Theo báo cáo công bố ngày 30-1 của tổ chức phi chính phủ Hòa bình xanh (Greenpeace), lượng chất thải hạt nhân trên thế giới ngày càng nhiều trong bối cảnh các nước đang gặp khó khăn trong việc xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng, vốn để lại lượng chất độc hại cao trong hàng nghìn năm.

Greenpeace cho biết cuộc khảo sát các kho chứa chất thải nêu trên tại 7 nước sử dụng nhà máy điện hạt nhân (gồm Mỹ, Pháp, Bỉ, Nhật Bản, Thụy Điển, Phần Lan và Anh) cho thấy nhiều kho lưu trữ đã ở trong trạng thái gần như quá tải. Tất cả các nước này cũng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề khác như nguy cơ cháy nổ, phát thải các khí phóng xạ, ô nhiễm môi trường, các kho chứa không đạt chuẩn, tấn công khủng bố và giá cả leo thang. Ông Shaun Burnie, chuyên gia hạt nhân của Greenpeace tại Đức và đồng tác giả của báo cáo trên cho biết: “Đã hơn 65 năm kể từ khi bắt đầu kỷ nguyên sử dụng năng lượng hạt nhân, chưa một nước nào có thể tuyên bố đã có giải pháp cho quản lý những chất thải phóng xạ nguy hiểm nhất”. Theo ông Burnie, việc chứa các nguyên liệu thải từ các lò phản ứng hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất - công nghệ lưu trữ dài hạn được nghiên cứu nhiều nhất cho đến nay - cho thấy còn nhiều kẽ hở lớn, do đó không thể trở thành một lựa chọn khả thi.

Hiện kho dự trữ toàn cầu chứa 250.000 tấn nhiên liệu phóng xạ cao phân bổ tại khoảng 14 nước. Phần lớn lượng nhiên liệu này đang được chứa trong bể làm mát tại các lò phản ứng hạt nhân, mà không có kho chứa phụ, có khả năng làm giảm hiệu quả làm mát. Một số nhà máy thậm chí còn thiếu nguồn điện dự trữ. Vụ rò rỉ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima tại Nhật Bản hồi năm 2011 cho thấy mức độ nguy hiểm do các bể chứa nhiên liệu đã qua sử dụng tăng nhiệt cao không chỉ còn là giả thuyết.

Báo cáo dài 100 trang biên soạn bởi một nhóm các chuyên gia đã phân tích những thiếu sót trong việc xử lý chất thải hạt nhân tại Pháp, nước có 58 lò phản ứng, nhiều thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ (khoảng 100). Báo cáo cho biết không có giải pháp đáng tin cậy nào cho việc xử lý các chất thải hạt nhân tại Pháp an toàn một cách lâu dài.

Chất thải hạt nhân trong quá trình khai thác uranium cũng là một vấn đề lớn đối với môi trường. Theo tính toán, lượng chất thải từ quá trình xử lý quặng uranium trên thế giới có nguy cơ thấm vào môi trường, ước tính hơn 2 tỉ tấn vào năm 2011.

Minh Tuấn (TTXVN)