Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang phải đối mặt với áp lực từ cộng đồng quốc tế về việc cho phép thành lập một nhà nước Palestine tồn tại bên cạnh Israel.

Thủ tướng Netanyahu phản đối giải pháp hai nhà nước trong vấn đề Israel - Palestine.  Ảnh: EFE

Thủ tướng Netanyahu ngày 20-1 đã bác bỏ những lời kêu gọi về chủ quyền của Palestine, cho rằng nhu cầu an ninh của Israel sẽ không phù hợp với quy chế nhà nước của người Palestine. Viết trên mạng xã hội X, ông Netanyahu khẳng định sẽ không thỏa hiệp về quyền kiểm soát an ninh hoàn toàn của Israel đối với toàn bộ lãnh thổ phía Tây sông Jordan.

Lãnh thổ phía Tây sông Jordan bao gồm Israel, khu Bờ Tây bị chiếm đóng và Dải Gaza do phong trào Hồi giáo Hamas kiểm soát, nơi quân đội Israel đang chiến đấu với nhóm chiến binh này sau cuộc tấn công đẫm máu vào ngày 7-10-2023.

Trong cuộc điện đàm một ngày trước đó với Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Israel nói rằng ông không dự đoán khả năng thành lập một nhà nước Palestine dưới bất kỳ hình thức nào.

Trong khi đó, Tổng thống Biden cùng các quan chức hàng đầu trong chính quyền Mỹ nêu rõ việc thành lập một nhà nước Palestine với những đảm bảo cho an ninh của Israel là cách duy nhất để cuối cùng mang lại hòa bình và ổn định cho khu vực Trung Đông.

Ngày 21-1, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres mô tả việc phản đối giải pháp hai nhà nước là “không thể chấp nhận được”. Ông Guterres nhấn mạnh rằng quyền xây dựng nhà nước của riêng người dân Palestine phải được tất cả mọi người công nhận.

Giải pháp hai nhà nước là mục tiêu của cộng đồng quốc tế trong nhiều thập niên, kể từ Kế hoạch Phân vùng của Liên Hiệp Quốc năm 1947 và nhiều quốc gia cho rằng đó là cách duy nhất để thoát khỏi xung đột. Kế hoạch Phân vùng lãnh thổ Palestine (Nghị quyết 181) ủng hộ việc thành lập một nhà nước Arab và một nhà nước Do Thái trên vùng đất Palestine lịch sử.

Trước đó, nghị sĩ Julian Hill thuộc Công đảng ở Úc đã gọi tuyên bố của Thủ tướng Netanyahu về việc bác bỏ bất kỳ động thái nào nhằm thành lập một nhà nước Palestine hậu xung đột ở Gaza là “kinh khủng” và là một bước tiến tới “phân biệt chủng tộc”. Nghị sĩ Hill đồng thời kêu gọi một loạt biện pháp để đối phó, bao gồm hậu quả tài chính đối với những người định cư Israel và nỗ lực của quốc tế nhằm nhanh chóng công nhận một nhà nước Palestine.

Theo tài liệu gửi đến các nước thành viên trước thềm cuộc họp của 27 ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) ngày 22-1, EU cũng đề nghị các quốc gia thành viên áp đặt “những hậu quả” lên Israel nếu Thủ tướng Netanyahu tiếp tục phản đối việc thành lập nhà nước Palestine. Quan điểm lâu nay của EU là giải pháp hai nhà nước, yêu cầu mà các nhà lãnh đạo khối đã lặp lại kể từ vụ tấn công của Hamas dẫn đến xung đột tại Gaza hiện nay. Hơn 25.000 người đã thiệt mạng trong cuộc xung đột này.