Khi bị áp lực hoặc căng thẳng tinh thần (stress), nhiều người thường ăn những món mình thích để giải tỏa tâm trạng. Nghiên cứu cho thấy một số loại thực phẩm có khả năng giảm stress, nhưng không phải là loại chứa nhiều chất béo và đường, mà chính là các "siêu thực phẩm".

Các loại quả mọng như dâu tây, việt quất, mâm xôi đều là thực phẩm giàu vitamin C giảm stress hiệu quả. Ảnh: Huffington Post

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), "siêu thực phẩm" là nhóm thực phẩm mang lại nhiều lợi ích sức khỏe vượt xa nhu cầu dinh dưỡng cơ bản của bạn hằng ngày. Nhiều món ăn còn thúc đẩy cơ thể sản xuất glutathione, một axít amin giúp giải độc cho cơ thể. Theo chuyên gia chống stress Pete Sulack, chính nhờ cơ chế giải độc và nuôi dưỡng, "siêu thực phẩm" là lựa chọn tối ưu để chống stress. Nhà nghiên cứu tâm lý và dinh dưỡng Kate Brookie tại Đại học Otago (New Zealand) cho biết thêm là mặc dù cơ chế chính xác về tác động của chế độ ăn uống đối với trạng thái sức khỏe tâm thần vẫn chưa được nhận diện, nhưng thực phẩm nguyên sơ, chưa qua chế biến (whole food) – đặc biệt là trái cây và rau củ – được xác định là cung cấp cho não những dưỡng chất cần thiết cho các quá trình sinh học then chốt liên quan đến tâm trạng và sự khỏe mạnh.

Những "siêu thực phẩm" hàng đầu được khuyên dùng khi cảm thấy tâm trạng lo lắng là: cải xoăn, bông cải xanh, những loại rau lá xanh, cần tây, quả-hạt khô, cá béo (cá hồi, cá mòi), các sản phẩm lên men như kim chi cùng nhiều loại thảo mộc, gia vị và nhóm quả mọng hữu cơ giàu axít ascorbic, tức vitamin C. Đây là dưỡng chất quan trọng liên quan đến việc sản xuất hoóc-môn dopamine – chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui vẻ và hưng phấn. Một số nghiên cứu trên động vật trước đây cho thấy tăng cường tiêu thụ vitamin C giúp ngăn chặn sự gia tăng nồng độ hoóc-môn cortisol và các dấu hiệu của stress như sụt cân. Còn trong thử nghiệm trên người, các nhà khoa học phát hiện người lớn tiêu thụ vitamin C giảm mức độ hoóc-môn stress rõ rệt so với nhóm dùng giả dược.

Ngoài ra, kết hợp vitamin B và carbohydrate (chất bột đường, có trong ngũ cốc, đậu, trái cây, rau và một số chế phẩm từ sữa) có liên quan đến quá trình tổng hợp serotonin - chất truyền dẫn thần kinh kiểm soát tâm trạng chúng ta hằng ngày. Tóm lại, theo Tiến sĩ Brookie, tiêu thụ các loại thực phẩm nguyên sơ sẽ cung cấp đủ các chất dinh dưỡng giúp cơ thể hoạt động tối ưu, qua đó cải thiện sức khỏe tâm thần.

Trong khi đó, các chuyên gia sức khỏe cho biết trái với lợi ích mà các "siêu thực phẩm" mang lại, nhóm thực phẩm tạo cảm giác hưng phấn nhất thời (comfort food) chỉ khiến thể chất và tinh thần thêm sa sút. Theo đó, các món như khoai tây chiên, kem, mì ống hay phô mai tuy cũng giúp cải thiện tâm trạng bằng cách sản sinh một số hóa chất trong não, nhưng vấn đề là chúng chỉ có tác dụng tức thì, chứ về lâu dài chỉ làm cho cơ thể thêm mỏi mệt và phiền não.

Chuyên gia Sulack lưu ý, mọi người không chỉ cân nhắc thực phẩm mình ăn mà phải xét đến thành phần trong từng loại. Một số thành phần mà bạn cần hạn chế khi bị stress gồm đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, tinh bột tinh chế, thực phẩm chế biến sẵn, thức uống chứa nhiều đường hoặc chất làm ngọt nhân tạo (kể cả rượu), caffein (như nước tăng lực hoặc soda). Theo chuyên gia Sulak, một trong những nguyên nhân chính dẫn tới căng thẳng là lượng đường trong máu. Các chức năng cơ thể hoạt động tốt khi đường huyết ở mức 75-95 nanogram/decilit. Ngoài phạm vi đó, cơ thể của bạn sẽ cảm thấy căng thẳng. Trong khi đó, tiêu thụ caffein quá nhiều còn khiến tim đập nhanh, run rẩy và khó ngủ - những dấu hiệu kích hoạt các phản ứng căng thẳng của cơ thể.

ĐƯỜNG THẤT (Theo CNN)