Trong quá trình hòa nhập giao thương quốc tế, nông nghiệp và thủy sản của Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội xuất khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, muốn xuất khẩu thắng lợi, nông dân Việt Nam phải sản xuất sao cho đạt bốn yêu cầu. Đó là: sản phẩm phải đạt chuẩn chất lượng an toàn quốc tế, giá thành cạnh tranh, khối lượng lớn và giao hàng đúng lúc theo hợp đồng. Đây là thách thức rất lớn! Bởi vì, phần lớn nông dân còn làm ăn cá thể theo kinh nghiệm "lão nông tri điền", như: trồng cây không theo nhu cầu thị trường, sử dụng nhiều phân bón và thuốc trừ sâu bệnh… không phù hợp trong thời đại hội nhập toàn cầu. Chỉ một số ít nông dân vào hợp tác xã (HTX) sản xuất lớn nhưng vẫn không có đầu ra ổn định vì chưa liên kết được với doanh nghiệp. Thêm vào đó, trên thị trường, hàng nông sản nhập khẩu đã và đang chiếm được lòng tin của phần đông người tiêu dùng. GS.TS Võ - Tòng Xuân cho rằng: "Dĩ nhiên, từng nông dân cá thể của nước ta không thể làm được như thế mà phải hợp nhau lại để cùng làm. Thời buổi này, nếu làm ăn riêng lẻ và nếu chỉ bán sản phẩm nguyên liệu thô thì phải chịu thua thiệt".

Sản xuất theo chuỗi được xem là yếu tố quan trọng để phát triển ngành nông nghiệp. Trong ảnh: Các HTX tại Bến Tre giới thiệu thành phẩm được hình thành từ mô hình phát triển liên kết chuỗi.

Ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời, cho rằng: "Nhà nước cần tính toán sao cho bình đẳng, công bằng trong chính sách thuế đối với các doanh nghiệp sản xuất doanh nghiệp. Chẳng hạn, để nâng cao giá trị nông sản, đối với doanh nghiệp sản xuất gạo có đầu tư thương hiệu nên được tính thuế ưu đãi hơn so với doanh nghiệp không đầu tư thương hiệu. Bởi khi đầu tư thương hiệu doanh nghiệp phải tốn rất nhiều chi phí. Ở nước ta, trong sản xuất nông nghiệp chủ yếu là mô hình sản xuất nhỏ. Do vậy việc sản xuất theo chuỗi liên kết được xem là quan trọng. Tuy nhiên, sự liên kết này chủ yếu được xây dựng trên niềm tin, doanh nghiệp phải hứng chịu nhiều tổn thất nếu xảy ra những sự cố trong chuỗi làm ăn. Do vậy, Nhà nước cần đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp nhiều hơn nữa về chính sách ưu đãi để doanh nghiệp yên tâm làm ăn với người nông dân, duy trì chuỗi phát triển.

Tiến sĩ Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh, chỉ rõ: "Chuỗi giá trị không chỉ đặt ra cho doanh nghiệp trong quá trình sản xuất mà hiện nay theo lộ trình hợp tác kinh tế quốc tế, các quốc gia tham gia sản xuất cái gì cũng phải tham gia chuỗi giá trị. Vấn đề này đặt ra cho quốc gia chứ không phải chỉ cho ngành nông nghiệp. Chuỗi giá trị mang ý nghĩa rất lớn là kiểm tra chất lượng sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng để cạnh tranh và tồn tại. Do vậy, Nhà nước cần phải có chính sách hỗ trợ, cần phải tính toán, xây dựng thuế nông nghiệp sao cho phù hợp, tạo điều kiện thúc đẩy".

Bài, ảnh: Nam Hương