Trước khi tàu vận tải công suất lớn chạy bằng nhiên liệu hóa thạch thống lĩnh các đại dương, giao thương quốc tế hầu hết phụ thuộc vào thuyền buồm. Hiện nay phương tiện vận hành bằng sức gió này đang hồi sinh trong bối cảnh ngành vận tải nói chung và hàng hải nói riêng chủ trương cắt giảm nhiên liệu để tiết kiệm chi phí và hạn chế khí thải gây hiệu ứng nhà kính đang ngày một tăng.

Thuyền buồm – giải pháp “xanh” của ngành hàng hải. Ảnh: CNN

Với thân tàu dài, những cột buồm cao ngất và những cánh buồm căng rộng, chiếc tàu do công ty Năng lượng B9 chế tạo trông rất giống thuyền buồm hồi thế kỷ 19. Khác biệt lớn nhất là phương tiện có tên “tàu buồm” (sail ship) này được thiết kế để không thải khí carbon nhờ được trang bị hàng loạt thiết bị công nghệ cao. B9 – công ty đang điều hành trang trại phong điện lớn nhất nước Anh - tuyên bố đây sẽ là tàu chở hàng đầu tiên trên thế giới vận hành bằng năng lượng tái sinh và hạn chế phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, vấn đề nóng trên toàn cầu hiện nay. Theo số liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế và Liên Hiệp Quốc, gần 87% lượng hàng hóa trên thế giới được vận chuyển bằng đường thủy và ngành hàng hải tạo ra khoảng 4% lượng khí thải carbon toàn cầu. David Surplus – chủ tịch của B9 - cho rằng trong bối cảnh năng lượng hóa thạch được dự báo sẽ cạn kiệt trong tương lai không xa, thay thế nó sẽ là công nghệ phong điện, vấn đề là sớm hay muộn mà thôi.

Dự kiến, B9 sẽ bắt tay sản xuất tàu chở hàng thân thiện môi trường đầu tiên vào năm 2012, mở màn cho sự trở lại của phương tiện vận chuyển hàng hóa quen thuộc trước kia. Tàu buồm được mô tả sẽ hoàn toàn tự động hóa, có khả năng khai thác tối đa lực đẩy của gió dù mạnh hay yếu. Nó cũng sẽ tận dụng công nghệ “buồm cánh diều” hiện đang được một số loại tàu chở hàng sử dụng nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Ngoài ra, tàu cũng được trang bị một động cơ chạy bằng nhiên liệu sinh học để hoạt động vào những khi ít gió. Surplus cho biết tàu buồm sẽ có thể chở đến 9.000 tấn hàng. Tuy con số này còn khá khiêm tốn so với tải trọng trên 100.000 tấn của các tàu chở hàng lớn nhưng ông Surplus cho rằng tàu buồm có thể hoạt động hiệu quả tại các vùng biển Bắc Hải và Baltic ở châu Âu, nơi gió thổi rất mạnh.

Ngoài B9, nhiều hãng vận tải lớn khác cũng đang chạy đua phát triển công nghệ xanh cho đội tàu của mình, lấy cảm hứng từ các phương tiện có trong quá khứ. Theo Jan Lundberg, nhà sáng lập Mạng lưới vận tải bằng thuyền buồm (Mỹ), mức độ sử dụng thuyền buồm để chuyên chở hàng hóa hiện rất ít và tương đối cục bộ, nhưng xu hướng này được dự báo sẽ tăng nhanh. Điển hình là công ty cà phê El Lago đang sử dụng thuyền buồm để vận chuyển cà phê Guatemala đến Mỹ hay công ty vận tải thuyền buồm ở Seattle cũng dùng phương tiện này chuyên chở nông sản hữu cơ.

Vậy tàu buồm có thể thay thế các loại tàu chở hàng hiện đại ở qui mô lớn hơn hay không? Jemery Harrison, giám đốc truyền thông của Hiệp hội Vận tải Hàng hải của Anh, nghi ngờ hiệu quả kinh tế của loại phương tiện này. Theo ông, nhiều công ty vận tải lớn đã tiết kiệm không ít chi phí khi cho đội tàu chạy chậm hơn để ít tiêu hao năng lượng. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận ưu điểm của tàu buồm là vừa giúp cắt giảm chi phí nhiên liệu vừa thân thiện môi trường nhờ sử dụng năng lượng tái sinh.

THANH TRÚC (Theo CNN)