Thực hiện Kế hoạch số 26/KH-UBND ngày 7 tháng 6 năm 2010 của UBND TP Cần Thơ về việc triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới (XDNTM), TP Cần Thơ triển khai XD NTM trên phạm vi 36 xã thuộc 4 huyện Phong Điền, Thới Lai, Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh. Sau gần 2 năm thực hiện, bên cạnh những thành quả đạt được, công cuộc XD NTM ở TP Cần Thơ còn gặp không ít những khó khăn, cản ngại. Về vấn đề này, ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) TP Cần Thơ, Phó Ban Chỉ đạo Chương trình Mục tiêu Quốc gia XD NTM TP Cần Thơ, cho biết:

Đến nay, 36/36 xã của thành phố hoàn thành công tác quy hoạch, đề án XD NTM cấp xã đã được phê duyệt và đang trong giai đoạn công bố quy hoạch ra dân. Nhìn chung, đề án XD NTM cấp xã phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư nông thôn. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò định hướng, đặt ra cơ chế chính sách và hỗ trợ thực hiện. Đối với đề án XD NTM cấp huyện, hiện 4 huyện đã cơ bản hoàn thành công tác dự thảo XD đề án NTM. Đề án XD NTM cấp thành phố đang trong giai đoạn trình UBND thành phố xem xét tiến hành phê duyệt. Về công tác thực hiện 20 tiêu chí trong Bộ Tiêu chí TP Cần Thơ về XD NTM, đến nay 2 xã điểm của thành phố là xã Mỹ Khánh (huyện Phong Điền) và xã Trung An (huyện Cờ Đỏ) đã đạt 19/20 tiêu chí. Các xã Trường Long, Nhơn Ái, Giai Xuân, Tân Thới (huyện Phong Điền) và xã Thạnh An, Thạnh Mỹ (huyện Vĩnh Thạnh) đạt từ 10-17 tiêu chí; các xã còn lại đạt dưới 10 tiêu chí.

* Theo kế hoạch, 2 xã điểm của thành phố phấn đấu được công nhận xã NTM trong năm 2012. Để hoàn thành mục tiêu này, lãnh đạo thành phố có những biện pháp chỉ đạo như thế nào, thưa ông?

- Hiện 2 xã điểm của thành phố đã đạt 19/20 tiêu chí theo Bộ tiêu chí TP Cần Thơ về XD NTM. Tuy nhiên, quan điểm XD NTM do thành phố đề ra không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành các tiêu chí mà phải làm cho bộ mặt nông thôn thực sự đổi thay, đời sống của người dân từng bước phải được cải thiện. Do vậy, ngoài mục tiêu hoàn thành tiêu chí chưa đạt: tiêu chí về chợ (xã Mỹ Khánh) và tiêu chí về trường học (xã Trung An), các xã này cũng tập trung củng cố, nâng chất các tiêu chí đã đạt.

Trong XD NTM, TP Cần Thơ xác định đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức, tạo sự đồng thuận, qua đó huy động nguồn lực từ nhân dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trong ảnh: Người dân tham gia XD cầu Chùa Vàm Sáng, nối liền xã Trung An - Trung Thạnh (huyện Cờ Đỏ), kinh phí do nhân dân đóng góp. Ảnh: M.T

Trong XD NTM, sức dân là “sức bền”, người dân là chủ thể, đối tượng được thụ hưởng những lợi ích từ công cuộc XD NTM. Do đó, Ban Chỉ đạo thành phố chỉ đạo mỗi địa phương cần thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhằm thay đổi nhận thức, tạo sự đồng thuận, qua đó huy động tối đa nguồn lực từ nhân dân. Mỗi địa phương cần phát huy lợi thế, điều kiện sẵn có để XD NTM. Chẳng hạn, xã Mỹ Khánh nên kết hợp mô hình kinh tế vườn với phát triển du lịch sinh thái. Xã Trung An có ưu thế về cây lúa nên mời gọi, thu hút các doanh nghiệp đến đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất thông qua việc liên kết XD mô hình “Cánh đồng mẫu lớn”, tạo điều kiện để nông dân hạ giá thành sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống... Bên cạnh đó, các xã cũng cần nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật để tăng năng suất, chất lượng nông sản; thực hiện các chính sách hỗ trợ mua máy, thiết bị phục vụ sản xuất nhằm giảm thất thoát sau thu hoạch...

* Ông có thể cho biết đâu là những khó khăn mà công tác XD NTM ở TP Cần Thơ đang gặp phải?

- Nguồn vốn đầu tư XD NTM từ ngân sách còn hạn hẹp, trong khi đó một bộ phận người dân chưa hiểu hết ý nghĩa, lợi ích của chương trình, coi XD NTM là nhiệm vụ của chính quyền các cấp, vốn hoàn toàn do Nhà nước hỗ trợ nên đã ảnh hưởng đến tiến độ XD NTM tại địa phương. Chương trình mục tiêu quốc gia XD NTM giải quyết những vấn đề bức xúc, đem lại lợi ích thiết thực cho đại bộ phận cư dân nông thôn. Tuy nhiên, giai đoạn đầu thực hiện, các công trình đầu tư XD chưa phát huy hiệu quả nên chưa tạo được niềm tin từ phía nhân dân. Bên cạnh đó, phần lớn các xã XD NTM là xã thuần nông, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, mặt bằng dân trí thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao nên khả năng huy động vốn trong dân gặp không ít trở ngại.

Doanh nghiệp giữ vai trò “đòn bẩy” trong XD NTM. Thực tế, địa phương nào có sự đầu tư của doanh nghiệp, doanh nghiệp và nông dân liên kết sản xuất thì kinh tế có sự chuyển biến tích cực, thu nhập của người dân cũng cải thiện đáng kể. Thời gian qua, mặc dù công tác huy động doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông dân, nông thôn được lãnh đạo thành phố chú trọng nhưng số lượng doanh nghiệp đầu tư còn hạn chế. Nguyên nhân chính do những chính sách chưa thực sự thu hút các doanh nghiệp đầu tư. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng nhu cầu phát triển nên chưa tạo sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp.

* Thời gian tới, Chương trình Mục tiêu Quốc gia XD NTM ở TP Cần Thơ tập trung vào những công tác trọng tâm nào, thưa ông?

- Thời gian tới, để đẩy nhanh tiến độ XD NTM trên địa bàn thành phố, Sở NN&PTNT TP Cần Thơ tiếp tục thực hiện tốt việc tham mưu cho Ban chỉ đạo thành phố. Trong đó, chú trọng công tác quy hoạch chi tiết, phê duyệt các đề án XD NTM cấp xã, huyện, thành phố và triển khai đồ án quy hoạch ra dân. Đối với việc thực hiện các tiêu chí NTM, tùy tình hình thực tế, mỗi địa phương cần xác định việc thực hiện những tiêu chí mang tính đột phá, tạo điều kiện để thực hiện các tiêu chí khác.

Việc tổ chức lại sản xuất nông, thủy sản hàng hóa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Đây là khâu then chốt hình thành những vùng chuyên canh với những sản phẩm chiến lược phù hợp với lợi thế của từng vùng và nhu cầu của thị trường. Đặc biệt, XD NTM gắn liền với XD mô hình “Cánh đồng mẫu lớn” tạo mối liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, góp phần đưa ngành nông nghiệp thành phố phát triển theo hướng ổn định và bền vững. Theo đó, ngành nông nghiệp sẽ tăng cường công tác ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, thực hiện cơ giới hóa trong sản xuất, tưới tiêu bằng hệ thống trạm bơm điện và công nghệ sau thu hoạch nhằm giảm chi phí, tăng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản hàng hóa, cải thiện thu nhập cho người nông dân.

Người dân đóng vai trò chủ thể của quá trình thực hiện đồng thời là đối tượng được thụ hưởng những lợi ích từ công cuộc XD NTM. Do đó, vấn đề huy động sức dân được lãnh đạo thành phố, các ngành, các cấp đặc biệt quan tâm. TP Cần Thơ sẽ thường xuyên mở các lớp tập huấn đào tạo đội ngũ cán bộ chỉ đạo và vận hành chương trình. Ngoài ra, công tác tuyên truyền sẽ được thực hiện với nhiều hình thức phong phú, sâu rộng tạo điều kiện để cán bộ và người dân hiểu rõ mục đích, nội dung, cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước về XD NTM, qua đó tạo sự đồng thuận và tự giác tham gia XD NTM tại địa phương.

MỸ THANH (thực hiện)