KỲ 1: Mở cánh cửa kết nối, đưa Tây Đô hòa vào dòng chảy toàn cầu

Đầu tháng 6-2026, đoàn doanh nhân Singapore đến TP Cần Thơ khảo sát cơ hội đầu tư tại Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ. Cùng thời điểm, dự án Trung tâm thương mại AEON Mall Cần Thơ cũng đang được đẩy nhanh tiến độ… Những tín hiệu này cho thấy, TP Cần Thơ đang hiện diện ngày càng rõ nét trên bản đồ hợp tác quốc tế, mở rộng không gian đưa cả vùng ĐBSCL kết nối với dòng chảy đầu tư, công nghệ và tri thức toàn cầu.

HNQT đang mở ra cơ hội mới để TP Cần Thơ phát huy vai trò trung tâm vùng. Từ thu hút nguồn lực, công nghệ đến mở rộng hợp tác, thành phố từng bước khẳng định vị thế cửa ngõ đưa vùng đất Chín Rồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thế giới.

Từ đối ngoại đến ngoại giao phát triển

Trước bối cảnh cạnh tranh gay gắt, tư duy đối ngoại của TP Cần Thơ đang chuyển dịch mạnh mẽ: không còn dừng lại ở giao lưu hữu nghị thuần túy, mà trở thành công cụ quan trọng để thu hút nguồn lực phát triển. Từ vốn đầu tư, công nghệ mới, tri thức quản trị đến cơ hội mở rộng thị trường đều là những mục tiêu cụ thể.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (thứ 2 bên trái qua) cùng các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm của doanh nghiệp hoạt động tại Cần Thơ tại Hội nghị gặp gỡ Nhật Bản - Khu vực ĐBSCL tổ chức tại TP Cần Thơ năm 2025.

Thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về HNQT trong tình hình mới, Cần Thơ từng bước đổi mới phương thức triển khai theo hướng chủ động, thực chất và hiệu quả hơn. Theo Sở Ngoại vụ TP Cần Thơ, nội dung làm việc với các đối tác hiện tập trung vào những lĩnh vực thiết thực: ứng phó biến đổi khí hậu, nông nghiệp công nghệ cao, đô thị thông minh, y tế và phát triển hạ tầng. Thành phố cũng không ngừng mở rộng hợp tác với các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp nước ngoài, từng bước tạo nên hệ sinh thái kết nối ngày càng rộng mở cho cả Cần Thơ và vùng ĐBSCL.

Trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh sang kinh tế xanh, kinh tế số và phát triển bền vững, việc tham gia các mạng lưới quốc tế giúp Cần Thơ tiếp cận nhanh hơn với các xu hướng phát triển mới. Đối với ĐBSCL - khu vực chịu nhiều tổn thương do biến đổi khí hậu - các chương trình hợp tác quốc tế không chỉ mang lại nguồn lực tài chính mà còn tiếp cận tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị hiện đại - những nguồn lực mang giá trị lâu dài cho phát triển. Nhiều chuyên gia cho rằng lợi thế lớn nhất của Cần Thơ không nằm ở quy mô kinh tế hay dân số mà ở vị trí trung tâm vùng và khả năng kết nối. Nếu được phát huy hiệu quả, đây sẽ là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả vùng.

Sức hút từ hạ tầng và vị thế trung tâm

Giai đoạn 2024-2026, TP Cần Thơ ghi nhận nhiều dấu ấn hội nhập nổi bật với hàng loạt sự kiện quy mô: Hội nghị Gặp gỡ Nhật Bản - ĐBSCL, Đối thoại Sáng kiến Hành lang Đô thị Mekong (UMCI), hay các chương trình xúc tiến với Singapore, Hàn Quốc, Hoa Kỳ... Nhiều dự án quy mô lớn mang yếu tố quốc tế như Trung tâm thương mại AEON Mall Cần Thơ, Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ cùng các chương trình hợp tác về đô thị thông minh, chuyển đổi số, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển logistics vùng… cũng liên tục được thúc đẩy.

Lãnh đạo thành phố gặp TS Bernadia Irawati Tjandrandewi, Tổng thư ký Liên minh các thành phố và chính quyền địa phương Châu Á - Thái Bình Dương (UCLG ASPAC) bên lề hội nghị Đối thoại Hành lang Đô thị sông Mekong lần thứ 4 tổ chức tại TP Cần Thơ.

Nhìn nhận về thực lực hội nhập của thành phố, ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI Chi nhánh ĐBSCL, khẳng định, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP Cần Thơ đã hội đủ các điều kiện hạ tầng cốt lõi như sân bay, cảng biển, các khu công nghiệp chất lượng cao, cùng hệ thống giao thông, viễn thông và truyền tải điện ngày càng hoàn thiện. Đây chính là bệ đỡ chiến lược để thành phố phát huy vai trò dẫn dắt, trở thành đầu mối liên kết hiệu quả giữa ĐBSCL với các đối tác quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả không gian vùng đất Chín Rồng.

Sức hút từ nền tảng hạ tầng đồng bộ đã mang lại những kết quả thực tế. Ông Ezuka Daisuke, Trưởng đại diện Tập đoàn AEON tại Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc AEON Việt Nam, khẳng định: TP Cần Thơ là địa bàn chiến lược mà AEON đặc biệt quan tâm trong quá trình mở rộng đầu tư tại ĐBSCL. Bên cạnh phát triển hệ thống, AEON chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán lẻ. Hợp tác với Đại học Cần Thơ, tập đoàn giúp sinh viên tiếp cận môi trường thực tiễn, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và mở rộng cơ hội việc làm.

Ở góc độ công nghiệp, ông Leaw Wee Ming, Tổng Giám đốc VSIP Cần Thơ, nhận định: Không chỉ về mặt hành chính hay dịch vụ, vị thế trung tâm của TP Cần Thơ còn nằm ở khả năng kết nối nguồn cung. Đầu tư tại đây, doanh nghiệp có thể tiếp cận trực tiếp vùng nguyên liệu rộng lớn của ĐBSCL. Từ đó giảm chi phí logistics, tính chủ động chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, ông Leaw Wee Ming cũng lưu ý: Để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, không chỉ phải mở rộng thị trường, doanh nghiệp buộc phải đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc, môi trường và phát triển bền vững.

Làn sóng đổi mới sáng tạo và kinh tế số

Bên cạnh dòng vốn đầu tư, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang định hình như một làn sóng hội nhập tiếp theo của thành phố. Việc phát triển hạ tầng số, thương mại điện tử xuyên biên giới và các mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ giúp doanh nghiệp địa phương tiếp cận thị trường toàn cầu với chi phí thấp hơn và khả năng thích ứng tốt hơn.

TP Cần Thơ đang triển khai nhiều chương trình hợp tác quốc tế ở các lĩnh vực như giao thông thông minh, trí tuệ nhân tạo, đô thị số, quản lý dữ liệu và công nghệ chế biến nông sản. Thành phố đã ký kết 30 bản ghi nhớ hợp tác, liên kết với 6 quỹ đầu tư trong và ngoài nước; hỗ trợ hàng chục doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và hàng trăm dự án khởi nghiệp.

Đặc biệt, Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố (thành lập năm 2025) đang được vận hành để trở thành hạt nhân điều phối hệ sinh thái của toàn vùng. Theo ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, thành phố đang thúc đẩy Trung tâm này kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và hợp tác công - tư, kết hợp vận hành hiệu quả Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành cùng TP Cần Thơ hoàn thiện thể chế, xây dựng chính sách và triển khai các giải pháp phát triển đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao vị thế của thành phố trong khu vực và quốc tế.

Cánh cửa hội nhập đã mở ra, mang theo cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ, tri thức và thị trường lớn cho TP Cần Thơ cũng như ĐBSCL. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự chuyển hóa thành động lực phát triển khi những điểm nghẽn nội tại được tháo gỡ. Hạ tầng kết nối, logistics, chất lượng nguồn nhân lực và cơ chế liên kết vùng sẽ quyết định chiều sâu của tiến trình hội nhập trong giai đoạn tới.

NAM HƯƠNG

(Còn tiếp)

KỲ 2: Thẳng thắn nhận diện 
những “điểm nghẽn” kinh niên
trên sân nhà