ Chí Minh. Mặt khác, đặc thù hàng hóa của ĐBSCL chủ yếu là nông thủy sản khối lượng lớn, chi phí vận tải hàng không không phù hợp nếu không có chiến lược logistics chuyên biệt. Việc đầu tư và xác định tầm nhìn dài hạn cho cảng hàng không cũng như dự án Cảng biển Trần Đề cần lộ trình 20-30 năm để hiện thực hóa trên thực tế, tránh đưa ra kỳ vọng ngắn hạn thiếu khả thi.

Bản quy hoạch chưa thể hiện rõ vị trí của Trung tâm chế biến, tiêu thụ nông sản vùng ĐBSCL tại Cần Thơ, đây là một nhiệm vụ chiến lược đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quy hoạch vùng. Bên cạnh đó, việc hình thành Trung tâm Logistics hạng II cấp vùng tại Cần Thơ còn mờ nhạt. Cần Thơ phải khẳng định vai trò trung tâm logistics của cả vùng ĐBSCL; nếu không giải quyết được bài toán logistics, kinh tế thành phố sẽ rất khó bứt phá.

TS.KTS Phạm Ngọc Tuấn, Trưởng khoa Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh:

Tạo động lực, chia sẻ nguồn lực hợp lý để phát triển đồng đều, toàn diện

- Sau khi hợp nhất, TP Cần Thơ với quy mô rộng hơn nên việc lựa chọn mô hình cấu trúc đa cực là giải pháp phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Thành phố vẫn còn một động lực rất lớn là trung tâm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Quy hoạch nên xem xét cân đối cực này tại khu vực phân vùng 3, phân vùng 4 (khu vực giáp Hậu Giang cũ) để tạo thành một cực phát triển nữa. Điều này không chỉ tăng cường tính kết nối và chia sẻ bớt nguồn lực, mà còn tạo ra lực hút đồng đều để thúc đẩy sự phát triển của các đô thị cũ sau khi sáp nhập. Đơn vị tư vấn quy hoạch cần cân nhắc kỹ mô hình 2 hay 3 cực dựa trên cấu trúc tổng thể của Cần Thơ mới: vừa là thủ phủ thương mại - dịch vụ - văn hóa, vừa mạnh về kinh tế biển, đồng thời vẫn là thủ phủ nông nghiệp của cả nước. Cần xác định đúng các trọng tâm để vừa tạo động lực phát triển bứt phá trong bán kính lãnh thổ rộng lớn, vừa chia sẻ hợp lý nguồn lực phát triển toàn diện.

THANH ĐÌNH (lược ghi)