Không chỉ được phát triển để phục vụ trong lĩnh vực quân sự, như thu thập thông tin tình báo hoặc triển khai các cuộc tấn công, máy bay không người lái (UAV) ngày nay còn được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực dân sự, hướng tới cộng đồng.

UAV tự động bảo trì thành phố

Sáng kiến của Đại học Leeds (Anh) nhắm tới triển khai một "đội quân" UAV có khả năng làm thay con người những việc phức tạp như sửa đèn đường bị hỏng, bảo trì đường dây điện, vá "ổ gà" hoặc trám vết nứt trên đường ngay khi chúng xuất hiện. Mục tiêu của dự án nghiên cứu trị giá 6,4 triệu USD này là hướng tới hình thành "những thành phố tự sửa chữa".

"Chúng tôi muốn biến Leeds thành thành phố đầu tiên trên thế giới không bị trì trệ vì công trình đô thị" – Giáo sư Phil Purnell thuộc Khoa Kỹ thuật Dân dụng của trường cho biết. Theo đó, dự án được chia thành 3 lĩnh vực, mỗi lĩnh vực nhắm tới nghiên cứu một loại UAV chuyên biệt. Cụ thể, các UAV "đậu và sửa chữa" sẽ có khả năng đậu trên mọi cấu trúc (giống như chim) và sửa chữa những bóng đèn bị hỏng; UAV "quan sát và vá đường" sẽ giám sát đường phố, tự động phát hiện và vá các "ổ gà" trên đường trước khi nó trở nên nghiêm trọng; UAV "phóng đi và lãng quên" là những thiết bị có thể hoạt động độc lập và vận hành vĩnh viễn ở các công trình công cộng để thực hiện việc kiểm tra, sửa chữa, đo đạc và báo cáo nhiệm vụ.

Giúp giảm thiểu chi phí bảo tồn rừng

UAV giờ đây có thể thay thế con người trong việc giám sát các dự án tái tạo rừng ở các vùng nhiệt đới, giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc cũng như cải thiện việc thu thập dữ liệu.

Trong nghiên cứu gần đây, các chuyên gia tại Đại học Maryland, Đại học California của Mỹ và Tổ chức Nghiên cứu Nhiệt đới ở Costa Rica đã ứng dụng kỹ thuật thu thập hình ảnh từ xa gọi là Ecosynth nhằm tạo ra các mô hình thảm thực vật 3 chiều từ một phần mềm trên máy tính. Để làm được như vậy, họ đã dùng chiếc UAV trị giá 1.500 USD để chụp hàng ngàn bức ảnh chồng chéo khắp 13 địa điểm bảo tồn rừng tại vùng đồi núi rộng khoảng 100 km vuông ở miền Nam Costa Rica. Sau đó, họ so sánh kết quả Ecosynth thu được với hoạt động giám sát rừng của con người, đồng thời xem xét khả năng dự đoán của Ecosynth về sự phong phú của các loài chim ăn trái cây, vốn rất quan trọng đối với quá trình tái sinh rừng. Kết quả cho thấy Ecosynth, với sự trợ giúp của UAV, có thể sánh ngang với phương pháp đánh giá do con người thực hiện. Mặc dù Ecosynth đôi lúc không chính xác bằng phương pháp thủ công nhưng các chuyên gia cho biết sẽ khắc phục được và tin tưởng các UAV sẽ giúp ích cho các dự án bảo tồn và phục hồi rừng nhiệt đới, kể cả những nơi con người khó tiếp cận.

Cải thiện dịch vụ y tế cho bệnh nhân ở nông thôn

Người dân sống ở các khu vực nông thôn thường không tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc y tế chất lượng cao bởi các phương tiện cấp cứu, nhà thuốc hay phòng xét nghiệm đều ở rất xa. Nhưng theo nghiên cứu được đăng trên tạp chí PLoS One gần đây, UAV có thể giúp cải thiện dịch vụ y tế ở các cộng đồng nông thôn trên khắp thế giới.

Trong nghiên cứu, các chuyên gia đã lấy 336 mẫu máu từ 56 bệnh nhân và đưa chúng đến một địa điểm. Một nửa số mẫu máu được đặt trong một chiếc UAV và cho bay lòng vòng từ 6-38 phút (ảnh), nửa còn lại được giữ yên một chỗ. Các chuyên gia sau đó đưa tất cả các mẫu máu đến phòng xét nghiệm để tiến hành 33 loại xét nghiệm phổ biến nhất. Họ nhận thấy so với những mẫu máu đối chứng, các mẫu máu đặt trên UAV không có gì khác, bất kể chúng bay trên không trung bao lâu. Do đó, họ cho rằng các UAV có thể giúp ích trong việc đưa mẫu máu của bệnh nhân từ các phòng khám đến các phòng xét nghiệm, thậm chí giúp vận chuyển dược phẩm đến các phòng khám hoặc bệnh nhân có nhu cầu.

Dùng UAV giám sát cá mập

Úc là một trong những nước có tỷ lệ cá mập tấn công cao nhất thế giới. Từ đầu năm 2015 đến nay đã xảy ra 13 vụ chỉ riêng tại bang New South Wales, khiến 1 người chết và 7 người bị thương, đe dọa ngành du lịch biển của nước này. Trước tình trạng đó, bang đông dân nhất nước Úc đã đề ra kế hoạch 5 năm để giải quyết vấn đề, bao gồm triển khai các hệ thống định vị dưới nước bằng sóng siêu âm tiên tiến và đẩy mạnh công tác giám sát từ trên không.

Theo Bộ trưởng Công nghiệp cơ bản New South Wales Niall Blair, kế hoạch trị giá 11,5 triệu USD nhằm bảo vệ những người bơi lội và lướt sóng khỏi sự tấn công của cá mập sẽ bao gồm việc triển khai các UAV để thu thập hình ảnh theo thời gian thực. Cụ thể, các UAV sẽ bay xung quanh những bãi tắm nổi tiếng và gửi thông tin thu thập được về các trạm giám sát cá mập. Những thông tin này được chia sẻ theo thời gian thực với công chúng thông qua ứng dụng di động SharkSmart.

TRÍ VĂN (Theo Gizmag, Japan Times)