Tân Hoa xã đưa tin, ngày 10-3 Trung Quốc đã công bố các chi tiết của kế hoạch tái cơ cấu chính phủ của nước này, động thái được cho sẽ giảm nhiều thực thể cấp chính phủ, trong đó có Bộ Đường sắt đầy quyền lực nhưng gây nhiều tai tiếng.

Trong tuyên bố được đưa ra tại phiên họp quốc hội đang diễn ra ở Thủ đô Bắc Kinh, Chính phủ Trung Quốc sẽ bắt tay vào nỗ lực cơ cấu bộ máy chính phủ lớn nhất kể từ năm 1998 và là lần cải tổ thứ 7 trong vòng 3 thập niên qua. Theo kế hoạch trên, số lượng các bộ sẽ phải giảm từ 27 xuống còn 25 trong khi các bộ phận khác sẽ được tái sắp xếp.

"Trải qua 6 lần tái cơ cấu, quốc hội đã thiết lập khuôn khổ và đáp ứng những nhu cầu của kinh tế thị trường xã hội, song vẫn còn một số thiếu sót đáng kể. Một số bộ ngành có quyền lực lớn hơn sự cần thiết trong khi ở một số khía cạnh quản lý, họ không được đặt đúng chỗ"- Tổng Thư ký Quốc vụ viện (Chính phủ) Trung Quốc Mã Khải nhấn mạnh. Do vậy, ông Mã Khải cho rằng nhiệm vụ quan trọng của kế hoạch tái cơ cấu lần này là chuyển đổi và sắp xếp chức năng của chính phủ.

Phiên họp toàn thể của Quốc hội Trung Quốc tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Ảnh: Reuters

Tân Hoa xã dẫn lời ông Mã Khải cho rằng kế hoạch cải tổ chính phủ nhằm xây dựng một chính phủ hiệu quả hoạt động dựa trên luật pháp với sự phân chia sức rõ rệt, phân bổ nhân sự hợp lý cũng như trách nhiệm được xác định rõ.

Cụ thể theo kế hoạch trên, Ủy ban kế hoạch hóa gia đình và dân số quốc gia sẽ hợp nhất cùng Bộ Y tế để hình thành nên Ủy ban kế hoạch hóa gia đình và sức khỏe quốc gia. Sự kết hợp của hai cơ quan ngang bộ này nhằm duy trì các chính sách cơ bản của quốc gia về kế hoạch hóa gia đình, qua đó cải thiện dịch vụ chăm sóc y tế, đào sâu cải cách thể chế về chăm sóc y tế và sức khỏe cộng đồng.

Đáng chú ý trong các cải cách trên là việc Bộ Đường sắt sẽ bị phân chia thành các bộ phận hỗ trợ thương mại và quản lý. Theo đó, Bộ phận quản lý đường sắt được đề xuất, dưới sự giám sát của Bộ Giao thông, sẽ quản lý những chức năng hành chính của Bộ Đường sắt hiện hành trong khi Tổng Công ty Đường sắt Trung Quốc sẽ điều hành các chức năng thương mại của Bộ Đường sắt.

Ngoài ra, Cục Dược phẩm và Thực phẩm sẽ được nâng lên thành tổng cục với quyền lực được tăng cường nhằm cải thiện tính an toàn cho thực phẩm và thuốc men, phản ứng trước những vụ bê bối thực phẩm gần đây. Tổng Cục quản lý thuốc và thực phẩm, cơ quan ngang bộ, sẽ chịu trách nhiệm giám sát sự an toàn của thực phẩm và thuốc trong quá trình sản xuất, luân chuyển và tiêu thụ.

Đối với Cục Hải dương Quốc gia, các nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh sẽ tái cơ cấu với tên gọi cũ để đặt các lực lượng thực thi pháp luật biển, hiện đang nằm rải rác ở nhiều bộ khác nhau, dưới quyền quản lý thống nhất của một cơ quan duy nhất. Động thái này được gọi là "nhằm thúc đẩy sức mạnh thực thi pháp luật biển, bảo vệ và sử dụng tốt hơn các nguồn tài nguyên biển".

Song song đó, Cục Năng lượng Quốc gia sẽ được thay đổi để có thể tổ chức tốt hơn hệ thống quản lý và hành chính về lãnh vực năng lượng. Cục mới vẫn giữ tên gọi cũ sẽ sáp nhập các chức năng của Ủy ban điều tiết điện lực nhà nước, bộ phận sẽ phải giải tán theo kế hoạch tái cơ cấu chính phủ.

Tương tự, Tổng Cục Báo chí và xuất bản và Cục Phát thanh, điện ảnh và truyền hình quốc gia sẽ được thống nhất thành một thực thể mới để giám sát các lãnh vực báo chí, phát hành, truyền thanh, điện ảnh và truyền hình.

Theo hãng tin Reuters, những cải cách trên của Bắc Kinh giữa lúc các nhà lãnh đạo Trung Quốc nhắm đến việc hình thành ít bộ hơn nhưng với qui mô lớn hơn nhằm thúc đẩy tính hiệu quả, cuộc chiến chống tham nhũng và đáp ứng những lo ngại trong dân chúng về cách thức hoạt động của bộ máy nhà nước, đồng thời giảm bớt sự can thiệp của chính quyền trong thị trường và các vấn đề xã hội.

THANH LIÊM (Theo Xinhua, Reuters)