Bài cuối: ĐỂ CÔNG TÁC ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA NGÀY CÀNG HIỆU QUẢ

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, chăm lo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, trong những năm qua, công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo gia đình chính sách, có công với cách mạng ngày càng thiết thực và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, cần thấy rằng, từng lúc, từng nơi, công tác đền ơn đáp nghĩa vẫn còn những khó khăn. Điều đó, đòi hỏi các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban, ngành, nhất là ngành lao động- thương binh và xã hội cần tiếp tục đề ra những giải pháp khắc phục, tháo gỡ vướng mắc để việc thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa ngày càng hiệu quả.

Vẫn còn vướng mắc

Nói về những mặt khó khăn trong công tác chăm lo gia đình chính sách, đồng chí Nguyễn Thanh Xuân, Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), cho biết: Những năm gần đây, do ảnh hưởng chung tình hình quốc tế và trong nước, kinh tế - xã hội của thành phố tuy có phát triển nhưng cũng còn gặp nhiều khó khăn, nên việc vận động xã hội hóa chăm lo gia đình chính sách còn hạn chế. Từ đó, chưa tạo được phong trào toàn dân chăm sóc, giúp đỡ thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng trên địa bàn thành phố. Bên cạnh đó, một số chế độ, chính sách chưa phù hợp với tình hình thực tế, cần phải tiếp tục điều chỉnh, đổi mới.

Thực tế cho thấy, hiện nay, cán bộ cấp cơ sở thực hiện công tác LĐ-TB&XH còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều công việc. Đỗ Ngọc Đoan Trang, phụ trách công tác LĐ-TB&XH phường Trà Nóc, quận Bình Thủy, bộc bạch: "Số đối tượng chính sách trên địa bàn phường khá lớn nhưng chỉ có một công chức quản lý, thêm vào đó, tôi mới đảm nhận công việc này nên đôi khi gặp lúng túng". Mặt khác, trình độ cán bộ thực hiện công tác này còn hạn chế, cần học tập nghiên cứu sâu hơn về nghiệp vụ công tác chính sách. Điều này càng thể hiện rõ qua đợt rà soát, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng trên địa bàn thành phố. Một số cán bộ dù đã được tập huấn về chính sách ưu đãi người có công tuy nhiên khi rà soát vẫn chưa nắm rõ hết các chế độ chính sách nên có cách hiểu không đầy đủ về nội dung, những tiêu chuẩn qui định trên phiếu rà soát dẫn đến việc hướng dẫn cho người dân ghi phiếu chưa cụ thể, rõ ràng.

Trong những chuyến công tác, chúng tôi ghi nhận được vẫn còn một bộ phận người có công gặp khó khăn trong cuộc sống, do không còn sức lao động, không có nguồn thu nhập ổn định, nên sự giúp đỡ của xã hội chưa đủ để giúp họ vượt qua khó khăn. Cụ thể như trường hợp chú Nguyễn Văn Tòng, ở phường Ba Láng, quận Cái Răng. Do không đất đai sản xuất, chú Tòng đi làm phụ hồ. Những năm gần đây, sức khỏe yếu, chú không còn sức lao động. Vì vậy, dù được các cấp Hội CCB trợ giúp, nhưng cuộc sống vẫn gặp nhiều khó khăn.

Ở một góc độ khác, cũng cần thấy rằng, một số gia đình chính sách còn tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự chăm lo, giúp đỡ của Nhà nước và xã hội, không tự lực phát triển vươn lên. Trong lần đến một địa phương, thuộc huyện Cờ Đỏ, chúng tôi đã gặp gỡ anh N.V.T. là con liệt sĩ. Theo chính quyền địa phương thì đây là một hộ khó khăn về nhà ở nên được địa phương hỗ trợ cất nhà tình nghĩa. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, trước giờ anh T. chỉ quanh quẩn trong nhà, mọi chi tiêu trong gia đình nhờ vào tiền vợ làm mướn, và các con đi làm ở TP Hồ Chí Minh gửi về. Một cán bộ xã cho biết, thấy hoàn cảnh anh T. khó khăn, nên lãnh đạo xã ưu tiên cho anh đảm nhận việc quét dọn Nhà tưởng niệm anh hùng liệt sĩ xã để anh có thêm thu nhập, nhưng anh T. đã từ chối vì không quen... làm việc.

Xây nhà tình nghĩa cho người có công với cách mạng là việc làm thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, góp phần hỗ trợ các gia đình chính sách giảm bớt khó khăn trong cuộc sống. Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, thì thời gian qua, tại TP Cần Thơ, đã xảy ra tình trạng nhiều nhà tình nghĩa xây dựng chất lượng kém, chậm so với tiến độ đề ra. Từ đó dẫn đến việc một số hộ dân thụ hưởng nhà tình nghĩa phải chịu cảnh mưa gió, không có nơi trú ngụ một thời gian dài. Hay như ở quận Ô Môn cũng xảy ra thiếu sót trong công tác xây dựng nhà tình nghĩa, gây bức xúc trong dư luận.

Để công tác đền ơn đáp nghĩa ngày càng hiệu quả

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc khó khăn, thực hiện tốt công tác chăm lo gia đình chính sách, người có công với cách mạng, theo đồng chí Nguyễn Thanh Xuân, Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, thời gian tới, Sở sẽ tập trung chỉ đạo cho ngành, nhất là cấp cơ sở quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác chính sách người có công; nhất là cán bộ cơ sở phải thông hiểu về chính sách, nhiệt tình trong công tác để giải quyết kịp thời chính sách, chế độ cho các đối tượng. Đồng thời, Sở chủ động nghiên cứu, đề xuất, kiến nghị hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật, chính sách ưu đãi người có công; phát huy dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch với sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân trong thực hiện các chế độ, chính sách.

Dưới sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và ngành LĐ-TB&XH, các địa phương sẽ tiếp tục quan tâm về công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho con em gia đình chính sách. Hiện các địa phương đã thống kê, rà soát con liệt sĩ, con thương binh, bệnh binh nặng có nhu cầu đào tạo nghề, giải quyết việc làm để đưa nội dung đào tạo nghề cho con em gia đình chính sách trở thành một chỉ tiêu cụ thể trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch hàng năm về đào tạo nghề. Đồng chí Nguyễn Văn Năm, Trưởng phòng LĐ-TB&XH quận Bình Thủy, cho biết: "Thời gian qua, địa phương đã gắn dạy nghề với giải quyết việc làm, chú trọng các hoạt động tư vấn, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho các đối tượng. Song song đó, địa phương đã chủ động liên hệ với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn ưu tiên tuyển dụng con liệt sĩ, con thương binh nặng, con bệnh binh nặng đang cư trú tại địa phương vào làm việc".

Tính đến năm 2013, TP Cần Thơ đã giải quyết cơ bản việc xây dựng nhà tình nghĩa cho các đối tượng chính sách. Đến tháng 4 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg về hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở, qua đó mở rộng thêm đối tượng được hỗ trợ. Trao đổi với chúng tôi, cán bộ lãnh đạo các địa phương cho rằng trong quá trình thực hiện xây dựng nhà tình nghĩa theo Quyết định 22, địa phương gặp khó, bởi kinh phí thực hiện mỗi căn nhà chỉ có 40 triệu đồng. Để khắc phục khó khăn này, các địa phương đã huy động nhiều nguồn vốn, từ vốn Nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, vận động người thân gia đình đóng góp... Từ những nỗ lực đó, năm 2013 toàn thành phố đã xây dựng 372 căn nhà tình nghĩa; năm 2014, phấn đấu xây dựng 496 căn.

Không chỉ xây dựng nhà ở cho các gia đình chính sách, các địa phương, đơn vị còn nỗ lực chăm lo, thực hiện tốt các chế độ cho các gia đình chính sách. Đồng chí Nguyễn Kim Phượng, Phó Chủ tịch UBND phường Trà Nóc, quận Bình Thủy, cho biết: "Với đặc điểm có nhiều công ty, xí nghiệp đóng trên địa bàn, hàng năm, trong các dịp lễ, Tết, ngoài các phần quà của các ngành, các cấp, lãnh đạo địa phương đã vận động các doanh nghiệp tặng quà cho các gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn". Hoặc như xã Thới Đông, huyện Cờ Đỏ, do địa bàn các ấp xa, nên hàng tháng, cán bộ thương binh xã hội luôn thông báo ngày cụ thể và mang tiền trợ cấp đến từng ấp phát cho các đối tượng chính sách. Với những trường hợp đơn thân, neo đơn già yếu, cán bộ sẽ mang tiền đến tận nhà.

Vừa qua, thành phố cũng đã làm lễ phong tặng và truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng" cho 298 trường hợp và hiện đang tiếp tục thực hiện xác lập hồ sơ phong và truy tặng danh hiệu "Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng" (VNAH) đợt II. Hiện các địa phương đã vận động các đơn vị nhận chăm sóc nhằm đảm bảo 100% Mẹ VNAH được phụng dưỡng đến cuối đời. Có mặt trong buổi lễ ký kết giữa các cơ sở Đoàn trực thuộc Đoàn trường Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật Cần Thơ và các cơ sở Đoàn trực thuộc quận Bình Thủy nhận chăm sóc, phụng dưỡng đến cuối đời 8 Mẹ VNAH trên địa bàn quận nhiều người cảm thấy lòng mình ấm áp xen lẫn xúc động. Chị Nguyễn Thị Đoan Trinh, Bí thư Đoàn trường cho biết: "Để thực hiện chương trình này, chúng tôi đã vận động cán bộ Đoàn, đoàn viên, học sinh đóng góp tiền theo từng tháng. Nhận thấy đây là một việc làm đầy ý nghĩa, tô thắm truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc, nên hầu hết cán bộ Đoàn, đoàn viên, học sinh đều ủng hộ". Theo đó, hàng tháng, các đơn vị sẽ cử cán bộ Đoàn, đoàn viên đến thăm các Mẹ VNAH ít nhất một lần; đồng thời hỗ trợ mỗi Mẹ VNAH tối thiểu 300.000 đồng/ tháng. Theo đồng chí Đào Chí Nghĩa, Phó Bí thư Thường trực Thành đoàn, trong dịp lễ, Tết, kỷ niệm Ngày Thương binh liệt sĩ, các cơ sở Đoàn thường tổ chức thắp nến tri ân, quét dọn, chăm sóc mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ; tặng quà, khám và cấp phát thuốc miễn phí cho các gia đình chính sách, có công với cách mạng. Các hoạt động trên đã góp phần tô thắm truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" tự ngàn đời của dân tộc.

SỸ KHANG