Trong định hướng dự thảo quy hoạch chung, TP Cần Thơ xác định "đô thị sông nước" là bản sắc cốt lõi. Mục tiêu cao nhất của quy hoạch là tạo lập môi trường sống chất lượng, thuận lợi hơn cho người dân; đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa, hệ thống sông ngòi và cảnh quan đặc trưng.

Hệ thống âu thuyền Cái Khế giúp hạn chế hiệu quả ảnh hưởng của triều cường tại khu vực trung tâm thành phố.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đô thị sông nước, dự thảo quy hoạch đề ra định hướng không gian cụ thể và tập trung giải quyết hai bài toán lớn.

Một là, giải quyết vấn đề ngập, sụt lún và xâm nhập mặn. Theo đó, đồ án lấy cấu trúc nước và sinh thái tự nhiên làm nền tảng bố trí không gian, thay vì san lấp rồi mới tính chuyện xây dựng. Đối với đô thị hiện hữu, xác định quản lý nước bằng hệ thống cống, âu thuyền để bảo vệ hạ tầng cơ sở vật chất. Đối với đô thị mới, khuyến khích mô hình "quần đảo" và "cân bằng đào đắp": đất cao thì xây dựng, vùng trũng thì tổ chức không gian thích ứng ngập kết hợp hồ trữ nước, hạn chế tối đa việc san lấp.

Hai là, yêu cầu cân bằng phát triển giữa 3 vùng đô thị lớn nhằm tránh việc dồn mọi nguồn lực về trung tâm Cần Thơ cũ và bỏ lại các khu vực khác (như Vị Thanh, Sóc Trăng, Ngã Bảy). Quy hoạch áp dụng mô hình "hai cực, năm hành lang và sáu phân vùng" nhằm phân bổ lại động lực phát triển đồng đều trên toàn địa bàn.

Dự thảo quy hoạch cùng định hướng không gian dọc sông Hậu chuyển đổi toàn diện từ phân chia tự phát sang chuỗi không gian đồng bộ. Trong đó, khu vực thượng lưu, bảo tồn không gian dân cư miệt vườn truyền thống gắn với đô thị sinh thái và du lịch. Khu vực lõi, cải tạo thành trung tâm đô thị nước hiện đại, tăng cường quảng trường và không gian mở để kết nối phố thị với mặt nước. Khu vực hạ lưu (chuyển tiếp), tái thiết lập vùng đan xen công - nông nghiệp hiện tại thành các hành lang xanh, ưu tiên công nghiệp sạch. Vùng cửa sông và ven biển, mở rộng thành các đô thị sinh thái đan xen lúa, kết hợp công nghệ, dịch vụ biển và phát huy du lịch tại các cù lao.

Dự thảo phương án quy hoạch chung lấy cấu trúc tự nhiên làm nền tảng không chỉ giúp thành phố ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, mà còn bảo tồn trọn vẹn bản sắc "đô thị sinh thái sông nước" theo quy hoạch vùng ĐBSCL.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN