12/11/2016 - 19:40

Những phát minh y học lấy cảm hứng từ thế giới tự nhiên

Keo phẫu thuật từ bàn chân tắc kè và giun biển

 

Tuy hiệu quả tốt khi dùng cho vết đứt nhỏ và trầy xước nhưng keo phẫu thuật hiện nay dễ tan trong các chất lỏng như nước hoặc máu, nên nó không thể dùng để vá vết thương sâu bên trong cơ thể. Để khắc phục điều này, công ty Gecko Biomedical (Pháp) đã phát triển loại keo phẫu thuật mới dựa trên cơ chế bám dính tự nhiên của bàn chân tắc kè. Cụ thể, các ngón chân của loài vật này có hàng triệu sợi lông nhỏ xíu và cuối mỗi sợi lông như thế lại được chia thành các sợi mảnh hơn nữa, nhờ đó, chúng bám dính cực tốt trên những bề mặt trơn láng (dù khô hay ướt). Sau khi thử nghiệm thành công trên những vết thương cỡ lớn bên trong cơ thể hồi đầu năm, Gecko Biomedical cho biết sẽ bán keo thương phẩm ra thị trường trong nay mai.

 

Tương tự, các nhà khoa học tại Đại học California-Santa Barbara cũng đã chế tạo thành công loại keo có thể kết dính mô sinh học, lấy cảm hứng từ giun biển – sinh vật có khả năng tiết ra chất keo để kết dính các hạt cát lại với nhau khi xây tổ. Điều này đồng nghĩa bác sĩ phẫu thuật có thể dùng loại keo mới để dán các mô sâu trong cơ thể mà không làm nó tổn thương thêm như khi may vết thương bằng kim và chỉ khâu y tế. Nối liền xương gãy cũng là một ứng dụng tiềm năng của loại keo này.

Băng dán da từ ký sinh trùng

Việc điều trị phỏng và sẹo có thể được giúp ích nhờ mô phỏng cơ chế sinh tồn của loài giun đầu gai có tên Pomphorhynchus laevis, thường ký sinh trong ruột cá. Theo đó, chúng "làm tổ" bằng cách đâm đầu vào thành ruột của vật chủ, sau đó phình to cái đầu để cố định vị trí để ăn dưỡng chất có trong máu cá.

Bằng cách tương tự, các nhà khoa học tại Trường Y của Đại học Harvard đã chế tạo miếng băng dán giúp cố định phần da ghép mà không làm các mô xung quanh tổn thương thêm. Cụ thể, băng dán này chứa hàng trăm cây kim hình nón siêu nhỏ với những đầu kim có thể nhẹ nhàng xuyên qua da và phình to khi tiếp xúc với nước trên bề mặt da, để giữ yên vị trí. Nó cũng dễ được tháo bỏ và ít gây tổn thương da hoặc các cạnh của của vết thương so với may bằng kim và chỉ khâu y tế thông thường.

Miếng ghép khớp gối từ tơ nhện

Tơ nhện có độ bền chắc gấp 25 lần so với thép (xét tương quan khối lượng), nhưng lại rất linh hoạt và có đặc tính tương thích sinh học – tức là không bị đào thải bởi hệ miễn dịch. Đây là lý do Đại học Oxford (Anh) thành lập hẳn một nhóm nghiên cứu có tên Silk Oxford Group, chuyên tìm hiểu kỹ năng giăng mạng của loài nhện để ứng dụng vào y học. Kết quả là họ đã chế tạo thành công miếng ghép khớp xương FibroFix làm từ fibroin, loại prôtêin chính tìm thấy trong tơ nhện và tơ tằm.

 

Để tạo ra FibroFix, các chuyên gia đã phát triển một quy trình sản xuất sao cho các phân tử fibroin được sắp xếp theo một trình tự y hệt như bố cục của chúng trong tơ nhện. Hiện FibroFix sắp được thử nghiệm lâm sàng ở Anh để điều trị cho những người bị tổn thương sụn khớp.

AN NHIÊN (Theo Daily Mail)

Chia sẻ bài viết