Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Nhi khoa vừa diễn ra ở thành phố San Diego (bang California), Viện hàn lâm nhi khoa Mỹ (AAP) đã nêu bật những đột phá khoa học quan trọng nhất của thế giới 40 năm qua trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ em.

Tiêm chủng

Báo cáo của AAP tập trung vào những đột phá nổi bật, bao gồm vắc-xin ngừa rotavirus – nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tiêu chảy nặng, mất nước – và Hib (hoặc Haemophilus influenzae típ B), loại vi khuẩn gây bệnh viêm phổi, viêm màng não và các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm ở trẻ em. “Khi tôi được đào tạo để trở thành một bác sĩ nhi khoa, khoảng 20.000 trẻ em Mỹ nhiễm Hib mỗi năm và 1.200 trẻ đã chết. Ngày nay, nhờ có vắc-xin, các bác sĩ không còn nhìn thấy ca bệnh nào” – Tiến sĩ Tina Cheng của AAP cho biết.

Giúp bé thiếu tháng thở

Nhờ nghiên cứu y học, tỷ lệ sống sót ở trẻ sinh non đã được cải thiện đáng kể trong vài thập kỷ qua. Một trong những mối nguy lớn nhất đối với trẻ sinh quá nhỏ là hội chứng suy hô hấp (RDS), do phổi các bé chưa sản xuất đủ chất có hoạt tính bề mặt cần thiết cho chức năng thở. Việc phát triển phương pháp bổ sung chất này vào những năm 1980 đã giúp giảm tới 41% số ca tử vong do RDS. Kingston McKinnon (hiện 3 tuổi - ảnh) là một ví dụ điển hình. Em chào đời ở tuần thứ 23, cân nặng khoảng 450g và mẹ em không dám tin con mình sẽ sống. Nhưng nhờ phương pháp bổ sung chất có hoạt tính bề mặt của phổi, bé McKinnon hiện rất khỏe mạnh và không gặp khó khăn gì trong cuộc sống.

Nâng cao tỷ lệ sống sót ở bệnh nhi ung thư

Bệnh bạch cầu thể lympho cấp tính (ung thư máu và tủy xương) là dạng ung thư phổ biến nhất ở trẻ em và thường dẫn tới tử vong. Năm 1975, chỉ có khoảng 25% bệnh nhân tuổi từ 15-19 sống được trên 5 năm. Tuy nhiên, sự phát triển của các loại thuốc đã giúp tăng đáng kể tỷ lệ sống sót. “Ngày nay, hơn 90% trẻ em bị bệnh này vẫn sống” – Tiến sĩ Tina Cheng cho biết.

Giảm hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS)

Nguyên nhân dẫn đến SIDS chưa được xác định nhưng tình trạng này thường xảy ra ở trẻ em dưới 1 tuổi. Gần 4.700 trẻ em Mỹ chết vì SIDS vào năm 1993. Nhưng sau đó các nhà nghiên cứu phát hiện nguy cơ SIDS ở những bé ngủ nằm ngửa ít hơn những em bé ngủ nằm sấp. Số ca tử vong do SIDS đã giảm 50% kể từ khi giới chức y tế phát động chiến dịch “Back-to-Sleep” với mục tiêu nâng cao nhận thức công chúng về SIDS và nhắc nhở phụ huynh nhớ cho bé nằm ngửa khi ngủ.

Giảm lây nhiễm HIV

Lúc đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng AIDS trong thập niên 1980 và đầu những năm 1990, mỗi năm có khoảng 1.650 trẻ sơ sinh ra đời bị nhiễm HIV do lây truyền từ mẹ. Việc phát triển thành công các loại thuốc kháng virus vào thập niên 1990 đã tạo ra một bước ngoặt lớn và kết hợp với phác đồ điều trị hiện nay đã làm giảm đáng kể tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang.

Điều trị các bệnh mãn tính

Các bác sĩ nhi khoa cho biết một trong những đột phá lớn nhất trong 40 năm qua là tiến bộ trong điều trị các bệnh mãn tính, điển hình là đối với bệnh thiếu máu hồng huyết cầu lưỡi liềm. Đây là một bệnh di truyền khiến các tế bào máu của một người méo mó và kết lại thành cục máu đông, gây đau đớn, nhiễm trùng, tổn thương nội tạng và đột quị.

40 năm trước, người mắc bệnh này qua đời ở độ tuổi trung bình là 14, nhưng nhờ có nhiều loại thuốc và phương pháp điều trị hiện đại, như cấy ghép tủy xương, tuổi thọ của bệnh nhân giờ đây có thể kéo dài đến 40.

Bảo vệ an toàn cho trẻ khi ngồi ô tô

Tai nạn xe hơi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em, nhưng nhiều sinh mạng đã được cứu nhờ các nghiên cứu khoa học và chương trình giáo dục về giám sát an toàn cho trẻ. Cụ thể, ghế ngồi trên ô tô đã giúp giảm 71% trường hợp tử vong do tai nạn ở trẻ dưới 1 tuổi và giảm 45% nguy cơ thương tật ở trẻ từ 4-8 tuổi. Đối với trẻ lớn hơn, dây đai an toàn giúp giảm 50% nguy cơ tử vong hoặc chấn thương nghiêm trọng.

THANH TRÚC (Theo CBS News)