Cuối tháng 5 vừa qua, Sở Y tế TP Cần Thơ đã có buổi làm việc với đoàn công tác của Tổ chức Sáng kiến Tiếp cận Y tế Clinton (CHAI) về kế hoạch thực hiện Chương trình hỗ trợ, chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân viêm gan C trên địa bàn thành phố. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận được thành lập nhằm giúp bệnh nhân tăng cường tiếp cận các sản phẩm y tế chất lượng cao và hiệu quả nhất với mức chi phí chấp nhận được, đồng thời đảm bảo duy trì được sự bền vững ở những quốc gia đang phát triển.

Những đóng góp tích cực của CHAI

CHAI là một sáng kiến của Quỹ Bill, Hillary & Chelsea Clinton, có sự tham gia thành lập của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton vào năm 2002, với mục tiêu ban đầu là giúp cứu sống hàng triệu người nhiễm HIV/AIDS ở các nước đang phát triển bằng cách tăng cường điều trị bằng thuốc kháng vi-rút. Khi CHAI được thành lập, nhiều người đã xem mục tiêu này là không hợp lý vì hệ thống y tế ở các nước nghèo quá yếu, cũng như giá của các loại thuốc liên quan và xét nghiệm chẩn đoán quá cao. 

CHAI giới thiệu Dự án hỗ trợ tiếp cận điều trị viêm gan C tại Việt Nam trong buổi làm việc với lãnh đạo ngành y tế Cần Thơ. Ảnh: Đoàn Lý

Tuy nhiên, CHAI đã nỗ lực làm việc cùng với chính phủ và các đối tác khác hướng tới mục tiêu đề ra, huy động được sự ủng hộ và tài trợ to lớn của nhiều cá nhân và tổ chức trên khắp thế giới, từng bước gặt hái thành công, giảm chi phí điều trị và giúp xây dựng các hệ thống cần thiết để cung cấp điều trị cứu sống cho hàng triệu người ở các nước đang phát triển. Không dừng lại ở đó, CHAI đã mở rộng các hoạt động nhằm tăng cường điều trị sốt rét, tiêu chảy, lao...

Trọng tâm của CHAI là công việc chuyển đổi tạo ra một sự thay đổi cơ bản trong cách tiếp cận và hiện thực hóa các mục tiêu. Để làm được điều này, mức độ ảnh hưởng của chương trình CHAI phải rất lớn, quy mô phải ở cấp quốc gia hoặc toàn cầu. Ngày nay, CHAI có trên 1.500 nhân viên hoạt động tại 36 quốc gia trên thế giới và hơn 80 quốc gia có thể tiếp cận việc giảm giá theo thỏa thuận của CHAI về vắc-xin, thiết bị y tế và chẩn đoán.

Có thể nói, CHAI là một tổ chức đáng tin cậy đối với chính phủ của nhiều nước trên toàn cầu trong việc hỗ trợ tăng cường phương thức cung cấp dịch vụ y tế. CHAI hoạt động ở Việt Nam từ năm 2006, chú trọng triển khai các phương thức tiếp cận dịch vụ y tế một cách thống nhất và bền vững trong mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với chính phủ, nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế quốc gia. CHAI đã hợp tác và hỗ trợ nhiều cơ quan trực thuộc Bộ Y tế đạt được các mục tiêu quốc gia về phòng chống HIV/AIDS, lao và sốt rét.

CHAI đã giúp nhiều người nhiễm HIV ở các quốc gia đang phát triển như Nam Phi có cơ hội được điều trị. Ảnh: lintonhealthaccess.org

Đóng góp nổi bật nhất của CHAI là đã hỗ trợ Chương trình Phòng, chống HIV/AIDS Việt Nam, điều trị cho hàng ngàn trẻ em nhiễm HIV. CHAI đã tài trợ thuốc kháng vi-rút (ARV) và công cụ chẩn đoán sớm HIV/AIDS ở Việt Nam; Hỗ trợ kỹ thuật điều trị HIV cho các bác sĩ và điều dưỡng tại nhiều tỉnh thành trọng  điểm; Tổ chức tập huấn cho hàng ngàn nhân viên y tế về chăm sóc và điều trị, chuỗi cung ứng thuốc, hệ thống xét nghiệm, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, dinh dưỡng, dự phòng lao và nhiều nội dung khác.

Cụ thể, để cải thiện tỷ lệ sống của trẻ nhiễm HIV, CHAI đã hỗ trợ Bộ Y tế triển khai chương trình chẩn đoán sớm (EID) cho trẻ em bằng việc xây dựng và triển khai hướng dẫn quốc gia về EID, cung cấp công cụ ghi nhận và báo cáo. Chương trình EID đã được triển khai tại hơn 80 phòng khám ở hơn 50 tỉnh, thành trên cả nước. Khoảng 1.800 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được chẩn đoán sớm hằng năm và 79% số trẻ chẩn đoán dương tính với HIV được điều trị ARV. 

Ngoài ra, để giúp làm giảm tỷ lệ mắc lao ở trẻ nhiễm HIV, CHAI cũng đã hỗ trợ điều trị dự phòng lao bằng Isoniazid (IPT) ở trẻ em thông qua việc hỗ trợ Bộ Y tế xây dựng và triển khai hướng dẫn quốc gia, cung cấp các công cụ giám sát, cung cấp thuốc Isoniazid và vitamin B6. Qua đánh giá của Bộ Y tế cho thấy, việc điều trị IPT đã làm giảm tỷ lệ trẻ mắc lao tới 97% đối với trẻ được điều trị cả IPT và HIV so với trẻ không được điều trị.

CHAI cũng đã hỗ trợ các hoạt động xét nghiệm chẩn đoán tại Việt Nam thông qua cải thiện chất lượng, tăng cường hệ thống chuyển gửi mẫu bệnh phẩm, triển khai hệ thống xét nghiệm tại chỗ, giảm thời gian trả kết quả xét nghiệm, tập trung vào việc xây dựng các phòng xét nghiệm HIV, xét nghiệm CD4 (chỉ số tế bào máu ở người nhiễm HIV) để xác định tiêu chuẩn điều trị và theo dõi điều trị ARV thường quy. Ngoài ra, CHAI đã đàm phán việc giảm giá trang thiết bị và các sinh phẩm xét nghiệm chẩn đoán, hỗ trợ cung cấp miễn phí sinh phẩm xét nghiệm nhanh, sinh phẩm xét nghiệm CD4 và sinh phẩm xét nghiệm khác.

Thêm hy vọng cho bệnh nhân viêm gan C tại Cần Thơ

Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Y tế TP Cần Thơ, thành viên trong đoàn tổ chức CHAI đã giới thiệu về Dự án hỗ trợ tiếp cận điều trị viêm gan C tại Việt Nam từ năm 2016 đến nay với nhiều hoạt động có hiệu quả. Theo đó, Dự án đã hỗ trợ 2.000 người bệnh viêm gan vi-rút tiếp cận điều trị viêm gan C; đánh giá hiệu quả triển khai mô hình thí điểm phân cấp chăm sóc và điều trị viêm gan C từ tuyến Trung ương đến tuyến tỉnh/huyện; nâng cao năng lực cho cán bộ y tế các tuyến, xây dựng tài liệu đào tạo, tài liệu hỗ trợ cán bộ y tế về tư vấn, chẩn đoán, điều trị; đưa ra những khuyến cáo thay đổi chính sách liên quan đến chẩn đoán, chăm sóc, điều trị viêm gan vi-rút C mạn tính. Thời gian qua, Dự án đã được triển khai tại các tỉnh/thành, như: Hà Nội, Hải Dương, Nam Định, Quảng Ninh, Thái Nguyên và Nghệ An.

Tổ chức CHAI mong muốn trong thời gian tới được phối hợp với Sở Y tế và các bệnh viện, đơn vị liên quan triển khai Dự án này trên địa bàn thành phố Cần Thơ nhằm giúp tăng cường hiểu biết của người dân và người có nguy cơ cao về viêm gan C, đẩy mạnh xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán viêm gan C; tăng số lượng người nhiễm viêm gan C được điều trị thuốc kháng vi-rút thông qua bảo hiểm y tế (BHYT) hoặc qua chương trình đàm phán giảm giá thuốc, nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C cho cán bộ y tế tại các tuyến; thí điểm mô hình phân cấp chẩn đoán điều trị viêm gan C tại tuyến huyện nhằm góp phần giảm tỷ lệ lây truyền viêm gan C trong cộng đồng và giảm gánh nặng bệnh tật do viêm gan C.

Lãnh đạo ngành y tế TP Cần Thơ đánh giá cao ý nghĩa của Dự án, đề nghị hai bên phối hợp xây dựng dự án chi tiết, trình phê duyệt để triển khai thực hiện.

NHẬT QUANG (Tổng hợp)