Theo đánh giá của các sở, ngành hữu quan TP Cần Thơ, hạ tầng chiếu sáng trên địa bàn thành phố dù được quan tâm đầu tư trong những năm qua. Song vẫn còn thiếu tính đồng bộ, thiết bị điều khiển lạc hậu, hình thức chiếu sáng chưa phong phú, đặc biệt là thiếu chiếu sáng kiến trúc cảnh quan. Do đó thành phố đang có chủ trương lập Quy hoạch Chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ đến năm 2030 nhằm định hướng cho công tác quản lý, quy hoạch và đầu tư hạ tầng chiếu sáng đô thị đồng bộ và hiện đại.

Tăng đầu tư hệ thống chiếu sáng

Chiếu sáng đô thị là một trong những hạng mục hạ tầng kỹ thuật quan trọng của TP Cần Thơ nhằm góp phần tăng cường an ninh trật tự, đảm bảo vẻ mỹ quan đô thị, xứng tầm vị thế của đô thị loại I trực thuộc Trung ương. Hệ thống chiếu sáng đô thị của TP Cần Thơ đã được đầu tư trên các tuyến phố chính, các trục đường hướng tâm... qua từng thời kỳ, từng giai đoạn nên tương đối hoàn thiện. Tại trung tâm thành phố, hệ thống chiếu sáng cho các khu vực không gian công cộng như: công viên Ninh Kiều, Tao Đàn, Đồ Chiểu, Vòng xoay Công viên nước, công viên Châu Văn Liêm, các khu vực quảng trường hay các khu khuôn viên Quận ủy, Huyện ủy... cũng được nâng cấp, cải tạo. Hệ thống chiếu sáng các đường, tuyến hẻm đã từng bước được đầu tư xây dựng theo các chủ trương chung của thành phố kết hợp với chương trình, dự án nâng cấp đô thị do Ngân hàng Thế giới tài trợ, sự tham gia đóng góp của người dân trên địa bàn khu dân cư.

Nhiều công trình kiến trúc lớn được đầu tư trên địa bàn thành phố đã chú trọng đến việc chiếu sáng kiến trúc và sử dụng nguồn sáng hiện đại, hiệu suất cao, thân thiện môi trường, tôn thêm vẻ đẹp, tính thẩm mỹ cho công trình khi về đêm, như: Khách sạn Mường Thanh, Trung tâm thương mại Vincom hay dự án cầu đi bộ từ Bến Ninh Kiều qua cồn Cái Khế sẽ được đưa vào sử dụng trong dịp Tết Nguyên đán 2016. Thành phố cũng chú trọng đầu tư cơ bản hệ thống trang trí lễ hội, đặc biệt là các tuyến đường, các khu vực trung tâm như khu vực công viên Bến Ninh Kiều, Đại lộ Hòa Bình, các tuyến phố trung tâm các trục đường hướng tâm, các nút giao, cửa ô và các vườn hoa. Việc đầu tư hệ thống chiếu sáng trang trí lễ hội đã góp phần trang hoàng mỹ quan thành phố, tạo không gian lễ hội được nhân dân và du khách đánh giá cao, tạo ra bước đột phá trong công tác trang trí chiếu sáng thành phố.

Đại lộ Hòa Bình rực rỡ đèn hoa chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XII và Tết Bính Thân 2016.

Tuy nhiên, theo các sở, ngành thành phố và các quận, huyện, do hệ thống chiếu sáng được đầu tư qua nhiều thời kỳ, nhiều giai đoạn, chưa có quy hoạch, thiếu định hướng nên phát triển thiếu đồng bộ, đặc biệt là các tuyến đường tại các quận mới thành lập và khu vực ven đô thị, các tuyến đường liên khu vực, ngõ hẻm trong các khu dân cư. Chiều dài chiếu sáng còn hạn chế, chỉ tập trung tại các tuyến nội thị khu vực trung tâm, các trục đường thuộc các quận mới thành lập, khu vực ven đô chưa có chiếu sáng. Một số các tuyến đường, các chóa đèn chiếu sáng đường phố đã xuống cấp, hiệu suất phát quang thấp. Hệ thống chiếu sáng còn sử dụng cáp treo và cột bê tông ly tâm nhiều, gây mất mỹ quan đô thị. Do đó, cần quy hoạch đồng bộ hệ thống chiếu sáng thành phố, phù hợp với xu hướng phát triển mới.

Hài hòa kiến trúc cảnh quan

Để quy hoạch, phát triển đồng bộ hạ tầng chiếu sáng, từ tháng 3-2013, UBND thành phố đã thuận chủ trương lập Quy hoạch Chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ đến năm 2030 và giao cho Sở Xây dựng chủ trì thực hiện. Đơn vị lập nhiệm vụ và Đồ án Quy hoạch chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ đến năm 2030 là Liên doanh Công ty cổ phần Tư vấn Quy hoạch xây dựng và Hạ tầng đô thị Hoàng An và Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng điện nước EWACO. Theo đơn vị tư vấn, Quy hoạch chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ với mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 theo hướng văn minh, hiện đại, mang đậm bản sắc văn hóa của vùng ĐBSCL, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật, mỹ thuật và an toàn vận hành; đảm bảo an toàn giao thông, tăng khả năng lưu thông; đảm bảo an ninh, trật tự. Ông Nguyễn Xuân Hà, Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn Quy hoạch xây dựng và Hạ tầng đô thị Hoàng An, cho biết: "Hệ thống chiếu sáng được quy hoạch phải hài hòa với cảnh quan kiến trúc đô thị, tạo điểm nhấn kiến trúc cảnh quan cho thành phố tại các công trình điểm nhấn với kiểu dáng kiến trúc đẹp, tại các cầu giao thông trong đô thị cũng như chiếu sáng ven sông, rạch. Thiết kế chiếu sáng phải có tính thẩm mỹ cao, thuận tiện, an toàn trong quá trình sử dụng. Đồng thời tăng cường việc sử dụng, khai thác các nguồn năng lượng mới, tái tạo trong hoạt động chiếu sáng đô thị nhằm tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng điện, năng lượng và bảo vệ môi trường".

Theo ông Mai Như Toàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, trong quá trình xây dựng đồ án, đơn vị tư vấn cần nghiên cứu sâu và đề xuất các giải pháp để huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng chiếu sáng đô thị. Hình thức hợp tác công tư cũng có thể thực hiện thông qua việc mời gọi nhà đầu tư bỏ vốn vào đầu tư, khi đi vào quản lý vận hành sẽ trừ dần chi phí từ nguồn tiền tiết kiệm điện so với việc sử dụng hệ thống chiếu sáng với công nghệ cũ. Nhà đầu tư sẽ được trả dần tiền vốn đã ứng trước bằng tiền chênh lệch từ tiết kiệm điện cho đến khi hoàn vốn. Ngoài ra, hệ thống chiếu sáng công cộng phải được quản lý và điều khiển bằng trung tâm điều khiển hiện đại, phù hợp với mô hình quản lý đô thị thông minh mà thành phố đang hướng tới.

Trong buổi làm việc mới đây với các đơn vị liên quan, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thị Hồng Ánh, yêu cầu Quy hoạch chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ đến năm 2030 phải căn cứ vào các quy hoạch cấp Trung ương, cấp vùng, Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội TP Cần Thơ đến năm 2020, Điều chỉnh Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, quy hoạch kinh tế-xã hội của các quận, huyện và các quy hoạch có liên quan khác. Quy hoạch chiếu sáng đô thị TP Cần Thơ hướng tới sự ổn định bền vững trên cơ sở xây dựng hệ thống chiếu sáng đô thị đồng bộ, hiện đại, hài hòa, có xem xét đến khả năng biến đổi khí hậu, các điều kiện tự nhiên, môi trường... Về phía đơn vị tư vấn phải đánh giá hiện trạng chiếu sáng đô thị của thành phố, xác định nhu cầu đầu tư hạ tầng chiếu sáng, các giải pháp đầu tư, huy động nguồn lực đầu tư theo hình thức công tư, đề xuất giải pháp xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, thông minh. Đơn vị tư vấn cũng cần đưa vào nội dung quy hoạch nhiệm vụ chiếu sáng cho cả khu vực nông thôn, theo yêu cầu xây dựng nông thôn mới để phát triển hạ tầng chiếu sáng đồng bộ từ trung tâm đến các quận, huyện.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN