Dự kiến đưa vào vận hành từ tháng 10-2026, hệ thống hoàn thuế giá trị gia tăng tự động được kỳ vọng tạo bước đột phá trong quản lý thuế, đồng thời tháo gỡ điểm nghẽn dòng vốn và tiếp sức kịp thời cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngành Thuế đã và đang chuẩn bị các điều kiện để đưa vào vận hành hệ thống hoàn thuế giá trị gia tăng tự động.

Theo Cục Thuế, tính đến ngày 16-9-2026, cơ quan Thuế trên cả nước đã thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng cho doanh nghiệp với tổng số tiền 137.633 tỉ đồng, tăng 141,8% so với cùng kỳ năm 2025. Thực tế thời gian qua, nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực thanh khoản do chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng cao, thị trường quốc tế biến động và tín dụng kiểm soát chặt. Việc giải quyết hoàn thuế kịp thời chính là điểm tựa tài chính thiết thực, giúp doanh nghiệp có thêm vốn lưu động, duy trì chuỗi cung ứng và thanh toán đúng hạn cho đối tác.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cơ quan Thuế đang hướng tới quy trình hoàn thuế tự động, trong đó dữ liệu được kết nối thông suốt, hệ thống tự động phân tích, đối chiếu và phân loại rủi ro. Việc giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của con người sẽ giúp cán bộ thuế tập trung kiểm tra, xác minh những trường hợp thực sự có nguy cơ rủi ro cao.

Chuẩn bị cho việc đưa ứng dụng hoàn thuế giá trị gia tăng tự động vào vận hành từ tháng 10-2026, ngành Thuế đã và đang gấp rút hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và tổ chức tập huấn chuyên môn cho đội ngũ cán bộ thuế các cấp. Vận hành dựa trên nền tảng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), kết nối đồng bộ với hệ thống hóa đơn điện tử, hệ thống tự động đối soát chéo hóa đơn đầu vào, đầu ra, dữ liệu thanh toán ngân hàng và lịch sử tuân thủ thuế khi tiếp nhận hồ sơ trực tuyến. Quy trình phân loại hồ sơ “hoàn trước kiểm sau” hay “kiểm trước hoàn sau” đều căn cứ theo tiêu chí rủi ro minh bạch, rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi. Đáng chú ý, hệ thống ưu tiên phân luồng xử lý nhanh cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt, tạo động lực minh bạch trên toàn thị trường.

Để vận hành thông suốt trên nền tảng mới, cơ quan Thuế khuyến nghị doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, bảo đảm toàn bộ hóa đơn giá trị gia tăng mua vào và bán ra là hóa đơn điện tử hợp pháp, thông tin kê khai chính xác, đồng bộ hoàn toàn với cơ sở dữ liệu của ngành Thuế. Thực hiện nghiêm túc việc hạch toán kế toán và bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng đối với các giao dịch mua bán theo quy định, nhằm phục vụ công tác đối soát tự động diễn ra liên tục. Chủ động theo dõi sát các thông báo, tài liệu hướng dẫn kỹ thuật từ cơ quan quản lý để nắm vững thao tác vận hành, tránh các sai sót không đáng có làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân hoàn thuế.

Bài, ảnh: L. MẪN