11/04/2026 - 10:21

Podcast - Hướng đi mới cho phát thanh hiện đại 

Tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII - Quảng Ninh 2026 với chủ đề “Phát thanh vì Việt Nam hùng cường, thịnh vượng”, diễn ra từ ngày 11 đến 13-4 tại tỉnh Quảng Ninh, lần đầu tiên Podcast là hạng mục dự thi chính thức. Điều này cho thấy hướng đi mới của phát thanh hiện đại trước thời đại công nghệ số.

Người làm phát thanh được hỗ trợ nhiều từ công nghệ số.

Theo Ban Tổ chức Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII - Quảng Ninh 2026, dù lần đầu tiên đưa vào hạng mục dự thi nhưng với 97 tác phẩm, Podcast là hạng mục có tác phẩm dự thi cao nhất trong các thể loại. Không chỉ các cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình, Đài Tiếng nói Việt Nam mà nhiều cơ quan báo chí vốn không có thế mạnh về phát thanh cũng có tác phẩm tham gia. Rõ ràng, nội dung âm thanh đang trở thành “mảnh đất mới” trong chiến lược chuyển đổi số của báo chí.

Trong khuôn khổ liên hoan lần này còn có Hội thảo quốc tế với chủ đề “Podcast - Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số”, với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu lĩnh vực này ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Có thể thấy, Podcast không phải là loại hình hoàn toàn mới, nhưng ngày càng chứng tỏ sự phù hợp với nhịp sống hiện đại. Không ràng buộc bởi khung giờ phát sóng như AM hay FM truyền thống, Podcast cho phép người nghe chủ động lựa chọn nội dung, thời điểm và thiết bị nghe. Cộng thêm ưu thế truyền tải thông tin nhanh, khả năng biểu đạt sinh động bằng ngôn ngữ âm thanh tổng hợp như lời nói, tiếng động, âm nhạc, Podcast được rất nhiều người lựa chọn.

Ở khía cạnh chuyên môn báo chí, nếu như phát thanh truyền thống thường bị giới hạn về thời lượng và cấu trúc chương trình, thì Podcast cho phép thử nghiệm nhiều hình thức kể chuyện: từ phỏng vấn, giao lưu, điều tra, đến kể chuyện theo dạng sê-ri. Nội dung cũng đa dạng hơn, từ tin tức, văn hóa, giáo dục đến giải trí, đời sống và đặc biệt là có thể kết hợp với nhiều loại hình báo chí hiện đại khác trên nền tảng số.

Tuy nhiên, khi mà người tiếp cận có quá nhiều sự lựa chọn trên không gian số thì Podcast không đơn thuần là công việc “đưa phát thanh lên mạng” của người làm báo. Từ việc lựa chọn đề tài, xây dựng kịch bản đến cách thể hiện và dàn dựng âm thanh, tất cả đều đảm bảo tính linh hoạt, đa nền tảng và lấy thính giả làm trung tâm. Nội dung phải đủ hấp dẫn để giữ chân người nghe, nhất là giới trẻ.

Qua Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII, Podcast đang được “tái định vị” trong hệ sinh thái truyền thông hiện đại. Podcast mở ra cơ hội, nhưng chính chất lượng nội dung, hình thức thể hiện và năng lực thích ứng mới giúp loại hình này đi đường dài.

Thuật ngữ Podcast lần đầu tiên được nhà báo Ben Hammersley của tờ The Guardian và BBC đưa ra năm 2004, được ghép từ hai chữ “iPod” (máy nghe nhạc cầm tay của Apple) và “broadcasting” (phát thanh). Năm 2005, từ điển Oxford thêm “Podcast” vào kho từ vựng của mình với định nghĩa: “Một tập tin âm thanh kỹ thuật số có thể được tải từ Internet và phát trên máy tính hoặc thiết bị mà bạn có thể mang theo bên mình”.

 

Bài, ảnh: DUY KHÔI

Chia sẻ bài viết