Các thành viên al-Shabab ở một khu vực phía Nam Thủ đô Mogadishu của Somalie. Ảnh: Reuters.

Theo tờ Điện tín của Anh, mạng lưới khủng bố quốc tế al- Qaeda khu vực Đông Phi hiện đang tập hợp lực lượng và tái vũ trang tại miền Bắc Somalie, cho thấy tổ chức này đang trong quá trình hồi phục sau một loạt các hoạt động thất bại ở miền Nam.

Hồi đầu năm, phong trào dân quân al-Shabaab, nhóm phiến quân Hồi giáo tự nhận là chi nhánh của al-Qaeda ở Somalie, đã bị đánh bật ra khỏi khu vực Thủ đô Mogadishu và phần lớn các vùng lãnh thổ thuộc phía Nam Somalie. Mặc dù vậy, có nhiều bằng chứng cho thấy phần lớn các chiến binh đã di chuyển về phía Bắc Puntland, khu vực bán tự trị ở miền Bắc Somalie. Theo Tổng thống Puntland Abdirahman Farole, chính những cuộc tấn công do lực lượng của Liên minh châu Phi (AU) trong cuộc đấu tranh chống lại nhóm phiến quân Hồi giáo al-Shabab trung thành với al-Qaeda ở khu vực Thủ đô Mogadishu và những vùng lân cận là nguyên nhân khiến các phần tử cực đoan tràn sang Puntland.

Puntland có đường bờ biển giáp với Yemen, quê hương của nhóm "al-Qaeda ở bán đảo A-rập" và được cho là nơi trang bị vũ khí và cung cấp tài chính cho phiến quân al-Shabaab hoạt động. Chỉ tính riêng hai tháng vừa qua, giới chức trách Puntland cho biết, họ đã chặn hai chiếc thuyền chứa đầy vũ khí di chuyển từ Yemen sang lãnh hải nước này. Thời gian gần đây, có tin cho biết Puntland tiếp tục bắt giữ thêm 2 chỉ huy Hồi giáo và 9 máy bay chiến đấu của phiến quân al-Shabab. Ngoài ra, theo tiết lộ của ông Farole thì lực lượng an ninh Puntland đã tìm thấy và tịch thu toàn bộ những vũ khí mới bao gồm đạn dược, áo chứa chất nổ để đánh bom tự sát, lựu đạn cầm tay, kíp và vật liệu nổ trong số 11 người bị bắt ở Puntland. Trong đó có 2 tên bị cáo buộc về tội danh ám sát, đó là thủ lĩnh Abu Hafsa và chuyên gia hậu cần Abdirizak Hussein Tahlil. Ngoại trừ 2 tên này thì số chiến binh còn lại đều không phải người địa phương mà đến từ khắp nơi ở Somalie.

Những vụ bắt giữ trên được công bố nhằm khẳng định các chỉ huy của mạng lưới al-Shabaab đang trốn chạy sang miền núi Puntland sau những thất bại ở hầu hết lãnh thổ chiến lược mà họ từng kiểm soát ở Somalie, đặc biệt khi al-Shabaab bị triệt thoái khỏi thành trì tại cảng Kismayo hồi tháng 9. Các nhà phân tích lo ngại rằng những thủ lĩnh theo đường lối cứng rắn của al-Shabaab sẽ tái hợp thành một lực lượng nhỏ nhưng gắn kết chặt chẽ hơn để thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào Chính phủ Somalie, các cơ quan viện trợ quốc tế, thậm chí vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Nếu những phần tử cực đoan thật sự tập hợp và hoạt động ở những khu vực miền núi, họ có thể phát động tấn công sang Éthiopie hoặc Kenya, hai quốc gia đã và đang triển khai quân đội tại Somalie.

Phát biểu với tờ Daily Telegraph sau buổi lễ ra mắt cơ sở mới của Bộ Tư pháp tại thủ phủ Garowe, Tổng thống Farole nhận định mối quan tâm lớn nhất hiện nay của Puntland là chống lại cướp biển Somalie, mà hậu quả có thể khiến nguồn tài nguyên trong nước cạn kiệt, thậm chí dẫn đến bất ổn cho an ninh khu vực. Theo đó, toàn bộ cơ sở vật chất cơ sở mới đều được xây dựng lại với kinh phí 1,5 triệu bảng do Anh tài trợ thông qua Liên Hiệp Quốc (LHQ). Ngoài ra, khu vực nhà tù cũng được mở rộng và "những tội phạm liên kết với al-Shabaab và bị kết tội khủng bố sẽ được giam ở đây một cách an toàn giống như những tên cướp biển"- nhân viên quản ngục Mahad Mohammed Hersi cho biết.

Sau khi đến thăm Puntland, Phó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc kiêm Giám đốc điều hành Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm của LHQ (UNODC) Yury Fedotov cho biết hệ thống phòng chống tội phạm hình sự của Somalie hiện đang thiếu về mặt cơ sở hạ tầng, nhân viên và khuôn khổ pháp lý để có thể tiến hành xét xử công bằng cũng như cơ chế bảo đảm tù nhân được đối xử nhân đạo và an toàn. Ông cảnh báo nếu tình trạng này cứ tiếp tục thì tội phạm vẫn còn phát triển.

VI VI (Theo Telegraph)