Một buổi chiều tại chợ trung tâm phường Phú Lợi, giữa những âm thanh quen thuộc của một khu chợ truyền thống, một tiếng “ting” từ chiếc điện thoại vang lên. Một giao dịch chuyển khoản vừa hoàn tất. Với người bán hàng, đó chỉ là một thao tác thanh toán. Nhưng phía sau tiếng “ting” ấy là một thay đổi lớn hơn: từ thói quen giao dịch bằng tiền mặt sang phương thức thanh toán số; từ cách bán hàng dựa chủ yếu vào khách quen sang từng bước tiếp cận thị trường trên môi trường số.
Từ một nghị quyết đến những việc làm cụ thể
Cũng tại Phú Lợi, những sản phẩm OCOP vốn quen thuộc với người dân địa phương nay xuất hiện trước ống kính điện thoại. Chủ thể sản phẩm trực tiếp kể câu chuyện về nguyên liệu, quy trình sản xuất, nguồn gốc và giá trị sản phẩm; cán bộ địa phương cùng tham gia giới thiệu, kết nối người bán với người mua. Sản phẩm đặt trưng quê hương Phú Lợi bắt đầu “lên sóng”, tiếp cận khách hàng bằng một phương thức mới. Những thay đổi ấy không tự nhiên xuất hiện, đó là kết quả của quá trình cấp ủy nhận diện vấn đề từ thực tiễn, cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, thành phố và cấp ủy, chính quyền Phú Lợi về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành những nhiệm vụ gần với đời sống; đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng rõ việc, sát dân, đồng hành cùng dân và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.
Đối với Đảng bộ phường Phú Lợi, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về công nghệ. Điều quan trọng hơn là đổi mới cách lãnh đạo, cách tổ chức thực hiện và cách chính quyền đồng hành với nhân dân. Từ nhận thức ấy, “Chợ số Phú Lợi” và hoạt động livestream quảng bá sản phẩm OCOP trở thành những minh chứng sinh động cho một câu chuyện: khi nghị quyết được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, người dân có thể cảm nhận chủ trương của Đảng ngay trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống hằng ngày.
Từ nghị quyết đến hành động: đổi mới cách lãnh đạo ở cơ sở
Chuyển đổi số đặt ra yêu cầu không chỉ đối với doanh nghiệp và người dân mà trước hết đối với chính phương thức lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị. Nếu cấp ủy vẫn lãnh đạo bằng tư duy cũ, còn chính quyền chỉ tuyên truyền người dân “phải chuyển đổi số”, thì khó tạo ra thay đổi thực chất. Từ thực tiễn đó, Đảng ủy phường Phú Lợi xác định: Muốn người dân thay đổi thì cán bộ, đảng viên phải thay đổi trước; muốn chuyển đổi số đi vào cuộc sống thì cấp ủy phải đi trước trong nhận thức, chính quyền phải đi trước trong tổ chức thực hiện và đội ngũ cán bộ phải trực tiếp đồng hành với người dân. Định hướng ấy được cụ thể hóa bằng nhiều cách làm nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành và phục vụ nhân dân như “Cà phê với Nhân dân và Doanh nghiệp”, “Tiếp công dân tại nhà”, “Tiếp doanh nghiệp tại nhà”, “Chợ số Phú Lợi” và hoạt động hỗ trợ livestream quảng bá sản phẩm OCOP, điểm chung của những mô hình này là đưa chính quyền đến gần người dân hơn, lắng nghe đúng vấn đề hơn và cùng người dân tìm cách giải quyết vấn đề. Phương châm “Lắng nghe - Tương tác - Đồng hành - Phục vụ” vì vậy không dừng ở khẩu hiệu mà từng bước được chuyển hóa thành phương thức hoạt động.
Trong nội bộ Đảng bộ, chuyển đổi số cũng được đặt ra từ chính công tác xây dựng Đảng. Việc đổi mới hình thức học tập, quán triệt nghị quyết thông qua mô hình “E-Learning Đảng bộ phường Phú Lợi” góp phần thay đổi phương thức tiếp cận nghị quyết, nâng cao tính chủ động của cán bộ, đảng viên. Từ việc học nghị quyết đến tổ chức thực hiện, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ: nghị quyết phải được chuyển thành nhiệm vụ; nhiệm vụ phải có người thực hiện; có sản phẩm; có tiến độ; có kết quả kiểm chứng được.
Chính từ cách nghĩ đó, Đảng ủy phường không lựa chọn chuyển đổi số như một phong trào ngắn hạn, mà từng bước đưa chuyển đổi số vào những lĩnh vực gần với đời sống nhất. Và chợ truyền thống là một trong những nơi bắt đầu.
“Chợ số Phú Lợi”: Đưa chuyển đổi số đến từng sạp hàng
Phú Lợi là địa bàn có hoạt động thương mại - dịch vụ phát triển, với 7 hợp tác xã và 3.465 hộ kinh doanh. Trong bối cảnh phương thức mua bán thay đổi nhanh chóng, yêu cầu đặt ra không chỉ là đưa công nghệ vào quản lý nhà nước mà phải đưa chuyển đổi số đến gần người dân, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất, tạo ra lợi ích cụ thể. Từ thực tiễn đó, Đảng ủy phường Phú Lợi định hướng xây dựng mô hình “Chợ số Phú Lợi”, từng bước đưa hoạt động quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng, thanh toán và kinh doanh lên môi trường số.
Kế hoạch tổ chức vận hành nền tảng xác định rõ mục tiêu tạo môi trường kết nối giữa tiểu thương, hộ kinh doanh với người dân; hỗ trợ quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương; giúp tiểu thương tiếp cận thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các công cụ kinh doanh số. Đồng thời, mô hình được đặt trong yêu cầu tăng cường phối hợp giữa chính quyền - doanh nghiệp - cơ sở đào tạo - cộng đồng. Điểm cốt lõi của mô hình không phải là tạo thêm một ứng dụng, mà là tổ chức để người dân thực sự tham gia và hưởng lợi từ chuyển đổi số. Cấp ủy định hướng; chính quyền tổ chức thực hiện; các tổ chức chính trị - xã hội và tổ công nghệ số cộng đồng phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn; đoàn viên, thanh niên hỗ trợ trực tiếp; doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và tiểu thương là chủ thể tham gia. Cách làm đó giúp một chủ trương lớn được chuyển thành những việc cụ thể, phù hợp với điều kiện của địa phương.
Trong quá trình triển khai, Phú Lợi từng bước hợp nhất các hạng mục từ ChợTechPhúLợi và App OCOP thành nền tảng Chợ số Phú Lợi, hướng đến xây dựng cơ sở dữ liệu về hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, sản phẩm, sản phẩm OCOP, điểm bán và địa điểm cung ứng dịch vụ. Kết quả bước đầu nổi bật: 100 gian hàng của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh đã được hỗ trợ đưa lên nền tảng. Con số 100 không chỉ là số lượng gian hàng được số hóa. Đó là 100 địa chỉ kinh doanh từng bước có thêm sự hiện diện trên môi trường số; là những hộ kinh doanh được tiếp cận thêm phương thức quảng bá, kết nối khách hàng và bán hàng; là bước chuyển từ không gian chợ truyền thống sang không gian thương mại có khả năng kết nối rộng hơn. Đáng chú ý, ngay trong kế hoạch vận hành, mô hình đã được thiết kế theo hướng “làm thật, giao dịch thật”.
Điểm nhấn ngay từ chương trình khai mạc Chợ số Phú Lợi là Giám đốc Sở Công Thương và Bí thư Đảng ủy phường trực tiếp sử dụng điện thoại truy cập nền tảng, lựa chọn gian hàng, gọi điện đặt hàng; tiểu thương xác nhận đơn và chuẩn bị giao hàng. Một thao tác đặt hàng rất đơn giản nhưng mang ý nghĩa lớn: đưa mô hình từ trình diễn sang vận hành thực tế, đó cũng là cách cấp ủy kiểm chứng một chủ trương bằng chính trải nghiệm của người dân. Chuyển đổi số ở Phú Lợi vì vậy không dừng trong trụ sở cơ quan nhà nước mà từng bước lan tỏa đến khu dân cư, chợ truyền thống, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất, một gian hàng có thể hiện diện trên điện thoại.
Một sản phẩm có thể tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn, một đơn hàng có thể được kết nối từ xa. Từ đó, khái niệm “chợ” được mở rộng: không chỉ là nơi người bán và người mua gặp nhau trực tiếp, mà còn là một không gian kết nối trên nền tảng số. Một tiện ích rất cụ thể của mô hình là hỗ trợ người dân tra cứu vị trí gian hàng trước khi đến chợ. Thay vì mất thời gian tìm từng sạp, người dân có thể tìm gian hàng, xem thông tin và xác định vị trí ngay trên nền tảng. Chuyển đổi số, suy cho cùng, không bắt đầu từ những khái niệm xa vời. nó bắt đầu từ một câu hỏi rất gần với người dân: “Tôi cần mua hàng ở đâu?” và chính quyền trả lời bằng một giải pháp cụ thể: “Hãy tra cứu trên Chợ số Phú Lợi”.
Từ sản phẩm quê nhà đến không gian mạng: Khi OCOP “lên sóng”
Nếu Chợ số giúp thay đổi phương thức kết nối mua - bán thì livestream mở thêm một cánh cửa để sản phẩm địa phương bước ra khỏi không gian quen thuộc. Phú Lợi hiện có 52 sản phẩm OCOP, đây là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế địa phương. Nhưng 1 sản phẩm tốt chưa đồng nghĩa với việc sản phẩm đó tự tìm được thị trường. Nhiều chủ thể OCOP có sản phẩm, có câu chuyện, có tâm huyết nhưng còn thiếu kỹ năng quảng bá, xây dựng nội dung và bán hàng trên nền tảng số. Vấn đề đặt ra là: làm thế nào để chính người sản xuất có thể kể câu chuyện sản phẩm của mình đến người tiêu dùng? Phú Lợi lựa chọn một cách làm rất trực diện: đưa người dân lên sóng.
Ngày 22-8-2026, phường Phú Lợi ra mắt phòng livestream phục vụ toàn dân. Lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân phường trực tiếp tham gia livestream cùng các chủ thể OCOP để giới thiệu, trải nghiệm sản phẩm, kể câu chuyện thương hiệu, giao lưu với chủ thể sản xuất và hỗ trợ bán hàng trực tuyến trên TikTok. Chương trình mang chủ đề “Đặc sản Phú Lợi - lên sóng, lên đơn”. Đây là một chi tiết có sức gợi đặc biệt, người đứng đầu cấp ủy không chỉ nói về chuyển đổi số trong hội nghị, không chỉ yêu cầu cán bộ tuyên truyền, mà trực tiếp đứng trước máy quay, cùng người dân giới thiệu sản phẩm và thử nghiệm một phương thức kinh doanh mới, đó là nêu gương bằng hành động, đó là đổi mới phương thức dân vận và quan trọng hơn, đó là cách rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân trong một lĩnh vực mà nhiều người còn bỡ ngỡ.
Phiên livestream ngày 22-8 tại trụ sở Đảng ủy phường được xác định là phiên đầu tiên, qua đó đánh giá khả năng vận hành thực tế trước khi xây dựng hoạt động theo hướng định kỳ. Định hướng tiếp theo là chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm, đào tạo kỹ năng livestream và thương mại điện tử, xây dựng lịch livestream, phát triển nội dung ngắn và theo dõi dữ liệu người tiêu dùng, hiệu quả chuyển đổi. Như vậy, mục tiêu không phải là tạo ra một phiên livestream để “cho có”, mục tiêu là chuyển giao năng lực, từ chỗ cán bộ hỗ trợ người dân livestream, tiến tới để người dân có thể tự livestream, từ chỗ chính quyền làm thay một phần, tiến tới để chủ thể OCOP tự chủ động quảng bá, từ một phiên đầu tiên, hướng tới hoạt động định kỳ, đây chính là chiều sâu của mô hình.
Từ “chờ khách đến” đến “chủ động tìm khách hàng”
Trong phương thức kinh doanh truyền thống, người bán thường chờ khách đến chợ thì trong môi trường số, người bán có thể chủ động tìm đến khách hàng, đây chính là thay đổi lớn nhất mà Phú Lợi muốn tạo ra, từ một sản phẩm nằm trên kệ hàng, sản phẩm được đưa lên hình ảnh, từ hình ảnh, sản phẩm được kể thành câu chuyện, từ câu chuyện, người tiêu dùng có thể tương tác, từ tương tác, hình thành nhu cầu và từ nhu cầu, phát sinh giao dịch. Livestream vì vậy không chỉ là một hình thức quảng cáo. Nó là một phương thức kết nối sản phẩm - người sản xuất - người tiêu dùng trong thời gian thực.
Chương trình của phường Phú Lợi được xây dựng theo hướng không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn giúp người xem hiểu sản phẩm là gì, có điểm khác biệt nào, được sản xuất như thế nào và cách thức mua hàng ra sao, điều đó phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số ở cơ sở: không chỉ số hóa sản phẩm mà phải từng bước số hóa cả phương thức tiếp cận thị trường và phía sau sự thay đổi ấy là một nhiệm vụ quan trọng của cấp ủy: thay đổi tư duy của người dân bằng cách tạo điều kiện để người dân tự trải nghiệm hiệu quả của phương thức mới, không thuyết phục bằng khẩu hiệu, thuyết phục bằng kết quả, không nói người dân phải chuyển đổi số, mà tạo điều kiện để người dân thấy rằng chuyển đổi số có thể giúp họ bán hàng thuận lợi hơn, quảng bá sản phẩm rộng hơn và tiếp cận khách hàng nhanh hơn.
Sau một mô hình công nghệ là một phương thức lãnh đạo
Nhìn bề ngoài, “Chợ số Phú Lợi” và livestream OCOP là 2 mô hình ứng dụng công nghệ, nhưng nhìn từ góc độ xây dựng Đảng, giá trị quan trọng hơn nằm ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện.
Trước hết, cấp ủy phải biết lựa chọn đúng vấn đề từ thực tiễn. Phú Lợi có chợ truyền thống, có đông hộ kinh doanh, có nhiều sản phẩm OCOP. Đó vừa là lợi thế vừa đặt ra yêu cầu đổi mới, thay vì bắt đầu từ một mô hình công nghệ phức tạp, địa phương bắt đầu từ chính những hoạt động người dân đang làm hằng ngày: mua hàng - bán hàng - quảng bá - thanh toán - kết nối khách hàng.
Thứ hai, chủ trương phải được cụ thể hóa thành mô hình có sản phẩm, kế hoạch vận hành chợ số đã xác định rõ đối tượng tham gia, nhiệm vụ của từng lực lượng và chương trình vận hành. Thành phần tham gia bao gồm lãnh đạo thành phố, nhà trường, các cơ quan của phường, bí thư chi bộ khu vực, hộ kinh doanh, tiểu thương và chủ thể OCOP, điều đó cho thấy một mô hình chuyển đổi số muốn thành công không thể là việc riêng của một bộ phận chuyên môn, nó phải trở thành việc chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.
Thứ ba, người dân phải là chủ thể chính quyền không làm thay người dân chính quyền tạo nền tảng, hướng dẫn, kết nối, hỗ trợ và mở đường để người dân tham gia.
Thứ tư, người đứng đầu phải nêu gương, khi Bí thư Đảng ủy trực tiếp trải nghiệm đặt hàng qua chợ số; khi lãnh đạo phường trực tiếp tham gia livestream cùng chủ thể OCOP, thông điệp được truyền đi không phải bằng lời nói mà bằng hành động: chuyển đổi số không phải việc của riêng ai, cán bộ, đảng viên phải đi trước, người đứng đầu phải làm trước, người dân thấy hiệu quả thì sẽ cùng làm.
Khi nghị quyết được đo bằng những điều rất gần với người dân
Một mã QR thanh toán, một gian hàng trên chợ số hay một phiên livestream có thể chỉ là những hình ảnh rất nhỏ trong dòng chảy chuyển đổi số, nhưng nếu nhìn từ góc độ xây dựng Đảng, phía sau những hình ảnh ấy là một vấn đề lớn hơn: Đảng lãnh đạo như thế nào để nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống? Câu trả lời ở Phú Lợi đang được hình thành từ những việc rất cụ thể: Cấp ủy đổi mới cách lãnh đạo, chỉ đạo, chính quyền đổi mới cách làm, cán bộ đi gần dân hơn, người dân trở thành chủ thể, công nghệ trở thành công cụ và hiệu quả cuối cùng được đo bằng những thay đổi trong đời sống, sản xuất, kinh doanh của nhân dân.
Từ tiếng “ting” của một giao dịch không dùng tiền mặt trong khu chợ truyền thống đến hình ảnh những sản phẩm OCOP tự tin “lên sóng”, Phú Lợi đang viết một câu chuyện mới về chuyển đổi số ở cơ sở, mà ở đó, chuyển đổi số không phải là đích đến tự thân, điều quan trọng hơn là qua chuyển đổi số, phương thức lãnh đạo của cấp ủy được đổi mới; năng lực quản lý, phục vụ của chính quyền được nâng lên; người dân có thêm cơ hội phát triển; mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với nhân dân ngày càng gần gũi, thực chất hơn, đó chính là giá trị của việc đưa nghị quyết vào cuộc sống, bởi một nghị quyết chỉ thật sự có sức sống khi được chuyển thành hành động, hành động chỉ thật sự có ý nghĩa khi tạo ra kết quả và kết quả chỉ thật sự bền vững khi nhân dân là người cảm nhận rõ nhất những thay đổi ấy trong cuộc sống của mình. Từ phường Phú Lợi, câu chuyện “Chợ số” và những phiên livestream OCOP vì thế không chỉ là câu chuyện về công nghệ, đó là câu chuyện về đổi mới phương thức lãnh đạo; về tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên; về công tác dân vận trong điều kiện số; về cách một chủ trương lớn được cụ thể hóa thành những mô hình gần dân, sát thực tiễn, từ một chủ trương đến một gian hàng số, từ một sản phẩm OCOP đến một phiên livestream, từ một nghị quyết đến những thay đổi rất đời thường, đó là lúc nghị quyết đi vào cuộc sống và cũng từ những thay đổi nhỏ ấy, có thể nhìn thấy một yêu cầu lớn của công tác xây dựng Đảng trong thời kỳ mới: Muốn nghị quyết có sức sống, cấp ủy phải biết bắt đầu từ thực tiễn; muốn chủ trương được nhân dân đồng thuận, phải biến chủ trương thành việc làm cụ thể; muốn việc làm tạo ra hiệu quả, phải lấy nhân dân làm trung tâm và lấy kết quả thực tế làm thước đo.
Phú Lợi đang từng bước làm điều đó bằng những cách làm cụ thể, từ những gian hàng, những sản phẩm quê nhà và những phiên livestream đầu tiên, để mỗi chủ trương đúng không chỉ được ban hành, mà được thực hiện; mỗi nghị quyết không chỉ được học tập, mà được kiểm chứng bằng kết quả; và mỗi kết quả không chỉ được báo cáo, mà được nhân dân cảm nhận trong cuộc sống hằng ngày.
NGUYỄN THỊ THÙY LINH
